ABSTRACT
[TITEL VAN [Trek de aandacht van uw lezer met een
veelzeggend citaat uit het document of gebruik
deze ruimte om een belangrijk punt te
benadrukken. Sleep dit tekstvak als u het ergens
DOCUMENT] anders op de pagina wilt plaatsen.]
Emma Lintermans
[Cursustitel]
[Ondertitel van document]
,Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 ............................................................................................................................................. 3
Contextanalyse .................................................................................................................................................. 3
Klantfrictie ........................................................................................................................................................... 3
Needsassessment............................................................................................................................................. 4
Belanghebbenden ............................................................................................................................................. 5
Probleemstelling ................................................................................................................................................ 5
Doelstelling ......................................................................................................................................................... 5
Vraagstelling ...................................................................................................................................................... 5
Hoofdvraag .................................................................................................................................................... 5
Deelvraag ...................................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2 ............................................................................................................................................. 6
Praktijkonderzoek .............................................................................................................................................. 6
Literatuuronderzoek .......................................................................................................................................... 7
Conclusie ............................................................................................................................................................ 8
Discussie ............................................................................................................................................................ 9
Hoofdstuk 3 ............................................................................................................................................. 9
De innovatie ....................................................................................................................................................... 9
Strategie ........................................................................................................................................................... 10
Randvoorwaarden en kwaliteitseisen...................................................................................................... 10
Planning ....................................................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................... 14
Draagvlak en realisatie ‘go’ ........................................................................................................................... 14
Reflectie ............................................................................................................................................................ 14
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 15
Bijlage A, De hersenen ........................................................................................................................ 17
Bijlage B, Het kwadrant van Eisenhouwer ........................................................................................ 18
1
, Inleiding
Vanaf 1945 was er in Nederland sprake van een verzorgingsstaat waarbij de overheid
verantwoordelijk was voor de gezamenlijke voorzieningen waaronder sector zorg en welzijn.
Eind jaren tachtig stapte Nederland van het begrip verzorgingsstaat af en ontwikkelde het in
een land waarbij de zorg geregeld werd door middel van marktwerking en privatisering.
Voorzieningen werden overgedragen naar particuliere organisaties en op de markt werden
wensen en behoeften steeds beter op elkaar afgestemd. Bovengenoemde veranderingen
vereiste een andere manier van bedrijfsvoering waarbij met name innovatie en creativiteit
belangrijke competenties zijn. Er wordt van medewerkers in de zorgsector verwacht dat zij zich
ondernemend en innovatief opstellen (Verhagen & Dekker, 2015, pp. 19-23). Onder innovatie
in de zorg worden alle vernieuwingen in de patiëntenzorg verstaan die een ingrijpende
verandering veroorzaken in diagnostiek, therapie of de wijze van zorgverlening (Radboudumc.
Z.d.). Volgens Verhagen en Dekker (2015, pp. 27) wordt ondernemendheid omschreven als
‘‘continu doelgericht en systematisch zoeken naar en het analyseren van veranderingen in de
markt en de organisatie en daarop met de juiste middelen weten in te spelen’’. Er zijn twee
vormen van ondernemendheid te onderscheiden: persoonlijk- en maatschappelijk
verantwoord ondernemen. Persoonlijk ondernemend gedrag bestaat uit het verkennen van
kansen, het uitwerken van ideeën en het beïnvloeden van relevante partijen, zowel intern als
extern, om het idee uit te voeren. Een organisatie heeft verantwoordelijkheden tegenover de
stakeholders. Dit zijn klanten, werknemers en samenwerkingspartners; er is een
samenwerkingsverband van individuen. Het afwegen welke verantwoordelijkheden betrekking
hebben op het welzijn van de stakeholders wordt maatschappelijk verantwoord ondernemen
genoemd (Verhagen & Dekker, 2015, pp. 27-32).
De missie van het Radboudumc (2019) is ‘’to have a significant impact on healthcare’’.
Het Radboudumc wil voorop lopen in de vorming van duurzame, innovatieve en betaalbare
gezondheidszorg en wil tot de absolute top behoren, nationaal en internationaal. De
organisatie wil gezien worden als het meest persoonsgerichte en innovatieve universitair
medisch centrum, wat tevens de strategie van het ziekenhuis is (Radboudumc. Mei 2019).
Volgens het Radboudumc is innovatie de sleutel voor de toekomst van de gezondheidszorg.
Iedereen in het ziekenhuis mag innoveren en hiervoor worden gepaste mogelijkheden
geboden, zoals tijd, ruimte en financiële middelen. Bij alle vormen van innovatie wordt
samengewerkt met andere betrokken partijen uit het veld, zoals zorgverleners, farmaceuten,
technologiebedrijven, zorgverzekeraars, de patiënt en zijn/haar naasten. Enkele voorbeelden
van innovaties die ziekenhuis breed ingezet zijn: het 3D-lab die zich bezigheid met innovaties
op het gebied van 3D-beeldvorming en 3D-printen en het Beter uit Bed waarbij patiënten
gestimuleerd worden om uit bed te gaan om herstel te bevorderen (Radboudumc. Z.d.).
De verpleegafdeling cardiologie waarvoor dit verbeterplan geschreven wordt, is een
onderdeel van de verpleegafdeling C4: hart, vaat, long. Op de afdeling wordt aandacht
besteedt aan innovatie. Uit een gesprek met de kwaliteitsmanager blijkt dat er op verschillende
manieren invulling gegeven wordt aan de rol van de verpleegkundigen ten aanzien van
ondernemend gedrag. De grote meerderheid van de verpleegkundigen op de afdeling
cardiologie heeft een initiatiefrijke en ondernemende houding. Het team bestaat grotendeels
uit jonge professionals die recent zijn afgestudeerd. Zij zijn aan de hand van de zeven
CanMedsrollen opgeleid wat je terug ziet op de vloer. De verpleegkundigen signaleren punten
die verbetering behoeven waarbij je kan denken aan een hoog-laag bed bij mensen die
valgevaarlijk zijn. De verpleegkundigen stellen een plan op door middel van de Plan-Do-
Check-act methode en bespreken dit met de verpleegwetenschapper. Daarnaast wordt door
middel van de decentraal incidenten melden (DIM) kwaliteit verbeterd door deze incidenten te
analyseren, draaien er pilots op de afdeling en is er regelmatig een klinische les op de afdeling.
Ten slotte heeft het grote deel van de verpleegkundigen een functie als aandachtsvelder.
Voorbeelden van aandachtsvelders op de afdeling cardiologie zijn onder andere
medicatieveiligheid, kwetsbare ouderen en pijn (L. Claase, persoonlijke communicatie, 24
november 2020).
2
[TITEL VAN [Trek de aandacht van uw lezer met een
veelzeggend citaat uit het document of gebruik
deze ruimte om een belangrijk punt te
benadrukken. Sleep dit tekstvak als u het ergens
DOCUMENT] anders op de pagina wilt plaatsen.]
Emma Lintermans
[Cursustitel]
[Ondertitel van document]
,Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 ............................................................................................................................................. 3
Contextanalyse .................................................................................................................................................. 3
Klantfrictie ........................................................................................................................................................... 3
Needsassessment............................................................................................................................................. 4
Belanghebbenden ............................................................................................................................................. 5
Probleemstelling ................................................................................................................................................ 5
Doelstelling ......................................................................................................................................................... 5
Vraagstelling ...................................................................................................................................................... 5
Hoofdvraag .................................................................................................................................................... 5
Deelvraag ...................................................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2 ............................................................................................................................................. 6
Praktijkonderzoek .............................................................................................................................................. 6
Literatuuronderzoek .......................................................................................................................................... 7
Conclusie ............................................................................................................................................................ 8
Discussie ............................................................................................................................................................ 9
Hoofdstuk 3 ............................................................................................................................................. 9
De innovatie ....................................................................................................................................................... 9
Strategie ........................................................................................................................................................... 10
Randvoorwaarden en kwaliteitseisen...................................................................................................... 10
Planning ....................................................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................... 14
Draagvlak en realisatie ‘go’ ........................................................................................................................... 14
Reflectie ............................................................................................................................................................ 14
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 15
Bijlage A, De hersenen ........................................................................................................................ 17
Bijlage B, Het kwadrant van Eisenhouwer ........................................................................................ 18
1
, Inleiding
Vanaf 1945 was er in Nederland sprake van een verzorgingsstaat waarbij de overheid
verantwoordelijk was voor de gezamenlijke voorzieningen waaronder sector zorg en welzijn.
Eind jaren tachtig stapte Nederland van het begrip verzorgingsstaat af en ontwikkelde het in
een land waarbij de zorg geregeld werd door middel van marktwerking en privatisering.
Voorzieningen werden overgedragen naar particuliere organisaties en op de markt werden
wensen en behoeften steeds beter op elkaar afgestemd. Bovengenoemde veranderingen
vereiste een andere manier van bedrijfsvoering waarbij met name innovatie en creativiteit
belangrijke competenties zijn. Er wordt van medewerkers in de zorgsector verwacht dat zij zich
ondernemend en innovatief opstellen (Verhagen & Dekker, 2015, pp. 19-23). Onder innovatie
in de zorg worden alle vernieuwingen in de patiëntenzorg verstaan die een ingrijpende
verandering veroorzaken in diagnostiek, therapie of de wijze van zorgverlening (Radboudumc.
Z.d.). Volgens Verhagen en Dekker (2015, pp. 27) wordt ondernemendheid omschreven als
‘‘continu doelgericht en systematisch zoeken naar en het analyseren van veranderingen in de
markt en de organisatie en daarop met de juiste middelen weten in te spelen’’. Er zijn twee
vormen van ondernemendheid te onderscheiden: persoonlijk- en maatschappelijk
verantwoord ondernemen. Persoonlijk ondernemend gedrag bestaat uit het verkennen van
kansen, het uitwerken van ideeën en het beïnvloeden van relevante partijen, zowel intern als
extern, om het idee uit te voeren. Een organisatie heeft verantwoordelijkheden tegenover de
stakeholders. Dit zijn klanten, werknemers en samenwerkingspartners; er is een
samenwerkingsverband van individuen. Het afwegen welke verantwoordelijkheden betrekking
hebben op het welzijn van de stakeholders wordt maatschappelijk verantwoord ondernemen
genoemd (Verhagen & Dekker, 2015, pp. 27-32).
De missie van het Radboudumc (2019) is ‘’to have a significant impact on healthcare’’.
Het Radboudumc wil voorop lopen in de vorming van duurzame, innovatieve en betaalbare
gezondheidszorg en wil tot de absolute top behoren, nationaal en internationaal. De
organisatie wil gezien worden als het meest persoonsgerichte en innovatieve universitair
medisch centrum, wat tevens de strategie van het ziekenhuis is (Radboudumc. Mei 2019).
Volgens het Radboudumc is innovatie de sleutel voor de toekomst van de gezondheidszorg.
Iedereen in het ziekenhuis mag innoveren en hiervoor worden gepaste mogelijkheden
geboden, zoals tijd, ruimte en financiële middelen. Bij alle vormen van innovatie wordt
samengewerkt met andere betrokken partijen uit het veld, zoals zorgverleners, farmaceuten,
technologiebedrijven, zorgverzekeraars, de patiënt en zijn/haar naasten. Enkele voorbeelden
van innovaties die ziekenhuis breed ingezet zijn: het 3D-lab die zich bezigheid met innovaties
op het gebied van 3D-beeldvorming en 3D-printen en het Beter uit Bed waarbij patiënten
gestimuleerd worden om uit bed te gaan om herstel te bevorderen (Radboudumc. Z.d.).
De verpleegafdeling cardiologie waarvoor dit verbeterplan geschreven wordt, is een
onderdeel van de verpleegafdeling C4: hart, vaat, long. Op de afdeling wordt aandacht
besteedt aan innovatie. Uit een gesprek met de kwaliteitsmanager blijkt dat er op verschillende
manieren invulling gegeven wordt aan de rol van de verpleegkundigen ten aanzien van
ondernemend gedrag. De grote meerderheid van de verpleegkundigen op de afdeling
cardiologie heeft een initiatiefrijke en ondernemende houding. Het team bestaat grotendeels
uit jonge professionals die recent zijn afgestudeerd. Zij zijn aan de hand van de zeven
CanMedsrollen opgeleid wat je terug ziet op de vloer. De verpleegkundigen signaleren punten
die verbetering behoeven waarbij je kan denken aan een hoog-laag bed bij mensen die
valgevaarlijk zijn. De verpleegkundigen stellen een plan op door middel van de Plan-Do-
Check-act methode en bespreken dit met de verpleegwetenschapper. Daarnaast wordt door
middel van de decentraal incidenten melden (DIM) kwaliteit verbeterd door deze incidenten te
analyseren, draaien er pilots op de afdeling en is er regelmatig een klinische les op de afdeling.
Ten slotte heeft het grote deel van de verpleegkundigen een functie als aandachtsvelder.
Voorbeelden van aandachtsvelders op de afdeling cardiologie zijn onder andere
medicatieveiligheid, kwetsbare ouderen en pijn (L. Claase, persoonlijke communicatie, 24
november 2020).
2
