Cursussamenvatting - Inleiding tot de financiële verslaggeving (9006TEWBDK)

Overzicht cursus
Inleiding



Geschiedenis van het boekhouden
Enkel boekhouden Dubbel boekhouden
Ontstaan 1000 na
Chr. In Europa door
Arabieren
Italiaanse methode
-> Pacioli 1494




Industriële revolutie



Boekhouden, boekhouding, accountancy
Boekhouden = stelselmatig en cijfermatig aantekenen van alle verrichtingen van financiële aard in
een organisatie gebeuren

 Techniek bij het registreren
 Alle verrichtingen
 Financiële aard
 Kapitaal: de mensen

Boekhouding = het technisch apparaat, bestaande uit mensen en hulpmiddelen, waarin deze
registratie gebeurt

 Enkel verrichtingen financiële aard
 Computer en papier

Accountancy = het heeft betrekking op het organiseren, controleren, beoordelen en aanpassen van
de boekhouding

 Formaliseren van interne en externe financiële rapportering

Financial accounting = algemeen of financieel boekhouden en gericht op externe verslaggeving

 Doel: opstellen jaarrekening
 Basisprincipe: eenduidigheid creëren

Management accounting = beleidsboekhouden, meer gericht op het management van de
organisatie en het levert dan ook de nodige gegevens voor interne beleidsbeslissingen

 Standaardisatie
 Interne beleidsbeslissingen

,  Zowel historisch als gericht op de toekomst
 Gedetailleerd
 Cost accounting -> exacte kostprijs berekenen van de geproduceerde goederen
 Voornaamste onderdelen: analytisch boekhouden, budgettering, interne controle

Internationale accounting = heeft betrekking op de specifieke vereisten die multinationals stellen
aan hun boekhouding

Erkend boekhouder, accountant, bedrijfsrevisor
Erkend boekhouder = lid van het beroepsinstituut voor boekhouders en fiscalisten (BIBF)

 werken als zelfstandige en in dienstverband
 taak: organiseren boekhoudingsdiensten, opstellen jaarrekeningen

Accountant = lid van het instituut der accountants en belastingconsulenten (IAB)

 werken als zelfstandige en in dienstverband (= interne accounatnt)
o extern accountant : onafhankelijk deskundige
 taak: organiseert boekhouding en mag controles uitvoeren op voorwaarde dat ze niet
wettelijk toebehoren aan de bedrijfsrevisor
o mag alle taken van de erkende boekhouder uitvoeren

Bedrijfsrevisor = lid van het instituut der bedrijfsrevisoren (IBR)

 altijd zelfstandig
 taak: wettelijk vastgelegd -> betrekking op uitvoeren controles
o mag alle taken van een accountant uitvoeren

Erkend fiscalist/ belastingsconsulent = het is steeds een erkend boekhouder die ook op fiscaal vlak
actief is (-> BIBF)

 taak: advies verstrekken in belastingsaangelegenheden

FUSIE (BIBF & IAB = ITAA) -> nieuwe titels
Gecertificeerd accountant = erkend boekhouder
Gecertificeerd belastingsadviseur = accountant
Accountant = bedrijfsrevisor
Fiscaal accountant = fiscalist

,Gebruikers van boekhoudinformatie
Externe gebruikers
Aandeelhouders/ shareholders = de eigenaars van een onderneming

 Mag deelnemen aan de algemene vergadering van de onderneming
o Jaarrekening wordt voorgesteld
o Bij winst: kan reserveren voor toekomstige verliezen
o Bij verlies: kan overdragen naar volgend boekhaar om het te verrekenen met
verwachte winst
 Enkel aansprakelijk voor bedrag bij inbreng
 Tussentijdse balansen -> evolutie onderneming
 Recht tot inzage boekhouding

Kredietverstrekkers = twee grote groepen te onderscheiden : de banken en financiële groepen die
leningen en kredieten toestaan

 Kredietvoorwaarden afhankelijk van de kredietwaardigheid en rendabiliteit onderneming
 Banken : geven kredieten
o Willen elke 3 maanden rapport

Werknemers = zij worden in de ondernemingsraad, die op regelmatige tijdstippen vergadert,
vertegenwoordigd door de vakbonden

 Belangrijk bij loononderhandelingen, inleveringen en herstructurering

Overheid = zij legt de regels op waaraan de verstrekte informatie dient te voldoen

 Controleren verstrekte info dmv BTW- en belastingscontroles
 Baseren op boekhoudkundige gegeven voor eventuele overheidssteun of subsidiëring

Ondernemingsrechtbank = voor betwisting tussen ondernemingen wordt de boekhouding aanvaard
als bewijs, terwijl tegen een particulier de boekhouding een begin van schriftelijk bewijs vormt

Stakeholders = dit zijn klanten, financiële analisten, concurrenten,…

 Kunnen elk moment inzake krijgen in de boekhoudkundige gegevens

Interne gebruikers
Financieringsbeslissingen = Het management moet beslissen hoe de huidige en toekomstige nood
aan financiële middelen zal voldaan worden: kapitaalverhoging, obligatielening, krediet op korte en
lange termijn,…

Productiebeslissingen = adhv de beschikbare gegevens kan het management bepalen welke
producten winstgevend zijn ene welke niet

Investeringsbeslissingen = hangt samen met productiebeslissingen waarbij men zal trachten om naar
de toekomst toe de beste projecten te selecteren adhv bepaalde waardemeters

Marketingbeslissingen = boekhoudkundige gegevens gebruiken om te onderzoeken welke
marketinginspanningen de meeste resultaten opleverden in het verleden

, Doelstelling en principes van het boekhouden
Basisprincipes (BELANGRIJK!)
Ondernemingsentiteit = de boekhouding wordt steeds gevoerd voor een aparte entiteit

 Onderscheid tussen enkelvoudige jaarrekening (voor één onderneming) & geconsolideerde
jaarrekening (voor groep ondernemingen in relatie)
o Een boekhouding per entiteit

Monetaire kwantificering = door gebruik te maken van een monetaire eenheid kunnen de
verschillende elementen van de boekhouding met elkaar worden vergeleken en opgesteld

 Nadeel: belangrijke en relevante informatie kan niet monetair gekwantificeerd worden ->
komt niet voor in jaarrekening

Consistentie = voor de vergelijkbaarheid van de jaarrekeningen van verschillende boekjaren is het
belangrijk dat de gebruikte methodes voor het registreren, presenteren en waarderen van de
gegevens dezelfde blijven

 Wettelijk
 Methodes stelselmatig toepassen

Continuïteitsassumptie (going concern) = bij het voeren van een boekhouding mag men steeds
veronderstellen dat de onderneming haar activiteiten zal blijven uitoefenen

 Expliciet opgenomen in de wetgeving
 Mogelijk kosten van oprichting en herstructurering op te nemen in balans bij activa
 Geen continuïteit bij faling onderneming

Registratieprincipes
Verantwoordingsstukken = alle verrichtingen die worden opgenomen in de boekhouding
voortkomen van een extern of een intern verantwoordingsstuk zoals een factuur of
rekeninguittreksel

 Nazicht is steeds mogelijk voor verificatie
 Belangrijk op juridisch gebied

Volledigheid = alle verrichtingen moeten worden opgenomen in de boekhouding, zowel de rechten
als plichten en zowel tegoeden als schulden

Verbod tot compensatie = in geen geval mag er binnen de boekhouding een compensatie gebeuren
van schulden en vorderingen of van kosten en opbrengsten

Realisatieprincipe = verrichtingen mogen enkel in de boekhouding worden opgenomen wanneer
documenten aantonen dat de verrichting heeft plaatsgevonden of dat ze zeker zal plaatsvinden

 Toekomstige en onzekere elementen mogen niet opgenomen worden in de boekhouding ->
kan tijdsverschil veroorzaken tussen ontvangst betaling en opbrengst

Periode-toerekeningsprincipe (matching-principe) = omdat in een jaarrekening ook steeds een
resultaat wordt vermeld, is het belangrijk dat dit resultaat op de juiste wijze werd berekend

 Opbrengsten en kosten die samenhangen moeten in zelfde periode geboekt worden