11. Vika - skaðabætur sem réttarúrræði skv hfl

11. Vika - skaðabætur sem réttarúrræði
skv hfl
ALMENNT UM RÉTTARÚRRÆÐI VEGNA BROTA Á HFL - ANS -

sjónarmið að baki ábyrgð stjórnenda - ANS -fjárhagslegir hagsmunir samofnir starfsemi
hlutafélaga og einkahlutafélaga
- markmið reglnanna, einkum hinna settu laga, m.a að vernda þá fjárhagslegu hagsmuni
sem eru samofnir starfsemi félaga

hverjir hafa einkum fjárhagslegra hagsmuna að gæta?
- félagið sjálft
- hluthafar
- viðskiptamenn og kröfuhafar

innbyggð áhætta vegna megineinkenna hlutafélagaformsins
- takmörkuð ábyrgð hluthafa
- aðskilnaður hluthafa og félags
- framsal stjórnunarréttinda til stjórnenda

leiðir allt til hættu á að stjórnendur / ráðandi hluthafar misfari með völd á kostnað annarra

hátternisreglur og réttarúrræði - ANS -ákveðinn lagarammi er um starfsem hf
(réttarheimildir félagaréttar)
- hlutafélagalöggjöfin
- samþykktir félags
- önnur sett lög

nægir þó ekki aðeins að réttarreglur leitist við að tryggja að hagsmunir hluthafa og
annarra séu ekki fyrir borð bornir í starfsemi hlutafélaga

ekki síður mikilvægt að gildandi réttarreglur tryggi þeim sem hafa hagsmuna að gæta virk
úrræði ef réttur þeirra er brotinn
- réttarvernd

réttarúrræði skv íslenskum rétti - ANS -skv íslenskum rétti standa ákveðin réttarúrræði til
boða vegna brota á lögum um einkahlutafélög

einkaréttarleg úrræði
- bráðabirgðavernd réttinda
-- lögbannskröfur, sbr hrd sýn hf, hrd lyfjaverslun íslands

, - dómsmál til ógildingar ákvarðana sbr 96. gr. hfl
- skaðabótareglur

opinber úrræði
- sérstakar rannsóknir
- þvingunarráðstafanir
- refsiábyrgð og ýmis refsikennd viðurlög

hrd sýn hf - ANS -Meirihlutinn seldi bréf í félaginu til tiltekinna aðila án þess að halda þar
til bæran hluthafafund um þá ákvörðun. Hæstiréttur sagði það rétt að hluthafar geti ekki
tekið ákvörðun í skjóli nætur á milli hluthafafundar; hluthafar geta nýtt vald sitt á
hluthafafundi

hverjir geta einkum þurft að nýta réttarúrræði? - ANS -félagið sjálft
hluthafar
aðrir
-- kröfuhafar, sbr hrd 1999:4453 (hafald)

að hverjum geta réttarúrræði einkum beinst?
- félaginu sjálfu
- stjórnarmönnum
- framkvæmdastjórum
- hluthöfum
- endurskoðendum
-- hrd nathan og olsen

hrd nathan og olsen - ANS -Gjaldkeri staðinn að fjárdrætti - stjórnin átti að hafa yfirsýn
yfir svona hluti og brást algjörlega hlutverki sínu - bæði stjórn og gjaldkeri dæmd brotleg

GRUNDVÖLLUR SKAÐABÓTAÁBYRGÐAR - ANS -

skilyrði skaðabótaábyrgðar - sakarreglan (1) - ANS -almenna skaðabótareglan = ein af
óskráðum meginreglum íslensks réttar
- „Maður ber skaðabótaábyrgð á tjóni sem hann veldur með saknæmum og ólögmætum
hætti, enda sé tjónið sennileg afleiðing af hegðun hans og raski hagsmunum, sem
verndaðir eru með skaðabótareglum. Það er og skilyrði að sérstakar huglægar
afsökunarástæður eigi ekki við um tjónvald, svo sem æska eða skortur á andlegu
heilbrigði."

skilyrði
- sök: saknæm og ólögæmt háttsemi (með saknæmi er jafnan átt við að tjóni hafi verið
valdið af ásetningi eða gáleysi
- tjón
- orsakatengsl milli háttsemi og tjóns