Strafrecht hele samenvatting
Algemene opmerkingen: IRAC altijd gebruiken als gevraagd! Inclusief letters ervoor
Week 1
Wettelijke opzetvormen:
a) Opzettelijk (bijv 142 sr) – willens en wetens handelen
b) Oogmerk (bijv 151 sr) – zware opzetsvorm, heeft te maken met het doel, de wil staat
voorop, zonder oogmerk zou 151 er heel raar uitzien
c) Wetende dat, wist, wetenschap (416bis sr- heling)
d) Ingeblikt (131 sr), het opzet zit ingeblikt, bijv bij opruiing
Wettelijke opzetsvormen in gradaties van opzet
3 varianten, we focussen ons op 1 en 3 maar 2 moet je ook kennen (niet uitwerken)
1. Dolus directeus: zuiver of vol opzet
- Willens en wetens handelen
- Nadruk op de wil: de wil is primair gericht op het gevolg (primair heeft beoogd)
volle besef van zijn eigen wil en van de strekking van zijn handelen die in het
verlengde van de wil is gelegen
2. Dolus indirectus: noodzakelijksheids- of zekerheidsbewustzijn
- Het gevolg is niet primair gewild, maar wel het noodzakelijke gevolg van zijn
handelen (Thomas van Bremerhaven schip opgeblazen voor verzekering, wist
dat er mensen opzaten, primaire doel was krijgen van verzekering)
3. Dolus eventualis: voorwaardelijk opzet of kansopzet
- Ondergrens van opzet (volstaat als bewijs van opzettelijk, wetende dat en
ingeblikt opzet, MAAR! onvoldoelde bewijs voor oogmerk
- Modderman 1886, woest paard: voorwaardelijk opzet: vraag ik niet of hij de
voorziene uitkomst heeft gewenst, maar heeft gewild.
- Cicero-arrest: huidige definitie in hoofdlijnen geïntroduceerd, auteursrecht,
voorwaarden (8 boekjes afnemen van de auteur), niet gedaan, hoge raad: willens
en wetens hebben opgesteld …
- Bijv: Hoornse taart, vergiftigde taart voor een man, zijn vrouw eet de taart,
gevolg op de koop toe genomen
- Definitie nu: Het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans (HIV-I, deze
week)
Voorwaardelijk opzet -dit staat allemaal letterlijk in HIV-1, behalve objectiveren normative
Als IRAC bij opzet: IRARAC EERST ZUIVER OPZET (WILLENS EN WETENS HANDELEN),
DAN VOORWAARDELIJK OPZET UITWERKEN!!!!
Iedereen kan inderdaad zeggen dat hij/zij niet het had gewild, daarom voorwaardelijk
opzet
1. Aanmerkelijke kans= bestaat er een aanmerkelijke kans dat het gevolg intreedt
- aard gedraging & omstandigheden
- kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten
2. Bewust (wetens) = was de verdachte zich bewust van deze aanmerkelijke kans
,- vaststellen of veronderstellen
- altijd doen!! objectiveren (het is een feit van algemene bekendheid dat..) & normatievere
(een ieder weet, dus verdachte weet ook)
3. Aanvaarden (willens)= heeft de verdachte de aanmerkelijke kans ook aanvaard
1) verklaring verdachte
2) verklaring getuigen
3) feitelijke omstandigheden van het geval
- aard gedraging en omstandigheden
- uiterlijke verschijningsvorm, tenzij contra-indicaties
Voorbedachte raad
Voorbedachte raad is een strafverzwarende omstandigheid van een minder zwaar
gronddelict (doodslag moord). Het kan samengaan met elke vorm van opzet.
Voorbedachte raad: Kalm en rustig beraad, RO 2.3 uitgewerkt!
- Vaststellen dat de verdachte voldoende tijd heeft gehad om zich te beraden op het te
nemen besluit. Tijd = gelegenheid, als er tijd was mag je ervan uitgaan dat er ook
gelegenheid is geweest
- En dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling
- Afhankelijk van de weging + waardering v/d concrete omstandigheden van het geval
- Voldoende tijd = een belangrijke objectieve aanwijzing voor voorbedachte raad, maar
rechter mag ook contra-indicaties zwaarder wegen
- Contra-indicaties:
hevige drift
korte tijdspanne tussen het besluit en uitvoering
gelegenheid tot beraad pas tijden uitvoering besluit
Voorbedachte raad II
Relevante feiten: vrouw van de verdachte heeft tegen de verdachte gezegd dat zij gevoelens
heeft voor een college, dezelfde dag ziet hij een string van zijn vrouw met een spermaspoor,
hij heeft zijn vrouw geslagen met een hamer toen zij sliep, opgestaan om te gaan plassen
kelder hamer gepakt terug naar de slaapkamer geslagen terwijl ze sliep (feit 1)
zij werd wakker direct geprobeerd te wurgen (feit 2) zij komt los zij vraagt of hij 112
wil bellen, hij doet dat, zij vraagt voor een washandje, die pakt hij ook terwijl hij pakt rent
zij weg hij trekt haar aan haar haar gaat terug naar de woning om een paraplu te
pakken hij slaat daarmee haar op haar hoofd (feit 3) paraplu breekt af hij steekt
daarmee haar in haar hals (feit 4)
AG zegt alles is los, geen samenhangend geheel.
AG is erg kritisch op feit 1 en 2, daar is geen bezinning, verdachte ging naar beneden en wist
niet wat hem bezielde, het bellen van 112 laat zien dat hij afziet van enige misdadige
voornemens
Geen sprake van een vooropgezet plan kan wel degelijk een factor zijn, maar enkel ter
ondersteuning van een contra-indicatie.
, Week 2 – culpa en roekeloosheid
Definities
Bewuste schuld: dader was zich bewust van de
mogelijke uitkomst, maar je hoopt dat het door
jouw vermogens niet intreedt (supermens maar dat
ben je niet)
Onbewuste schuld: je bent je niet bewust van de mogelijke uitkomst, maar had dit wel
moeten zijn
Roekeloosheid: wettelijke verzwaringsgrond, kan zowel bij bewust als onbewust
Schuld
Schuld = verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid
1. Aanmerkelijke onvoorzichtigheid (objectieve zijde)
De verdachte had anders moeten handelen
a) Onvoorzichtig: is het gedrag onvoorzichtig?
- In strijd met normen, zorgplichten, voorschriften
- Ook wel: is het gedrag wederrechtelijk
(Let op! In het geval van een rechtvaardigingsgrond is er geen sprake van onvoorzichtigheid,
want rechtvaardigingsgrond haalt het stukje wederrechtelijkheid weg)
b) aanmerkelijk onvoorzichtig: is het gedrag ook aanmerkelijk onvoorzichtig?
De manier waarop de schuld in de tenlastelegging nader is geconcretiseerd en afhankelijk
van:
- gehaal van de gedragingen van de verdachte
- de aard en de ernst daarvan
- overige omstandigheden van het geval (HR Schuld ro 2.6.1)
- schuld is niet af te leiden uit: alleen de ernst van de gevolgen (HR schuld ro 2.6.2)
Criteriumfiguur: had een normaal redelijk denkend mens het beter gedaan? Culpa lata
Dus niet: culpa levis: had een supermens het beter gedaan Factoren: hoeveelheid normen,
ernst normen, garantenstellung, geoorloofd risico (annotatie onder schuld nr 3-4
Verkeersdeelnemer moet gedrag afstemmen op waarneembare/te verwachten anderen
omstandighedenEnkel ‘niet zien voorrangsgerechtigde betekent nit gelijk aanmerkelijk
onoplettend en onvoorzichtig: 2.6.3
Kort moment van onoplettendheid kan zeer onvoorzichtig 2.6.2.
2. verwijtbaarheid: is het gedrag verwijtbaar (subjectieve zijde)
De verdachte had anders kunnen handelen
De verwijtbaarheid kan ook worden uitgedrukt als voorzienbaarheid: kon de verdachte
voorzien dat bepaald gedrag [aanmerkelijk] onvoorzichtig zou zijn en tot bepaalde gevolgen
zou kunnen leiden? In beginsel gegeven indien handelen aanmerkelijk onvoorzichtig, tenzij
er sprake is van een schulduitsluitingsgrond
Let op! Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn bestanddelen. Indien een
schulduitsluitingsgrond aangenomen wordt, vervalt de verwijtbaarheid en volgt dus
vrijspraak
Algemene opmerkingen: IRAC altijd gebruiken als gevraagd! Inclusief letters ervoor
Week 1
Wettelijke opzetvormen:
a) Opzettelijk (bijv 142 sr) – willens en wetens handelen
b) Oogmerk (bijv 151 sr) – zware opzetsvorm, heeft te maken met het doel, de wil staat
voorop, zonder oogmerk zou 151 er heel raar uitzien
c) Wetende dat, wist, wetenschap (416bis sr- heling)
d) Ingeblikt (131 sr), het opzet zit ingeblikt, bijv bij opruiing
Wettelijke opzetsvormen in gradaties van opzet
3 varianten, we focussen ons op 1 en 3 maar 2 moet je ook kennen (niet uitwerken)
1. Dolus directeus: zuiver of vol opzet
- Willens en wetens handelen
- Nadruk op de wil: de wil is primair gericht op het gevolg (primair heeft beoogd)
volle besef van zijn eigen wil en van de strekking van zijn handelen die in het
verlengde van de wil is gelegen
2. Dolus indirectus: noodzakelijksheids- of zekerheidsbewustzijn
- Het gevolg is niet primair gewild, maar wel het noodzakelijke gevolg van zijn
handelen (Thomas van Bremerhaven schip opgeblazen voor verzekering, wist
dat er mensen opzaten, primaire doel was krijgen van verzekering)
3. Dolus eventualis: voorwaardelijk opzet of kansopzet
- Ondergrens van opzet (volstaat als bewijs van opzettelijk, wetende dat en
ingeblikt opzet, MAAR! onvoldoelde bewijs voor oogmerk
- Modderman 1886, woest paard: voorwaardelijk opzet: vraag ik niet of hij de
voorziene uitkomst heeft gewenst, maar heeft gewild.
- Cicero-arrest: huidige definitie in hoofdlijnen geïntroduceerd, auteursrecht,
voorwaarden (8 boekjes afnemen van de auteur), niet gedaan, hoge raad: willens
en wetens hebben opgesteld …
- Bijv: Hoornse taart, vergiftigde taart voor een man, zijn vrouw eet de taart,
gevolg op de koop toe genomen
- Definitie nu: Het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans (HIV-I, deze
week)
Voorwaardelijk opzet -dit staat allemaal letterlijk in HIV-1, behalve objectiveren normative
Als IRAC bij opzet: IRARAC EERST ZUIVER OPZET (WILLENS EN WETENS HANDELEN),
DAN VOORWAARDELIJK OPZET UITWERKEN!!!!
Iedereen kan inderdaad zeggen dat hij/zij niet het had gewild, daarom voorwaardelijk
opzet
1. Aanmerkelijke kans= bestaat er een aanmerkelijke kans dat het gevolg intreedt
- aard gedraging & omstandigheden
- kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten
2. Bewust (wetens) = was de verdachte zich bewust van deze aanmerkelijke kans
,- vaststellen of veronderstellen
- altijd doen!! objectiveren (het is een feit van algemene bekendheid dat..) & normatievere
(een ieder weet, dus verdachte weet ook)
3. Aanvaarden (willens)= heeft de verdachte de aanmerkelijke kans ook aanvaard
1) verklaring verdachte
2) verklaring getuigen
3) feitelijke omstandigheden van het geval
- aard gedraging en omstandigheden
- uiterlijke verschijningsvorm, tenzij contra-indicaties
Voorbedachte raad
Voorbedachte raad is een strafverzwarende omstandigheid van een minder zwaar
gronddelict (doodslag moord). Het kan samengaan met elke vorm van opzet.
Voorbedachte raad: Kalm en rustig beraad, RO 2.3 uitgewerkt!
- Vaststellen dat de verdachte voldoende tijd heeft gehad om zich te beraden op het te
nemen besluit. Tijd = gelegenheid, als er tijd was mag je ervan uitgaan dat er ook
gelegenheid is geweest
- En dat hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling
- Afhankelijk van de weging + waardering v/d concrete omstandigheden van het geval
- Voldoende tijd = een belangrijke objectieve aanwijzing voor voorbedachte raad, maar
rechter mag ook contra-indicaties zwaarder wegen
- Contra-indicaties:
hevige drift
korte tijdspanne tussen het besluit en uitvoering
gelegenheid tot beraad pas tijden uitvoering besluit
Voorbedachte raad II
Relevante feiten: vrouw van de verdachte heeft tegen de verdachte gezegd dat zij gevoelens
heeft voor een college, dezelfde dag ziet hij een string van zijn vrouw met een spermaspoor,
hij heeft zijn vrouw geslagen met een hamer toen zij sliep, opgestaan om te gaan plassen
kelder hamer gepakt terug naar de slaapkamer geslagen terwijl ze sliep (feit 1)
zij werd wakker direct geprobeerd te wurgen (feit 2) zij komt los zij vraagt of hij 112
wil bellen, hij doet dat, zij vraagt voor een washandje, die pakt hij ook terwijl hij pakt rent
zij weg hij trekt haar aan haar haar gaat terug naar de woning om een paraplu te
pakken hij slaat daarmee haar op haar hoofd (feit 3) paraplu breekt af hij steekt
daarmee haar in haar hals (feit 4)
AG zegt alles is los, geen samenhangend geheel.
AG is erg kritisch op feit 1 en 2, daar is geen bezinning, verdachte ging naar beneden en wist
niet wat hem bezielde, het bellen van 112 laat zien dat hij afziet van enige misdadige
voornemens
Geen sprake van een vooropgezet plan kan wel degelijk een factor zijn, maar enkel ter
ondersteuning van een contra-indicatie.
, Week 2 – culpa en roekeloosheid
Definities
Bewuste schuld: dader was zich bewust van de
mogelijke uitkomst, maar je hoopt dat het door
jouw vermogens niet intreedt (supermens maar dat
ben je niet)
Onbewuste schuld: je bent je niet bewust van de mogelijke uitkomst, maar had dit wel
moeten zijn
Roekeloosheid: wettelijke verzwaringsgrond, kan zowel bij bewust als onbewust
Schuld
Schuld = verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid
1. Aanmerkelijke onvoorzichtigheid (objectieve zijde)
De verdachte had anders moeten handelen
a) Onvoorzichtig: is het gedrag onvoorzichtig?
- In strijd met normen, zorgplichten, voorschriften
- Ook wel: is het gedrag wederrechtelijk
(Let op! In het geval van een rechtvaardigingsgrond is er geen sprake van onvoorzichtigheid,
want rechtvaardigingsgrond haalt het stukje wederrechtelijkheid weg)
b) aanmerkelijk onvoorzichtig: is het gedrag ook aanmerkelijk onvoorzichtig?
De manier waarop de schuld in de tenlastelegging nader is geconcretiseerd en afhankelijk
van:
- gehaal van de gedragingen van de verdachte
- de aard en de ernst daarvan
- overige omstandigheden van het geval (HR Schuld ro 2.6.1)
- schuld is niet af te leiden uit: alleen de ernst van de gevolgen (HR schuld ro 2.6.2)
Criteriumfiguur: had een normaal redelijk denkend mens het beter gedaan? Culpa lata
Dus niet: culpa levis: had een supermens het beter gedaan Factoren: hoeveelheid normen,
ernst normen, garantenstellung, geoorloofd risico (annotatie onder schuld nr 3-4
Verkeersdeelnemer moet gedrag afstemmen op waarneembare/te verwachten anderen
omstandighedenEnkel ‘niet zien voorrangsgerechtigde betekent nit gelijk aanmerkelijk
onoplettend en onvoorzichtig: 2.6.3
Kort moment van onoplettendheid kan zeer onvoorzichtig 2.6.2.
2. verwijtbaarheid: is het gedrag verwijtbaar (subjectieve zijde)
De verdachte had anders kunnen handelen
De verwijtbaarheid kan ook worden uitgedrukt als voorzienbaarheid: kon de verdachte
voorzien dat bepaald gedrag [aanmerkelijk] onvoorzichtig zou zijn en tot bepaalde gevolgen
zou kunnen leiden? In beginsel gegeven indien handelen aanmerkelijk onvoorzichtig, tenzij
er sprake is van een schulduitsluitingsgrond
Let op! Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn bestanddelen. Indien een
schulduitsluitingsgrond aangenomen wordt, vervalt de verwijtbaarheid en volgt dus
vrijspraak
