Medicatie inname bij
dementie
VPK-OND3.2V020
,Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................3
Probleemanalyse...............................................................................................................................3
Probleemstelling................................................................................................................................3
Doelstelling........................................................................................................................................4
Methoden en technieken......................................................................................................................4
Methoden per vraag..........................................................................................................................4
Resultaten..............................................................................................................................................6
Conclusie...............................................................................................................................................7
Discussie................................................................................................................................................7
Aanbevelingen.......................................................................................................................................7
Literatuurlijst.........................................................................................................................................9
Bijlage 1: Enquête vragen....................................................................................................................10
Bijlage 2: Uitwerking resultaten enquête............................................................................................11
Bijlage 3: Interview vragen..................................................................................................................16
Bijlage 4: Uitwerking resultaten interview...........................................................................................17
Bijlage 5: Beoordelingsformulier.........................................................................................................19
2
, Inleiding
Probleemanalyse
Wij zijn vier verpleegkundigen en werken in de Stadshof te Assen. De Stadshof is een
woonzorgvoorziening voor cliënten met dementie. De cliënten hebben een eigen woning maar
kunnen ook gezamenlijk in de woonkamer zitten om te eten, drinken of spelletjes spelen. Wat wij
vaak zien is dat de medicatie inname bij de cliënten met dementie niet goed verloopt. Zo blijft de
medicatie regelmatig liggen en vergeten de cliënten uiteindelijk om hun medicatie in te nemen.
Zo krijgt een mevrouw die vaak alleen op de kamer zit te breien haar medicatie hier uitgereikt.
Doordat zij volledig is gefocust op het breien vergeet mevrouw dat er ook nog medicatie staat en
neemt dit dan niet in. Dit zorgt er soms voor dat wij de volgende ochtend pas zien dat mevrouw
de medicatie niet heeft ingenomen.
Dementie maakt oudere volwassenen vatbaar voor het niet naleven van medicatietaken. Voor het
voldoen aan medicatieregimes is de functie van meerdere cognitieve domeinen nodig. Er is al vaker
onderzoek gedaan naar de oorzaken van therapie ontrouw zijn bij cliënten met cognitieve
stoornissen en dementie. In het onderzoek van Smith et al. (2017) worden verschillende oorzaken
genoemd van therapie ontrouw zijn met verzorgers. Die oorzaken kunnen onder andere zijn dat er
afwezigheid is van hulp, bijvoorbeeld herinneringen, pillendoosjes en opstellen van lijsten. Het niet
innemen van de medicatie is een probleem aangezien veel geneesmiddelen slechts goed werken als
de hoeveelheid in het bloed gelijkmatig blijft, ofwel een ‘steady state’. Dit is zeker bij mensen met
een cognitieve stoornis van belang aangezien de therapeutische waarde constant moet blijven zodat
de medicatie zo het beste zijn werk kan doen. Tevens hebben veel oudere cliënten te maken met
polyfarmacie, oftewel het innemen van meerdere medicatie per dag, deze medicatie versterken en
reageren op elkaar. Het vergeten van een van, of alle medicatie zou hierdoor een zeer nadelig effect
kunnen hebben op hun gezondheid (Mcfadden, 2017, pp. 65–74). Dit probleem is voor zowel de
cliënt als de verpleegkundigen vervelend. Voor de cliënt werkt op deze manier de medicatie niet
optimaal waardoor zij last krijgen van klachten. De verpleegkundigen hebben hierdoor meer werk
aan de cliënten door bijvoorbeeld symptomen die niet meer worden onderdrukt door het
onregelmatig innemen van de medicatie.
Zo werd een cliënt die zijn psychofarmaca niet consequent innam erg achterdochtig en agressief
naar het personeel, deze gedragsveranderingen worden verminderd bij het consequent innemen
van de medicatie en het in stand houden van de steady state.
Een speerpunt van het onderzoeken is het onderzoeken hoe verpleegkundigen kunnen zorgen dat zij
zeker weten dat cliënten hun medicatie innemen. Er is al veel onderzoek gedaan naar hulpmiddelen
voor medicatie inname bij ouderen. Zo zijn er tegenwoordig verschillende technologieën die kunnen
assisteren, denk aan apps of horloges die een seintje geven als de medicatie ingenomen moet
worden. Eén van de technologieën die gebruikt kan worden is een medicijndispencer. Uit onderzoek
van Reeder, Demiris en Marek (2013), blijkt dat ouderen over het algemeen de medicijndispencer als
prettig ervaren. Er zit geen patroon in het vergeten van de medicatie, dit gebeurt wel regelmatig.
Wat precies de oorzaak is van de fouten die zorgen dat de cliënten de medicatie niet innemen is
voor ons onbekend. Wij zouden graag een onderzoek doen zowel binnen als buiten de instelling om
erachter te komen wat oorzaken zijn van fouten bij medicatie inname bij cliënten met dementie.
Probleemstelling
Kortom, het probleem waar de Stadshof zich voor gesteld ziet is dat de medicatie inname bij cliënten
met dementie niet altijd consequent verloopt, waardoor cliënten symptomen krijgen die bij
3
dementie
VPK-OND3.2V020
,Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................3
Probleemanalyse...............................................................................................................................3
Probleemstelling................................................................................................................................3
Doelstelling........................................................................................................................................4
Methoden en technieken......................................................................................................................4
Methoden per vraag..........................................................................................................................4
Resultaten..............................................................................................................................................6
Conclusie...............................................................................................................................................7
Discussie................................................................................................................................................7
Aanbevelingen.......................................................................................................................................7
Literatuurlijst.........................................................................................................................................9
Bijlage 1: Enquête vragen....................................................................................................................10
Bijlage 2: Uitwerking resultaten enquête............................................................................................11
Bijlage 3: Interview vragen..................................................................................................................16
Bijlage 4: Uitwerking resultaten interview...........................................................................................17
Bijlage 5: Beoordelingsformulier.........................................................................................................19
2
, Inleiding
Probleemanalyse
Wij zijn vier verpleegkundigen en werken in de Stadshof te Assen. De Stadshof is een
woonzorgvoorziening voor cliënten met dementie. De cliënten hebben een eigen woning maar
kunnen ook gezamenlijk in de woonkamer zitten om te eten, drinken of spelletjes spelen. Wat wij
vaak zien is dat de medicatie inname bij de cliënten met dementie niet goed verloopt. Zo blijft de
medicatie regelmatig liggen en vergeten de cliënten uiteindelijk om hun medicatie in te nemen.
Zo krijgt een mevrouw die vaak alleen op de kamer zit te breien haar medicatie hier uitgereikt.
Doordat zij volledig is gefocust op het breien vergeet mevrouw dat er ook nog medicatie staat en
neemt dit dan niet in. Dit zorgt er soms voor dat wij de volgende ochtend pas zien dat mevrouw
de medicatie niet heeft ingenomen.
Dementie maakt oudere volwassenen vatbaar voor het niet naleven van medicatietaken. Voor het
voldoen aan medicatieregimes is de functie van meerdere cognitieve domeinen nodig. Er is al vaker
onderzoek gedaan naar de oorzaken van therapie ontrouw zijn bij cliënten met cognitieve
stoornissen en dementie. In het onderzoek van Smith et al. (2017) worden verschillende oorzaken
genoemd van therapie ontrouw zijn met verzorgers. Die oorzaken kunnen onder andere zijn dat er
afwezigheid is van hulp, bijvoorbeeld herinneringen, pillendoosjes en opstellen van lijsten. Het niet
innemen van de medicatie is een probleem aangezien veel geneesmiddelen slechts goed werken als
de hoeveelheid in het bloed gelijkmatig blijft, ofwel een ‘steady state’. Dit is zeker bij mensen met
een cognitieve stoornis van belang aangezien de therapeutische waarde constant moet blijven zodat
de medicatie zo het beste zijn werk kan doen. Tevens hebben veel oudere cliënten te maken met
polyfarmacie, oftewel het innemen van meerdere medicatie per dag, deze medicatie versterken en
reageren op elkaar. Het vergeten van een van, of alle medicatie zou hierdoor een zeer nadelig effect
kunnen hebben op hun gezondheid (Mcfadden, 2017, pp. 65–74). Dit probleem is voor zowel de
cliënt als de verpleegkundigen vervelend. Voor de cliënt werkt op deze manier de medicatie niet
optimaal waardoor zij last krijgen van klachten. De verpleegkundigen hebben hierdoor meer werk
aan de cliënten door bijvoorbeeld symptomen die niet meer worden onderdrukt door het
onregelmatig innemen van de medicatie.
Zo werd een cliënt die zijn psychofarmaca niet consequent innam erg achterdochtig en agressief
naar het personeel, deze gedragsveranderingen worden verminderd bij het consequent innemen
van de medicatie en het in stand houden van de steady state.
Een speerpunt van het onderzoeken is het onderzoeken hoe verpleegkundigen kunnen zorgen dat zij
zeker weten dat cliënten hun medicatie innemen. Er is al veel onderzoek gedaan naar hulpmiddelen
voor medicatie inname bij ouderen. Zo zijn er tegenwoordig verschillende technologieën die kunnen
assisteren, denk aan apps of horloges die een seintje geven als de medicatie ingenomen moet
worden. Eén van de technologieën die gebruikt kan worden is een medicijndispencer. Uit onderzoek
van Reeder, Demiris en Marek (2013), blijkt dat ouderen over het algemeen de medicijndispencer als
prettig ervaren. Er zit geen patroon in het vergeten van de medicatie, dit gebeurt wel regelmatig.
Wat precies de oorzaak is van de fouten die zorgen dat de cliënten de medicatie niet innemen is
voor ons onbekend. Wij zouden graag een onderzoek doen zowel binnen als buiten de instelling om
erachter te komen wat oorzaken zijn van fouten bij medicatie inname bij cliënten met dementie.
Probleemstelling
Kortom, het probleem waar de Stadshof zich voor gesteld ziet is dat de medicatie inname bij cliënten
met dementie niet altijd consequent verloopt, waardoor cliënten symptomen krijgen die bij
3
