,One good thing about music, when it hits you, you feel no pain.
- Bob Marley
2
,Voorwoord
Voor u ligt mijn profielwerkstuk, deze is opgesteld om mijn onderzoek over de invloed van
muziek bij de pijnbeleving te beschrijven.
Toen ik een onderwerp ging kiezen voor het profielwerkstuk werd het al vrij snel duidelijk dat
iets in de biologie mij het meeste aanspreekt. Ook lijkt het me leuk om een beroep in de
medische wereld uit te oefenen, daarom ben ik hierin verder gaan zoeken naar een
onderwerp. Toch vond ik het lastig een onderwerp te vinden. Ik bleef zoeken naar ideeën, tot
dat mijn broer mij vertelde over patiënten die na een operatie muziek kunnen luisteren. Dit
onderwerp sprak mij meteen aan en leek mij erg interessant om te onderzoeken. Toen ik me
verder ging verdiepen in dit onderwerp kwam ik er al snel achter dat dit mijn onderzoek moest
worden. Zo kwam ik op mijn onderwerp ‘’pijnbeleving door muziek’’.
Voor de totstandkoming van dit profielwerkstuk wil ik graag een aantal mensen bedanken.
Ten eerste wil ik graag mijn begeleidster, mevrouw [naam], bedanken voor haar tijd en moeite
die ze in mijn begeleiding heeft gestoken. Daarnaast wil ik graag mijn broer, [naam], bedanken
voor het meedenken met mijn onderzoek. Ten slotte wil ik alle proefpersonen bedanken voor
het mede mogelijk maken van mijn profielwerkstuk.
[Naam]
[Plaats], december 2019
3
,Inhoudsopgave
Voorwoord................................................................................................................................... 3
Inleiding ....................................................................................................................................... 5
Theoretisch kader......................................................................................................................... 7
Wat is pijn?.......................................................................................................................................... 7
Welke soorten pijn zijn er? ................................................................................................................ 10
Acute pijn ...................................................................................................................................... 10
Chronische pijn ............................................................................................................................. 10
Nociceptische pijn......................................................................................................................... 11
Neuropatische pijn ....................................................................................................................... 11
Wat doet pijn met het lichaam en de geest? .................................................................................... 12
Wat doet muziek met het lichaam en de geest? ............................................................................... 14
Welke invloed hebben verschillende soorten muziek bij de pijnbeleving?........................................ 18
Onderzoeksmethode .................................................................................................................. 20
Resultaten ......................................................................................................................................... 22
Behaalde tijden ............................................................................................................................. 29
Gemiddelde hartslag..................................................................................................................... 30
Conclusie ................................................................................................................................... 31
Logboek ..................................................................................................................................... 33
Bibliografie ................................................................................................................................ 35
4
, Inleiding
Iedereen heeft weleens pijn. Het is makkelijk om dan even een paracetamol of een ander
pijnstillend medicijn te nemen. Maar dit zorgt ervoor dat het medicijn gebruik in Nederland
enorm toeneemt. In Nederland slikken ongeveer 1,3 miljoen mensen verslavende
pijnmedicatie (Gaffke, 2019). Dit is een enorm hoog aantal. Een op de tien mensen wordt een
chronisch gebruiker.
Daarnaast is het medicijntekort in Nederland een steeds groter probleem aan het worden. De
afgelopen jaren is het tekort aan medicijnen enorm toegenomen. Steeds meer medicijnen
zijn, tijdelijk, niet meer verkrijgbaar. In 2019 waren er bijvoorbeeld al 1707 soorten medicijnen
niet meer beschikbaar (bnnvara, 2019).
Het zou een uitkomst zijn als pijn eenvoudiger zou kunnen worden bestreden, zonder daar
bijvoorbeeld dure medicijnen voor te moeten halen; met de bijbehorende bijwerkingen. Zal
muziek een bijwerkingsvrije manier van pijnmedicatie kunnen zijn? Zou muziek het aantal
mensen dat chronisch verslaafd raakt aan pijnmedicatie kunnen verminderen? Daarom is de
vraag die centraal staat in dit profielwerkstuk:
Welke invloed heeft muziek op pijnbeleving?
Ik verwacht dat muziek invloed heeft op de beleving van pijn. Muziek kan de pijn niet laten
verdwijnen maar muziek kan de pijn wel verminderen. Dit komt door de afleidende functie
van muziek. De hersenen kunnen maar een bepaalde hoeveelheid informatie verwerken.
Muziek zorgt ervoor dat de hersenen extra informatie te verwerken krijgen en kan op die
manier de informatie over de pijn al het ware ‘vervangen’. Hierdoor kan je minder pijn ervaren
door naar muziek te luisteren.
Om tot een goed onderzoek te komen zal een literatuuronderzoek en ook een praktijkgericht
onderzoek worden uitgevoerd. Hierbij zullen de volgende deelvragen worden beantwoord:
- Wat is pijn?
Om erachter te komen wat muziek bij de pijnbeleving zou kunnen doen is het belangrijk om
te weten wat pijn precies is. Hier wordt uitgelegd hoe een pijnprikkel ontstaat en hoe deze
wordt waargenomen.
- Welke soorten pijn zijn er?
Er zijn verschillende soorten pijn die op verschillende wijzen behandeld kunnen worden,
daarom is het van belang om te weten welke soorten pijn er zijn. Hier worden de verschillende
pijnsoorten uitgelegd.
5
- Bob Marley
2
,Voorwoord
Voor u ligt mijn profielwerkstuk, deze is opgesteld om mijn onderzoek over de invloed van
muziek bij de pijnbeleving te beschrijven.
Toen ik een onderwerp ging kiezen voor het profielwerkstuk werd het al vrij snel duidelijk dat
iets in de biologie mij het meeste aanspreekt. Ook lijkt het me leuk om een beroep in de
medische wereld uit te oefenen, daarom ben ik hierin verder gaan zoeken naar een
onderwerp. Toch vond ik het lastig een onderwerp te vinden. Ik bleef zoeken naar ideeën, tot
dat mijn broer mij vertelde over patiënten die na een operatie muziek kunnen luisteren. Dit
onderwerp sprak mij meteen aan en leek mij erg interessant om te onderzoeken. Toen ik me
verder ging verdiepen in dit onderwerp kwam ik er al snel achter dat dit mijn onderzoek moest
worden. Zo kwam ik op mijn onderwerp ‘’pijnbeleving door muziek’’.
Voor de totstandkoming van dit profielwerkstuk wil ik graag een aantal mensen bedanken.
Ten eerste wil ik graag mijn begeleidster, mevrouw [naam], bedanken voor haar tijd en moeite
die ze in mijn begeleiding heeft gestoken. Daarnaast wil ik graag mijn broer, [naam], bedanken
voor het meedenken met mijn onderzoek. Ten slotte wil ik alle proefpersonen bedanken voor
het mede mogelijk maken van mijn profielwerkstuk.
[Naam]
[Plaats], december 2019
3
,Inhoudsopgave
Voorwoord................................................................................................................................... 3
Inleiding ....................................................................................................................................... 5
Theoretisch kader......................................................................................................................... 7
Wat is pijn?.......................................................................................................................................... 7
Welke soorten pijn zijn er? ................................................................................................................ 10
Acute pijn ...................................................................................................................................... 10
Chronische pijn ............................................................................................................................. 10
Nociceptische pijn......................................................................................................................... 11
Neuropatische pijn ....................................................................................................................... 11
Wat doet pijn met het lichaam en de geest? .................................................................................... 12
Wat doet muziek met het lichaam en de geest? ............................................................................... 14
Welke invloed hebben verschillende soorten muziek bij de pijnbeleving?........................................ 18
Onderzoeksmethode .................................................................................................................. 20
Resultaten ......................................................................................................................................... 22
Behaalde tijden ............................................................................................................................. 29
Gemiddelde hartslag..................................................................................................................... 30
Conclusie ................................................................................................................................... 31
Logboek ..................................................................................................................................... 33
Bibliografie ................................................................................................................................ 35
4
, Inleiding
Iedereen heeft weleens pijn. Het is makkelijk om dan even een paracetamol of een ander
pijnstillend medicijn te nemen. Maar dit zorgt ervoor dat het medicijn gebruik in Nederland
enorm toeneemt. In Nederland slikken ongeveer 1,3 miljoen mensen verslavende
pijnmedicatie (Gaffke, 2019). Dit is een enorm hoog aantal. Een op de tien mensen wordt een
chronisch gebruiker.
Daarnaast is het medicijntekort in Nederland een steeds groter probleem aan het worden. De
afgelopen jaren is het tekort aan medicijnen enorm toegenomen. Steeds meer medicijnen
zijn, tijdelijk, niet meer verkrijgbaar. In 2019 waren er bijvoorbeeld al 1707 soorten medicijnen
niet meer beschikbaar (bnnvara, 2019).
Het zou een uitkomst zijn als pijn eenvoudiger zou kunnen worden bestreden, zonder daar
bijvoorbeeld dure medicijnen voor te moeten halen; met de bijbehorende bijwerkingen. Zal
muziek een bijwerkingsvrije manier van pijnmedicatie kunnen zijn? Zou muziek het aantal
mensen dat chronisch verslaafd raakt aan pijnmedicatie kunnen verminderen? Daarom is de
vraag die centraal staat in dit profielwerkstuk:
Welke invloed heeft muziek op pijnbeleving?
Ik verwacht dat muziek invloed heeft op de beleving van pijn. Muziek kan de pijn niet laten
verdwijnen maar muziek kan de pijn wel verminderen. Dit komt door de afleidende functie
van muziek. De hersenen kunnen maar een bepaalde hoeveelheid informatie verwerken.
Muziek zorgt ervoor dat de hersenen extra informatie te verwerken krijgen en kan op die
manier de informatie over de pijn al het ware ‘vervangen’. Hierdoor kan je minder pijn ervaren
door naar muziek te luisteren.
Om tot een goed onderzoek te komen zal een literatuuronderzoek en ook een praktijkgericht
onderzoek worden uitgevoerd. Hierbij zullen de volgende deelvragen worden beantwoord:
- Wat is pijn?
Om erachter te komen wat muziek bij de pijnbeleving zou kunnen doen is het belangrijk om
te weten wat pijn precies is. Hier wordt uitgelegd hoe een pijnprikkel ontstaat en hoe deze
wordt waargenomen.
- Welke soorten pijn zijn er?
Er zijn verschillende soorten pijn die op verschillende wijzen behandeld kunnen worden,
daarom is het van belang om te weten welke soorten pijn er zijn. Hier worden de verschillende
pijnsoorten uitgelegd.
5
