MONDZIEKTEN, KAAK- EN AANGEZICHTSCHIRURGIE
COLLEGE 1: DENTO-ALVEOLAIRE TRAUMATOLOGIE DEEL 1
Alvulsie: element ligt er helemaal uit. Terugplaatsen + spalkje plaatsen
TRIAGE:
- sorteren van patiënten/ letsel
- Ernst van de verwondingen of ziektebeelden
- Beoordelingen van slachtoffers bij grote(re) ongevallen en/ of rampen
Hoe langer het duurt, hoe slechter de prognose wordt.
Patiënt met tandletsel hoort thuis in de algemene tandarts praktijk m.u.v. breuken in het aangezicht ect.
Hoe gaat het echt met de patiënt?
Primair (ABCD)
- Luchtweg?
- Ademhaling?
- Bloedverlies?
- Neurologisch letsel?
- Overig letsel?
NEURO TRAUMA
Anamnese: hoe is het gebeurd? Wat is er gebeurd? Hersenbloeding?
➔ Gedesoriënteerd? Wie ben je? Waar ben je? Ect.
- Orientatie patiënt
tijd, plaats, persoon
- Bewustzijnsverlies & retrograde amnesie
- Misselijkheid/ braken
- Intoxicaties?
Medische anamnese
- Is de patiënt onder medische behandeling
o Bloedstollingstoornissen
o Immunodeficiëntie
- Medische behandeling in het verleden
- Medicijngebruik
- Allergieën
- Intoxicaties
Trauma anamnese
- Wanneer vond het trauma plaats
- Waar vond het trauma plaats
- Hoe is het trauma ontstaan
- Is de patiënt al eerder behandeld voor een dergelijk trauma
- Heeft de patiënt ooit eerder traumata aan gebitselementen gehad
Extra-oraal onderzoek
- Zwellingen
- Hematomen (bloeduitstortingen)
- Laceratie (snee van de huid > hechten)
- Exconisaties (schrammen van de huid)
- Sensibiliteit
- Motoriek (laten lachen, fronsen ect)
Goed schoonmaken is erg belangrijk, zo voorkom je dat je dingen over het hoofd ziet.
1
,Je gaat pas behandelen als je alles het gediagnosticeerd.
Intra-oraal. Onderzoek
- Weke delen
Laceraties, hematomen, zwellingen
- Beweegbaarheid of verplaatsing van elementen
- Beweegbaarheid of verplaatsing van de processus alveolairs
- Glazuur/ dentine beschadigingen
- Pulpa-expositie
- (druk)pijn of percussiepijn
- Corpus alienum (een voorwerp dat niet in de lip hoort, kan voor ontsteking ect.)
- Sensibiliteittesten
- Lichtfoto’s !
In het NMT staat : sensibiliteitscontrole kan worden uitgesteld tot de eerstkomende periodieke controle.
MAAR…
Is nuttig om zeker gelijk te doen + opschrijven. 2 wkn later weet testen
Goed nagaan waar het stukje afgebroken element is gebleven. In de longen → kan longontsteking veroorzaken
belangrijk om te kijken of er niet iets achtergebleven is in de lip of
tong.
BEELDVORMING
Peri-apicale röntgenopname (eerste keus)
- De wortelpunten met minimaal 3 mm van het omgeven bot
o Filmplaatsing
- De elementen zijn op ware grootte
o Verticale instelling
- geen overlapping van de gebitselementen
o Horizontale instelling
NMT: “ het verdient aanbeveling om van elke getraumatiseerd blijvend element met
periapicale röntgenopname te vervaardigen”
Goed inschieten anders zie je niet altijd de breuk.
Altijd 2 richtingen doen dan krijg je een duidelijk beeld.
2
, Röntgenfoto maken voor controle of er misschien iets in de lip zit.
Ook kan er gruis in zitten
DOEL VAN THERAPIE
- Anatomie herstel
- Functie herstel
- Esthetiek herstel
DENTO-ALVEOLAIR LETSEL
- Kroon-dentine fracturen
o Ongecompliceerd vs. gecompliceerd
- Radix fracturen
- Luxaties
o Subluxatie, lateraal, extrusie, intrusie
- Avulsies
- Processus alveolaris fracturen
Onderscheid maken tussen blijvende en melkelementen.
BETROKKEN WEEFSELS
KROON-DENTINE FRACTUUR ONGECOMPLICEERD
Er is een breuk van de kroon, maar deze rijkt niet tot de pulpa.
Bijv. randje van het element
Behandeling: composiet, glasionomeer of kroon.
Kans op pulpa necrose: nihil
3
, KROON- DENTINE FRACTUUR GECOMPLICEERD
Er is hier een breuk die verder apicaal ligt en er is een nervus te zien (rood).
Het ligt eraan hoe snel de patiënt langskomt, hoe kleiner de kans op pulpa
necrose.
< 24 uur directe pulpa overkapping
>24 uur “viral pulptherapy”: partiele pulpotomie + aanbrengen van MTA stop
of pulpawond en verder overkappen met composiet of eigen
tandmateriaal
>2 weken Pulpectomie
Succes +/- 90%
RADIX FRACTUREN
- + - 80% genezing
- Pulpa necrose
o Coronale deel 20-44%
o Apicale deel 0%
- Obliteratie 69%
- Wortelresorptie 60%
Pulpa necrose hangt af van waar de breuk zit. Is de breuk meer naar apicaal dan is de kans
klein is de breuk meer naar de kroon is de kans groter.
SUBLUXATIE
Het groene rondje bij de apex als dat gekneusd is dan kan.
Het zijn dat de pulpa afsterft.
Het groene rondje aan de zijkant is van het PDL
→ goede controles uitvoeren
4
COLLEGE 1: DENTO-ALVEOLAIRE TRAUMATOLOGIE DEEL 1
Alvulsie: element ligt er helemaal uit. Terugplaatsen + spalkje plaatsen
TRIAGE:
- sorteren van patiënten/ letsel
- Ernst van de verwondingen of ziektebeelden
- Beoordelingen van slachtoffers bij grote(re) ongevallen en/ of rampen
Hoe langer het duurt, hoe slechter de prognose wordt.
Patiënt met tandletsel hoort thuis in de algemene tandarts praktijk m.u.v. breuken in het aangezicht ect.
Hoe gaat het echt met de patiënt?
Primair (ABCD)
- Luchtweg?
- Ademhaling?
- Bloedverlies?
- Neurologisch letsel?
- Overig letsel?
NEURO TRAUMA
Anamnese: hoe is het gebeurd? Wat is er gebeurd? Hersenbloeding?
➔ Gedesoriënteerd? Wie ben je? Waar ben je? Ect.
- Orientatie patiënt
tijd, plaats, persoon
- Bewustzijnsverlies & retrograde amnesie
- Misselijkheid/ braken
- Intoxicaties?
Medische anamnese
- Is de patiënt onder medische behandeling
o Bloedstollingstoornissen
o Immunodeficiëntie
- Medische behandeling in het verleden
- Medicijngebruik
- Allergieën
- Intoxicaties
Trauma anamnese
- Wanneer vond het trauma plaats
- Waar vond het trauma plaats
- Hoe is het trauma ontstaan
- Is de patiënt al eerder behandeld voor een dergelijk trauma
- Heeft de patiënt ooit eerder traumata aan gebitselementen gehad
Extra-oraal onderzoek
- Zwellingen
- Hematomen (bloeduitstortingen)
- Laceratie (snee van de huid > hechten)
- Exconisaties (schrammen van de huid)
- Sensibiliteit
- Motoriek (laten lachen, fronsen ect)
Goed schoonmaken is erg belangrijk, zo voorkom je dat je dingen over het hoofd ziet.
1
,Je gaat pas behandelen als je alles het gediagnosticeerd.
Intra-oraal. Onderzoek
- Weke delen
Laceraties, hematomen, zwellingen
- Beweegbaarheid of verplaatsing van elementen
- Beweegbaarheid of verplaatsing van de processus alveolairs
- Glazuur/ dentine beschadigingen
- Pulpa-expositie
- (druk)pijn of percussiepijn
- Corpus alienum (een voorwerp dat niet in de lip hoort, kan voor ontsteking ect.)
- Sensibiliteittesten
- Lichtfoto’s !
In het NMT staat : sensibiliteitscontrole kan worden uitgesteld tot de eerstkomende periodieke controle.
MAAR…
Is nuttig om zeker gelijk te doen + opschrijven. 2 wkn later weet testen
Goed nagaan waar het stukje afgebroken element is gebleven. In de longen → kan longontsteking veroorzaken
belangrijk om te kijken of er niet iets achtergebleven is in de lip of
tong.
BEELDVORMING
Peri-apicale röntgenopname (eerste keus)
- De wortelpunten met minimaal 3 mm van het omgeven bot
o Filmplaatsing
- De elementen zijn op ware grootte
o Verticale instelling
- geen overlapping van de gebitselementen
o Horizontale instelling
NMT: “ het verdient aanbeveling om van elke getraumatiseerd blijvend element met
periapicale röntgenopname te vervaardigen”
Goed inschieten anders zie je niet altijd de breuk.
Altijd 2 richtingen doen dan krijg je een duidelijk beeld.
2
, Röntgenfoto maken voor controle of er misschien iets in de lip zit.
Ook kan er gruis in zitten
DOEL VAN THERAPIE
- Anatomie herstel
- Functie herstel
- Esthetiek herstel
DENTO-ALVEOLAIR LETSEL
- Kroon-dentine fracturen
o Ongecompliceerd vs. gecompliceerd
- Radix fracturen
- Luxaties
o Subluxatie, lateraal, extrusie, intrusie
- Avulsies
- Processus alveolaris fracturen
Onderscheid maken tussen blijvende en melkelementen.
BETROKKEN WEEFSELS
KROON-DENTINE FRACTUUR ONGECOMPLICEERD
Er is een breuk van de kroon, maar deze rijkt niet tot de pulpa.
Bijv. randje van het element
Behandeling: composiet, glasionomeer of kroon.
Kans op pulpa necrose: nihil
3
, KROON- DENTINE FRACTUUR GECOMPLICEERD
Er is hier een breuk die verder apicaal ligt en er is een nervus te zien (rood).
Het ligt eraan hoe snel de patiënt langskomt, hoe kleiner de kans op pulpa
necrose.
< 24 uur directe pulpa overkapping
>24 uur “viral pulptherapy”: partiele pulpotomie + aanbrengen van MTA stop
of pulpawond en verder overkappen met composiet of eigen
tandmateriaal
>2 weken Pulpectomie
Succes +/- 90%
RADIX FRACTUREN
- + - 80% genezing
- Pulpa necrose
o Coronale deel 20-44%
o Apicale deel 0%
- Obliteratie 69%
- Wortelresorptie 60%
Pulpa necrose hangt af van waar de breuk zit. Is de breuk meer naar apicaal dan is de kans
klein is de breuk meer naar de kroon is de kans groter.
SUBLUXATIE
Het groene rondje bij de apex als dat gekneusd is dan kan.
Het zijn dat de pulpa afsterft.
Het groene rondje aan de zijkant is van het PDL
→ goede controles uitvoeren
4
