Algemene psychologie de waarneming
= ingewikkeld proces meer dan enkel registreren v prikkels
Zintuigelijke ervaring komt tot stand op niveau v hersenen n i/d
zintuigen zelf
• synesthesie: afzonderlijke prikkels/waarnemingen samenvoegen
tot geheel
Weg v prikkel tot waarneming
Prikkel zintuigen en die bevatten receptoren transductie
waarneming
Prikkel omzetten in zenuwimpulsen =
transductie
= ruwe info dat nr hersenen gaat
Waarnemen is n zomaar regristeren v dingen om ons heen
Beeld w gecreëerd door hersenen (info uit zintuigen die nodig z
om gepast te gedragen)
Verbindingsprobleem: onduidelijkheid over verbinding in hersenen
• Waarneming = activiteit waar hele individu bij betrokken is
• Verbinden v info uit versch zintuigen (bv. Proeven v/e gerecht
n enkel met tong maar ook ogen + neus)
- Andere processen dat rol spelen in waarneming:
• Motoriek: soms prikkels actief op zoeken
• Geheugen: zaken herkennen (bv buurman)
• Fantasie en denken: soms zaken zien/horen die er n z
Behoeften, interesses en emoties : bepalen selectie uit info
aanbod
Onderscheid tss:
- Gewaarwordingen/sensatie: bewustzijnsinhouden die het resultaat z
v/e prikkeling v/d zintuigen
- Waarnemingen/percepten: resultaat v meer diepgaande
verwerkingsprocessen
, Betekenisvolle gehelen ontdekken uit binnenkomende info
Vb.
Zien v vreemde vormen zonder betekenis
Prikkel opgevangen dr receptoren + omgezet in
zenuwimpulsen
Hersenen bereikt + aanleiding geven tot
gewaarwording
Je ziet iets, maar weet nog n wat het is
Op bep moment ervoor kiezen om blokjes als achtergrond te zien en
wit deel als voorgrond
Zien v 3 letters die woord vormen
Dan ervaren we waarneming
3 psychologische activiteiten
• Waarnemen is selecteren: veel info komt n tot bewustz
• Waarnemen is structureren: prikkels w op elkaar betrokken
ontstaan gehelen
• Waarnemen is interpreteren: gehelen krijgen betekenis
processen lopen door elkaar + w door elkaar beïnvloed
• Waarnemen = meer + minder dan de prikkels die op zintuigen
inwerken:
• Meer: aanbrengen v structuur
Minder: beperkte selectie v prikkels w gebruikt
Waarnemen is selecteren
Elk moment heel veel prikkels die belangrijke info ku bevatten
We krijgen veel signalen binnen + k allemaal betekenisvol z
deel w verwerkt tot bewustzijnsinhouden
Een deel k we n waanemen
, Een deel blijft steken
Versch hindernissen voordat info k doordringen tot bewustz
De verschillende zintuigen
Wat we waarnemen = afh v soort zintuig waarover we beschikken
Exteroceptieve zintuigen = de 5 klassieke zintuigen v/d mens
Info v buitenaf ontvangen
Psychologisch het meest relevant
Interoceptieve zintuigen = info v binnen lichaam ontvangen
Bv. Honger voelen
Proprioceptieve zintuigen = inlichten v positie v eigen lichaam
Daartoe behoren bewegings en evenwichtszin
• Afstandszintuigen: waarnemingen n dichtbij
• Zicht
• Gehoor
= ingewikkeld proces meer dan enkel registreren v prikkels
Zintuigelijke ervaring komt tot stand op niveau v hersenen n i/d
zintuigen zelf
• synesthesie: afzonderlijke prikkels/waarnemingen samenvoegen
tot geheel
Weg v prikkel tot waarneming
Prikkel zintuigen en die bevatten receptoren transductie
waarneming
Prikkel omzetten in zenuwimpulsen =
transductie
= ruwe info dat nr hersenen gaat
Waarnemen is n zomaar regristeren v dingen om ons heen
Beeld w gecreëerd door hersenen (info uit zintuigen die nodig z
om gepast te gedragen)
Verbindingsprobleem: onduidelijkheid over verbinding in hersenen
• Waarneming = activiteit waar hele individu bij betrokken is
• Verbinden v info uit versch zintuigen (bv. Proeven v/e gerecht
n enkel met tong maar ook ogen + neus)
- Andere processen dat rol spelen in waarneming:
• Motoriek: soms prikkels actief op zoeken
• Geheugen: zaken herkennen (bv buurman)
• Fantasie en denken: soms zaken zien/horen die er n z
Behoeften, interesses en emoties : bepalen selectie uit info
aanbod
Onderscheid tss:
- Gewaarwordingen/sensatie: bewustzijnsinhouden die het resultaat z
v/e prikkeling v/d zintuigen
- Waarnemingen/percepten: resultaat v meer diepgaande
verwerkingsprocessen
, Betekenisvolle gehelen ontdekken uit binnenkomende info
Vb.
Zien v vreemde vormen zonder betekenis
Prikkel opgevangen dr receptoren + omgezet in
zenuwimpulsen
Hersenen bereikt + aanleiding geven tot
gewaarwording
Je ziet iets, maar weet nog n wat het is
Op bep moment ervoor kiezen om blokjes als achtergrond te zien en
wit deel als voorgrond
Zien v 3 letters die woord vormen
Dan ervaren we waarneming
3 psychologische activiteiten
• Waarnemen is selecteren: veel info komt n tot bewustz
• Waarnemen is structureren: prikkels w op elkaar betrokken
ontstaan gehelen
• Waarnemen is interpreteren: gehelen krijgen betekenis
processen lopen door elkaar + w door elkaar beïnvloed
• Waarnemen = meer + minder dan de prikkels die op zintuigen
inwerken:
• Meer: aanbrengen v structuur
Minder: beperkte selectie v prikkels w gebruikt
Waarnemen is selecteren
Elk moment heel veel prikkels die belangrijke info ku bevatten
We krijgen veel signalen binnen + k allemaal betekenisvol z
deel w verwerkt tot bewustzijnsinhouden
Een deel k we n waanemen
, Een deel blijft steken
Versch hindernissen voordat info k doordringen tot bewustz
De verschillende zintuigen
Wat we waarnemen = afh v soort zintuig waarover we beschikken
Exteroceptieve zintuigen = de 5 klassieke zintuigen v/d mens
Info v buitenaf ontvangen
Psychologisch het meest relevant
Interoceptieve zintuigen = info v binnen lichaam ontvangen
Bv. Honger voelen
Proprioceptieve zintuigen = inlichten v positie v eigen lichaam
Daartoe behoren bewegings en evenwichtszin
• Afstandszintuigen: waarnemingen n dichtbij
• Zicht
• Gehoor
