Samenvatting Radiobiologie en stralingsbescherming §4.6 (tabel)

Orgaan Acute klachten + dosis Late klachten + dosis Factoren Hersteltijd
Huid  Erytheem: Roodheid van huid Ontstaan door verandering in dermis; schade aan  Dosis 4-5 maanden
 Huidsparend o Tijdelijk bij 6-8 Gy bloedvaten  Grootte van bestraalde
effect + o Langdurig na 2-3 weken bij 30 Gy* Na maanden oppervlak
meervelden  Droge en natte desquamatie: Afschilferen  Nercrose  Anatomische plaats
techniek   Epilatie: Verwijdering van haar met  Ulceraties: Oppervlaktedefect van huid met  Bloedvatvoorziening
ernstige haarwortel weinig genezing  Zuurstofstatus
huidreacties o Tijdelijk bij 3-5 Gy Na jaren  Leeftijd
komen niet o Permanent bij 12-15 of 50-60 Gy bij  Atrofie: Afname van weefsel- of o Jongeren zijn
frequent voor fractioneringsschema orgaanmassa stralingsgevoeliger
 Pigmentering  Teleangiëctasieën: Blijvend verwijde  Hormonale status
bloedvaten onder oppervlak van huid  Genetische factoren
Bloedvormend  Waarneembare verandering in lymfocyten  Merkbare veranderingen in bloedbeeld, X X
(hemopoëtisch) o 0,5-1,0 Gy zonder klinische gevolgen
weefsel o Levensduur enkele dagen o Plaatselijke gevolgen voor
 Zeer (+trombocyten) bloedvormende weefsels
stralingsgevoe  Dood van cellen  Nercrose
lig o 3-5 Gy als totale lichaamsbestraling  Fibrose
o Levensduur erytrocyten 120 dagen  Atrofie
 Beenmergcellen kunnen hogere totaaldosis o Bij lokaal of regionaal
ontvangen gefractioneerde bestraling met
o Afhankelijk van totale volume + totaaldosis van 30-40 Gy
tempo van verdwijning
Hart  Totaaldosis van 40 Gy (<5% van patiënten)  Hartritmecomplicaties (bv. X X
o Degeneratie van hartspier Mammacarcinoom)
o Fibrose van hartspier
o Pericarditis: Ontsteking van hartzakje
(stevig dubbel vlies rondom hart)
 >60Gy (dodelijk)
o Pericarditis

Bloedvaten  Veranderingen bij 40-60 Gy*  Schade aan bloedvaten + plaatselijke X X

, Acuut proliferatie (verspreiding) van
 Toename vasculaire permeabiliteit: endotheelcellen  vernauwing in lumen 
Doordringbaarheid van bloedvaten verlaging van stroomsnelheid van bloed
 Toename doorstroming van bloed  Verdikking van vaatwand
Na enkele maanden  Atrofie van gladde spieren
 Degeneratie van endotheelcellen  Degeneratie van elastische weefsels
 Verdikking van basaalmembraan  Plaatselijke vasodilatatie: Verwijden van
 Geleidelijke toename van sclerose bloedvaten door spieren
 Plaatselijke constrictie: Vernauwing /
Samentrekking
Darmen Tolerantie is 40-50 Gy* (afhankelijk van grootte) Na maanden of jaren X X
 Klachten  Misselijkheid  Chronische darmontstekingen Algemeen stukje
vergelijkbaar  Obstipatie  Fibrose Stralingsgevoeligheid van mucosa
met die van de  Diarree  Perforaties: Gaatjes in darmwand van mond- en keelholte,
huid  Gewichtsverlies  Fistelvorming slokdarm en rectum met
 Darmsyndroom vanaf 7 Gy indien groot  Stenose drempeldosis van 55-60 Gy
gedeelte darmstelsel wordt bestraald
Lever X X X X
Algemeen stukje Totale lever bestralen
Laagste tolerantiedosis van parenchymale  Functieverlies bij 30 Gy* als gehele lever
organen wordt bestraald
Levertumor of metastase niet curatief o Hogere dosis  totaal functieverlies
behandelen met huidige radiotherapie vormen  overlijden + ascites:
Vochtophoping
Gedeelte lever bestralen
 Tolerantie 45-50 Gy (met ernstige
complicaties)



Secretieorganen X Pancreas X X
(pancreas en Algemeen stukje:  Tolerantiedosis van 70-80 Gy
speekselklieren)  Celprofilatie in lever, pancreas en Speekselklieren
speekselklieren in normale situatie gering  Handelbare totaaldosis van 50-70 Gy