Hoofdstuk 8 De tijd van burgers en stoommachines
Hoofdstuk 9 De tijd van de wereldoorlogen
Hoofdstuk 10 De tijd van televisie en computer
Kenmerkende aspecten H8
De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële samenleving
De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme,
socialisme, confessionalisme en feminisme
Voortschrijdende democratisering, met deelnemers van steeds meer mannen en
vrouwen aan het politieke proces
De opkomst van emancipatiebewegingen
Discussies over de sociale kwestie
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
Kenmerkende aspecten H9
De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie
Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
De crisis van het wereldkapitalisme
Het voeren van twee wereldoorlogen
Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op joden
De Duitse bezetting van Nederland
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens
en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogsvoering
Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
Kenmerkende aspecten H10
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
De eenwording van Europa
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot
ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
, §9.1 De Eerste Wereldoorlog 1914-1918
Het voeren van twee wereldoorlogen
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de
betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogsvoering
De oorlog breekt uit
Eind juli brak WO1 uit > aanleiding was de moord op Oostenrijke kroonprins Frans
Ferdinand. Moordenaar afkomstig uit Servië > oorlog tussen Oostenrijk en Servië.
Rusland ging Servië helpen, Duitsland verklaarde Rusland en Fr de oorlog. G-B
verklaarde Dd oorlog, want Dd trok België binnen. Geallieerden G-B, Fr en Rusland
vochten tegen centralen Dd en Oostenrijk. Bijna alle landen gingen meedoen, NL
bleef neutraal.
Oorzaken van oorlog
In 19e eeuw bondgenootschappen ontstaan. Or en Dd samen en Rs en Fr. Spanningen
in EU liepen op door nationalisme en wantrouwen. Duitsland wilde meer macht >
bouwde grote oorlogsvloot > wapenwedloop op zee met GB > zag Dd als bedreiging
wereldrijk. Leger werd verheerlijkt, door dit militarisme mede oorlog onderschat. Dd
en Fr oorlogsplannen, snelheid was belangrijk. Eenmaal begonnen geen weg meer
terug.
Het verloop van de oorlog
Duitsers snel in België en noord-Fr, Frans leger wist ze te stoppen. Voor het eind van t
jaar West-Vlaanderen en Noord-Fr in 2e gedeeld door loopgraven. Later aan dit
westelijke front wel gevochten, maar niet veel beweging. Kwamen veel fronten met
loopgraven. Aan oostfront vochten Dd en Or tegen Rs > had te maken met
binnenlandse problemen > tsaar trad af 1917 > communisten onder leiding Lenin
vrede met Dd 3 maart 1918. Dd kon verder in het westen, maar geallieerden hadden
voortdurend nieuwe Amerikaanse troepen en hadden tanks als nieuw wapen.
Duitsers volledig teruggedrongen > besefte oorlog was verloren > vluchtte naar
neutraal NL > nieuwe regering vroeg wapenstilstand vanaf 11 nov.
Bewapening en verwoestingen
Vernietigingskracht enorm toegenomen door industrialisatie. Machinegeweren en
granaten doodde in 1 klap veel mensen. 1915 Dd zet gifgas in,
massavernietigingswapen leverde weinig op. Nieuw wapen; onderzeeër > bommen
voor schepen vijand (Amerk. voedselleveranties aan GB verstoren). Slecht idee, want
daardoor ging VS oorlog voeren tegen Dd. Door oorlogsgeweld 9 miljoen militairen
overleden en 20 miljoen gewond.
Betrokken burgers
Legers bestonden uit dienstplichtigen en vrijwilligers, achterblijvers moesten
productie op gang houden. Veel wapens geproduceerd, minder voedsel >
voedseltekorten. België en noord-Fr bezet door Dd, veel burgers gedood.
Hoofdstuk 9 De tijd van de wereldoorlogen
Hoofdstuk 10 De tijd van televisie en computer
Kenmerkende aspecten H8
De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële samenleving
De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme,
socialisme, confessionalisme en feminisme
Voortschrijdende democratisering, met deelnemers van steeds meer mannen en
vrouwen aan het politieke proces
De opkomst van emancipatiebewegingen
Discussies over de sociale kwestie
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
Kenmerkende aspecten H9
De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie
Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
De crisis van het wereldkapitalisme
Het voeren van twee wereldoorlogen
Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op joden
De Duitse bezetting van Nederland
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens
en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogsvoering
Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
Kenmerkende aspecten H10
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog
De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld
De eenwording van Europa
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot
ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen
De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen
, §9.1 De Eerste Wereldoorlog 1914-1918
Het voeren van twee wereldoorlogen
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de
betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogsvoering
De oorlog breekt uit
Eind juli brak WO1 uit > aanleiding was de moord op Oostenrijke kroonprins Frans
Ferdinand. Moordenaar afkomstig uit Servië > oorlog tussen Oostenrijk en Servië.
Rusland ging Servië helpen, Duitsland verklaarde Rusland en Fr de oorlog. G-B
verklaarde Dd oorlog, want Dd trok België binnen. Geallieerden G-B, Fr en Rusland
vochten tegen centralen Dd en Oostenrijk. Bijna alle landen gingen meedoen, NL
bleef neutraal.
Oorzaken van oorlog
In 19e eeuw bondgenootschappen ontstaan. Or en Dd samen en Rs en Fr. Spanningen
in EU liepen op door nationalisme en wantrouwen. Duitsland wilde meer macht >
bouwde grote oorlogsvloot > wapenwedloop op zee met GB > zag Dd als bedreiging
wereldrijk. Leger werd verheerlijkt, door dit militarisme mede oorlog onderschat. Dd
en Fr oorlogsplannen, snelheid was belangrijk. Eenmaal begonnen geen weg meer
terug.
Het verloop van de oorlog
Duitsers snel in België en noord-Fr, Frans leger wist ze te stoppen. Voor het eind van t
jaar West-Vlaanderen en Noord-Fr in 2e gedeeld door loopgraven. Later aan dit
westelijke front wel gevochten, maar niet veel beweging. Kwamen veel fronten met
loopgraven. Aan oostfront vochten Dd en Or tegen Rs > had te maken met
binnenlandse problemen > tsaar trad af 1917 > communisten onder leiding Lenin
vrede met Dd 3 maart 1918. Dd kon verder in het westen, maar geallieerden hadden
voortdurend nieuwe Amerikaanse troepen en hadden tanks als nieuw wapen.
Duitsers volledig teruggedrongen > besefte oorlog was verloren > vluchtte naar
neutraal NL > nieuwe regering vroeg wapenstilstand vanaf 11 nov.
Bewapening en verwoestingen
Vernietigingskracht enorm toegenomen door industrialisatie. Machinegeweren en
granaten doodde in 1 klap veel mensen. 1915 Dd zet gifgas in,
massavernietigingswapen leverde weinig op. Nieuw wapen; onderzeeër > bommen
voor schepen vijand (Amerk. voedselleveranties aan GB verstoren). Slecht idee, want
daardoor ging VS oorlog voeren tegen Dd. Door oorlogsgeweld 9 miljoen militairen
overleden en 20 miljoen gewond.
Betrokken burgers
Legers bestonden uit dienstplichtigen en vrijwilligers, achterblijvers moesten
productie op gang houden. Veel wapens geproduceerd, minder voedsel >
voedseltekorten. België en noord-Fr bezet door Dd, veel burgers gedood.
