Gebaseerd op de PowerPoint van Hania M.
Bojanowicz
Hoorcollege Zenuwen, Sensoriek &
Autonoom Zenuwstelsel
Aan het eind van dit college kun je:
• De functionele indelingen van het zenuwstelsel beschrijven
• De bouw en soorten van een zenuwcel (neuron) en zenuwen beschrijven
• De structuren van de zenuwweefsel uitleggen en beschrijven
• Soorten en de indeling van zintuigen beschrijven
• De huid als zintuig, huidsensoren toelichten en beschrijven
• Het begrip somatosensoriek en sensibiliteit (soorten en indeling) toelichten en beschrijven
• De begrippen prikkelgeleiding, impulsgeleiding, rustpotentiaal, actiepotentiaal omschrijven en het type
zenuwvezels noemen en beschrijven
• De plaats van het autonoom zenuwstelsel als onderdeel van het totale zenuwstelsel beschrijven
• De structuur en de functies van het autonoom zenuwstelsel beschrijven en uitleggen
• De invloeden van het autonoom zenuwstelsel op de huid beschrijven en de uiterlijke symptomen van deze
invloeden herkennen.
, Inleiding ........................................................................................................................................ 3
Functie van het zenuwstelsel (ZS) ....................................................................................................................... 3
Indeling van het zenuwstelsel ........................................................................................................... 4
De hersenen................................................................................................................................... 5
De hersenen (het brein) ...................................................................................................................................... 5
Grijze stof (substantia grisea) ............................................................................................................................. 5
Witte stof (substantia alba) ................................................................................................................................ 5
Zenuwcel (neuron) .......................................................................................................................... 6
Opbouw neuron .................................................................................................................................................. 6
Myelinisatie ................................................................................................................................... 7
Gliacellen (steuncellen) .................................................................................................................... 7
Macrogliacellen in het CZS ................................................................................................................................. 7
Macrogliacellen in het PZS ................................................................................................................................. 7
Zenuwen en neurotransmitters ......................................................................................................... 8
Sensibiliteit .................................................................................................................................... 8
Huidsensoren ................................................................................................................................. 9
Pijnzin/ temperatuurzin ...................................................................................................................................... 9
Tastzin/ drukzin .................................................................................................................................................. 9
Discriminerend vermogen .................................................................................................................................. 9
Hersenschorskaart .........................................................................................................................10
De Na+/ K+ pomp ..........................................................................................................................11
Harde of zachte prikkel? ..................................................................................................................12
Het autonoom zenuwstelsel (AZS) ....................................................................................................13
(Ortho)sympatisch → Flight or Flight (ook wel ergotroop) ............................................................................. 13
Parasympatisch → Rest & Digest (ook wel trofotroop) ................................................................................... 13
Bojanowicz
Hoorcollege Zenuwen, Sensoriek &
Autonoom Zenuwstelsel
Aan het eind van dit college kun je:
• De functionele indelingen van het zenuwstelsel beschrijven
• De bouw en soorten van een zenuwcel (neuron) en zenuwen beschrijven
• De structuren van de zenuwweefsel uitleggen en beschrijven
• Soorten en de indeling van zintuigen beschrijven
• De huid als zintuig, huidsensoren toelichten en beschrijven
• Het begrip somatosensoriek en sensibiliteit (soorten en indeling) toelichten en beschrijven
• De begrippen prikkelgeleiding, impulsgeleiding, rustpotentiaal, actiepotentiaal omschrijven en het type
zenuwvezels noemen en beschrijven
• De plaats van het autonoom zenuwstelsel als onderdeel van het totale zenuwstelsel beschrijven
• De structuur en de functies van het autonoom zenuwstelsel beschrijven en uitleggen
• De invloeden van het autonoom zenuwstelsel op de huid beschrijven en de uiterlijke symptomen van deze
invloeden herkennen.
, Inleiding ........................................................................................................................................ 3
Functie van het zenuwstelsel (ZS) ....................................................................................................................... 3
Indeling van het zenuwstelsel ........................................................................................................... 4
De hersenen................................................................................................................................... 5
De hersenen (het brein) ...................................................................................................................................... 5
Grijze stof (substantia grisea) ............................................................................................................................. 5
Witte stof (substantia alba) ................................................................................................................................ 5
Zenuwcel (neuron) .......................................................................................................................... 6
Opbouw neuron .................................................................................................................................................. 6
Myelinisatie ................................................................................................................................... 7
Gliacellen (steuncellen) .................................................................................................................... 7
Macrogliacellen in het CZS ................................................................................................................................. 7
Macrogliacellen in het PZS ................................................................................................................................. 7
Zenuwen en neurotransmitters ......................................................................................................... 8
Sensibiliteit .................................................................................................................................... 8
Huidsensoren ................................................................................................................................. 9
Pijnzin/ temperatuurzin ...................................................................................................................................... 9
Tastzin/ drukzin .................................................................................................................................................. 9
Discriminerend vermogen .................................................................................................................................. 9
Hersenschorskaart .........................................................................................................................10
De Na+/ K+ pomp ..........................................................................................................................11
Harde of zachte prikkel? ..................................................................................................................12
Het autonoom zenuwstelsel (AZS) ....................................................................................................13
(Ortho)sympatisch → Flight or Flight (ook wel ergotroop) ............................................................................. 13
Parasympatisch → Rest & Digest (ook wel trofotroop) ................................................................................... 13
