100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting - levensbeschouwing 2 (EBALO - VIVES)

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
41
Geüpload op
30-11-2025
Geschreven in
2025/2026

Samenvatting van het vak Levensbeschouwing 2 - rooms-katholieke godsdienst. (vak 2de jaar - sem 1 in de EBALO van Vives Kortrijk)

Instelling
Vak











Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Geschreven voor

Instelling
Studie
Vak

Documentinformatie

Geüpload op
30 november 2025
Bestand laatst geupdate op
9 december 2025
Aantal pagina's
41
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting

Onderwerpen

Voorbeeld van de inhoud

LEVENSBESCHOUWING 2
DEEL 1: VERKENNING VAN ROOMS-KATHOLIEKE GODSDIENST
ALGEMENE DOELSTELLING

1 VANUIT VISIETEKST VAN DE VLAAMSE BISSCHOPPEN
De Vlaamse bisschoppen benadrukken dat het vak rooms-katholieke godsdienst leerlingen
begeleidt in hun levensbeschouwelijke groei, van kleuter- tot secundair onderwijs. Belangrijke
uitgangspunten zijn:

1. Respect en erkenning voor pluraliteit
2. Centraal stellen van levensbeschouwelijke groei
3. Invulling vanuit een christelijke visie, niet vanuit schijnneutraliteit

Het vak vertrekt vanuit het christelijk mens- en wereldbeeld, de Bijbel en de traditie, en stimuleert
leerlingen via dialoog om verschillen en overeenkomsten met andere levensbeschouwingen te
ontdekken. Daarbij ligt de klemtoon op levensbeschouwelijke geletterdheid: leerlingen leren de
woordenschat van het christendom en de grammatica van de dialoog.

2 VANUIT HET BASISDOEL VAN HET LEERPLAN
In het leerplan vinden we volgend basisdoel terug: ‘kinderen in plurale samenleving ondersteunen
in het ontdekken en vormgeven van hun identiteit en in hun groei als mens in dialoog met de
katholieke traditie’

Het vak gaat over het leven zelf, biedt ruimte voor levensvragen, en stimuleert zelfreflectie, groei en
interlevensbeschouwelijke vaardigheden. Leerlingen worden uitgenodigd om in dialoog met de
katholieke traditie tot hun eigen levensbeschouwelijke keuzes te komen.

Het katholieke perspectief is een voorkeursperspectief, maar het vak richt zich tot alle kinderen
en is geloofsonderwijs in dialoog, geen catechese.

LEVENSBESCHOUWELIJKE GROEI

1 IDENTITEIT
Identiteit groeit geleidelijk aan. Vele factoren bepalen wie je bent en wat je wordt maar ook hoe je
naar dingen kijkt.

1.1 VANUIT EEN INTERPRETATIEPROCES
We spreken van een situatie wanneer iets zich voordoet. Pas wanneer jij er betekenis aan gegeven
hebt, spreken we over ervaring.




Betekenis geven aan iets wordt beïnvloed door 2 zaken:
• Jouw subjectief referentiekader
= opvattingen en gevoelens uit vroegere ervaringen die automatisch meespelen bij nieuwe
situaties.

• Het maatschappelijk kader
= de omgeving (woonplaats, sociale groep, school, vrienden, opvoeding) beïnvloedt hoe men
situaties interpreteert.
1

,1.2 LEVENSBESCHOUWELIJK GROEIEN
Levensbeschouwelijke groei vertrekt vanuit de leefwereld van leerlingen – wat ze al weten, voelen
en doen. Leerkrachten bieden betekenisvolle situaties aan, soms vanuit de christelijke traditie, die
leerlingen interpreteren vanuit hun persoonlijke en maatschappelijke kaders. Zo worden nieuwe
ervaringen toegevoegd aan hun ‘rugzak’, wat bijdraagt aan hun levensbeschouwelijke en
identiteitsontwikkeling.

Kinderen bouwen een levensbeschouwelijke identiteit op door identificatie met voorbeeldfiguren.
Ze leren geloven door ontmoetingen met mensen die hun geloof voorleven en door te participeren
in hun praktijken. Daarom is een volledig ‘neutrale opvoeding’ eigenlijk niet mogelijk: de omgeving
geeft altijd impliciet waarden, normen en zinbeleving door.

Door secularisatie zijn religieuze verhalen minder vanzelfsprekend aanwezig, waardoor het
doorgeven van geloof minder gebeurt. Wanneer geloof niet wordt voorgeleefd, wordt de kans op
overdracht kleiner.

HET LEERPLAN VAN ROOMS-KATHOLIEKE GODSDIENST

1 INLEIDING
In 2025 werd het geactualiseerde leerplan gepubliceerd. Het is van kracht vanaf 1 september 2025
maar scholen krijgen 2 jaar tijd om zich in te werken. Dit wil zeggen dat het gebruik van dit leerplan
pas vanaf 1 september 2027 verplicht zal zijn.


2 DE 10 INTENTIES VAN HET LEERPLAN
Voor het schrijven van het nieuwe leerplan, stelde men 10 intenties voorop (niet vanbuiten kennen):

2.1 EEN INTEGRALE BENADERING
Het leerplan vertrekt vanuit de wisselwerking/dialoog
tussen 3 perspectieven:
• Pluraliteit en context
• Christelijk geloof
• De leerling en zijn identiteit.

Deze drie perspectieven zitten in elkaar verstrengeld en
hebben elkaar altijd nodig bij het uitwerken van een
terrein.

2.2 HERMENEUTISCH-COMMUNICATIEF WERKEN
Hermeneutisch (interpreteren)-communicatief werken betekent dat leerlingen leren interpreteren
en zo hun levensbeschouwelijke identiteit ontwikkelen. Hierbij worden bovenstaande drie
perspectieven in wisselwerking gebracht.

Het doel is dat leerlingen tot persoonlijke betekenissen en interpretaties komen, waarbij
meerdere betekenissen naast elkaar bestaan. Dit gebeurt in een communicatief proces, waarin
leerlingen samen op zoek gaan naar zin en betekenis, met hoofd, hart en handen.

2.3 NEGATIEVE THEOLOGIE
Het leerplan integreert inzichten uit de negatieve theologie, die stelt dat:

o God een mysterie is; ons spreken over God is altijd ontoereikend en kan God niet volledig
vastleggen.
o Geloven een zoekproces is, met ruimte voor twijfel en niet-weten.
o Ook in moeilijke of negatieve ervaringen, iets van God ontdekt kan worden.


2

,2.4 SUIKERSPINTHEOLOGIE VERMIJDEN
Het verwijst naar de eenzijdig positieve voorstelling van het leven en geloven. Het is dus niet de
bedoeling dat we in de lessen een rooskleurig verhaal vertellen. Het christelijke verhaal mag soms
‘ongemakkelijk’ aanvoelen of vragen oproepen.

2.5 THEOLOGIE VAN DE ONDERBREKING EN VAN DE KWETSBAARHEID
Mensen worden vaak onderbroken in hun plannen, gedachten of dagelijks leven, letterlijk of
figuurlijk. In deze onderbrekingen kan iets gebeuren dat hen raakt en zinvol is, en zo een
vindplaats van God worden. God toont zich vooral in het kwetsbare; waar mensen geraakt worden
door kwetsbaarheid of zich verantwoordelijk voelen voor kwetsbaren, kunnen zij God ontmoeten.

2.6 CONTEXT VANDAAG
In de integrale benadering is de hedendaagse, superdiverse maatschappij en de leefwereld van
kinderen belangrijk. Zo krijgen ze kansen om te reflecteren en zich te verbinden met anderen.

Vanuit het hermeneutisch-communicatief proces zijn er kansen loyaal te blijven, maar tegelijk ook
maatschappelijk kritisch staan: niet alles is ‘om het even’.

2.7 INTERLEVENSBESCHOUWELIJKE COMPETENTIES EN DYNAMIEKEN
Het leerplan houdt rekening met diversiteit en biedt in het vak rooms-katholieke godsdienst een
oefenplaats om interlevensbeschouwelijk samenleven te oefenen. Leerlingen werken aan hun
eigen levensbeschouwelijke identiteit via drie stappen:

• Starting home: vertrekken vanuit eigen levensbeschouwelijke principes die we verduidelijken
en waarin we anderen ontmoeten.

• Crossing over: kennismaken met andere zienswijzen, gelijkenissen en verschillen ontdekken,
en deze kritisch-constructief bevragen.

• Coming home: de nieuwe inzichten gebruiken om de eigen levensbeschouwelijke positie verder
te verfijnen.

2.8 LEVENSBESCHOUWELIJKE CAPACITEITEN VAN DE LEERLINGEN VERSTERKEN
Onderschat kinderen niet op levensbeschouwelijk vlak! We moeten hen aanspreken
op kritisch en creatief vermogen. De kinderen moeten worden aangesproken op hun totale persoon
(hoofd-hart-handen). Het is de bedoeling om hun eigen levensbeschouwelijke visie te laten
ontwikkelen en groeien.

2.9 ZOEKTOCHT NAAR BETEKENISVOLLE RITUELEN EN SYMBOLEN
Symbolen en rituelen kunnen verbinden en ‘taal’ geven aan het onuitsprekelijke. Het is belangrijk
om kinderen te stimuleren in hun symbool- en ritueelgevoeligheid. Daarom bieden we
betekenisvolle symbolen en rituelen aan.

2.10 STARTPOSITIE VAN DE LEERKRACHT
De leerkracht wordt – net als de kinderen – gezien als een zoekend persoon die vanuit de drie
perspectieven op zoek gaat naar betekenis. De leerkracht heeft daarnaast een GSM-functie.

• G van Getuigen
Leerkracht blijft authentiek en getuigt ook van zijn zoeken en worstelen.

• S van Specialist
Ze stellen de rooms-katholieke geloofstraditie op een eerlijke en adequate manier voor.

• M van Moderator
De leerkracht begeleidt het levensbeschouwelijk communicatieproces vanuit een sfeer van
openheid en empathie.
3

, 3 OPBOUW VAN HET LEERPLAN
Het leerplan betreft een graadleerplan en telt 42 terreinen, onderverdeeld in 10 transversale
terreinen. Elk terrein bevat terreindoelen omgeven door 3 perspectieven. Elk perspectief bestaat
uit ingrediënten (belangrijke normatieve thema’s, maar ook ondersteunende thema’s).

De creativiteit van de leraar bestaat er in dat zij/hij om elk terreindoel te realiseren telkens een
ingrediënt van elk perspectief in verbinding brengt met elkaar (= hermeneutisch-communicatief
proces). Alle normatieve ingrediënten moeten minstens één keer aan bod komen binnen een
graad.

3.1 DRIE PERSPECTIEVEN
Godsdienstonderwijs krijgt vorm door drie onderling
verbonden perspectieven: context/pluraliteit, christelijk
geloof/traditie en identiteit/leerling. Een integrale
benadering vraagt dat deze drie voortdurend met elkaar in
gesprek zijn om een rijke leeromgeving te creëren in het
vak rooms-katholieke godsdienst.

3.1.1 PERSPECTIEF: CONTEXT/PLURALITEIT
Dit perspectief vertrekt vanuit wat er vandaag gebeurt in de samenleving en in de klas. Het moedigt
aan om maatschappelijke problemen te bespreken en daarbij ook de kritische blik van de
christelijke traditie te gebruiken.

De diversiteit in de klas biedt kansen voor levensbeschouwelijke ontmoeting, dialoog en
identiteitsvorming.

3.1.2 PERSPECTIEF: CHRISTELIJKE GELOOF/TRADITIE
Dit perspectief richt zich op de katholieke geloofstraditie. Het nodigt leerlingen uit om in de
katholieke traditie een gesprekspartner te vinden. Bijbelverhalen, geloofsfiguren, rituelen,
symbolen, ... reiken kinderen kennis en taal aan om levensbeschouwelijke tradities en ervaringen
uit te drukken. Zo groeit ook de levensbeschouwelijke geletterdheid.

3.1.3 PERSPECTIEF: IDENTITEIT/LEERLING
Dit perspectief gaat uit van het persoonlijke verhaal, de ervaringen en de levensvragen van het kind.
Het wil kinderen helpen hun innerlijke wereld te ontdekken en betekenis te geven aan wat ze
meemaken. Omdat kinderen van nature zoeken naar zin en soms ook over God spreken, wil het vak
rooms-katholieke godsdienst hen ondersteunen door die ervaringen te verdiepen in dialoog met de
katholieke traditie, andere levensbeschouwingen en de brede samenleving.

3.2 ZES DOELEN
Per terrein zijn er 6 algemene terreindoelen. Deze doelen geven aan wat men in dit terrein met de
leerlingen wil nastreven en bereiken vanuit een integrale benadering.

De werkwoorden (onderzoeken, uitdrukken, reflecteren, theologiseren, verbeelden, mee
vormgeven en beleven) in de terreindoelen richten zich niet alleen op kennis (hoofd), maar ook op
gevoelens, overtuigingen en spiritualiteit (hart en handen). Ze ondersteunen zo een integrale
benadering in het vak rooms-katholieke godsdienst.

• Onderzoeken
Onderzoeken betekent dat kinderen verschillende levensbeschouwelijke ideeën verkennen. Ze
gebruiken zowel hun denken als hun gevoelens, stellen vragen, luisteren open en kritisch, en
laten hun nieuwsgierigheid werken. Zo ontdekken, verbreden en verdiepen ze hun eigen inzichten
en groeien ze in hun persoonlijke keuzes.



4

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
juliedelsoir Katholieke Hogeschool VIVES
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
40
Lid sinds
3 jaar
Aantal volgers
11
Documenten
49
Laatst verkocht
1 week geleden

4,0

4 beoordelingen

5
1
4
2
3
1
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen