Samenvatting Durf te denken: Wijsgerige Antropologie
Wijsgerige Antropologie 1.1:
Wat is Wijsgerige Antropologie? De studie naar de mens met de wijsgerige reflectie op wat de mens
is.
Lichaam en Ziel: Wat ze precies zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden verschilt keer op keer weer
en per denker.
Wijsgerige antropologen onderzoeken hoe wij ons zelf ervaren, hoe wij over
onszelf nadenken, hoe wij onszelf zien en onszelf opvatten. → Daardoor geeft de wijsgerige
antropologie inzicht in wie of wat we op dit moment van de geschiedenis zijn en wat in de
huidige situatie het menselijk bestaan waarde en betekenis geeft
Dualisme 1.2:
Lichaam en geest zijn twee onderscheiden substanties. In de verhouding tussen lichaam en
geest ligt het accent op de bijna perfecte geest, die meer last dan gemak heeft van het
sterfelijke lichaam. Deze manier van kijken is terug te voeren op het dualisme: lichaam en
geest zijn twee onderscheidende substanties.
Socrates: Alle ziel is onsterfelijk. Alles wat ziel is, is altijd en eeuwig in beweging.
De ziel beweegt dus vanuit zichzelf, lichaam/spullen/dingen niet.
Vergelijkt de ziel met menner en twee paarden, bestaat dus uit 3 onderdelen:
- Een menner
- Een goed paard, wit gehoorzaamd zonder moeite
- Een slecht paard, zwart moeilijk in toom te houden
Let op! Bij goden, onsterfelijk, zijn de menner en beide paarden goed!
Als de menner de paarden goed onder controle heeft tillen de vleugels de wagen omhoog naar
het verblijf van de goden, totdat deze in het feestgedruis zijn vleugels kwijtraakt en door het
zwarte paard weer naar de aarde wordt getrokken. De ziel duikelt naar beneden en nestelt
zich als tijdelijke bewoner in het aardse lichaam.
Het lichaam wordt vervolgens een last voor de ziel; het overvalt de ziel met ziektes en
gebreken, daardoor kan de ziel niet opstijgen naar het goddelijke. Als het te doortrokken
wordt door het lichamelijke wordt de ziel zo zwaar dat ze zichzelf niet meer kan
verheffen(geesten op begraafplaatsen).
PLATO IN SOCRATESDIALOGEN IS DUS DUALISME!!
Dus: Lichaam is sterfelijk en materieel, Geest is onsterfelijk en immaterieel
, Substantiedualisme 1.2:
DESCARTES
Descartes onderscheid ook twee substanties:
Res Extensa: Het mechanische lichaam dat stoffelijk is en daardoor ruimte inneemt, met zijn
botten/spieren/adres werkt het volgens een bepaald mechaniek. Dieren hebben alleen Res
Extensa, zijn dus mechanisch ‘ding’ zonder ziel.
Res Cogitans: De denkende geest, onstoffelijk en neemt geen ruimte in.
Het intellectuele subject staat buiten de materiële wereld van de objecten die het probeert te
leren kennen en te beheersen.
Interactieprobleem: Hoe kan iets onstoffelijks iets stoffelijks in beweging brengen?
Pijnappelklier: Een kliertje in de hersenen dat zou bemiddelen tussen geest en materie. Veel
twijfel bij zijn tijdgenoten en bij hemzelf.
Materialisme(ook wel monisme) 1.2:
JULIAN OFFRAY DE LA METTRIE
Geen twee substanties maar één: materie, lichaam en geest zijn beide materie en volledig
afhankelijk van elkaar. Als de lichaam slaapt, de ziel ook etc.
Alan Turing: Kunnen machines denken? Als ze het spel met de man, vrouw en interviewer
kunnen doen dan ja, kunnen ze denken. Bleek niet zo te zijn. En dan nog zegt John?
John Searle: Mag je wel zeggen dat machines denken als ze gewoon iets opvolgen zonder
het te begrijpen? Chinees kopie ding.
Dick Swaab: Geest is product van de materie; het brein creeërt met zijn miljarden
zenuwcellen de geest. D.m.v. hersenscans aan te tonen. Structuur en functies van hersens
tijdens vroege ontwikkeling, in baarmoeder en kort daarna, al vastgelegd. Dus dat staat al
vast, vrije wil is dus een illusie. We zijn niet meer dan materie, een bonk lichaamscellen die
bepalen wat we denken, doen en willen. Erg deterministisch: Wat gebeurt ligt vast.
Het gesitueerde lichaam 1.2:
MAURICE MERLEAU-PONTY
Hij verwerpt het dualistische idee dat de denkende ik(cogito, volgens Descartes) los van het
lichaam staat. Het bewustzijn, denken en ervaren, zijn niet vooraf gegeven en bestaat niet op
zichzelf. Het ontstaat volgens hem door gebeurtenissen en mensen om je heen. Bewustzijn
volgens Ponty: ‘Zich bewust zijn van zichzelf in contact met de omringende wereld.’
Wijsgerige Antropologie 1.1:
Wat is Wijsgerige Antropologie? De studie naar de mens met de wijsgerige reflectie op wat de mens
is.
Lichaam en Ziel: Wat ze precies zijn en hoe ze zich tot elkaar verhouden verschilt keer op keer weer
en per denker.
Wijsgerige antropologen onderzoeken hoe wij ons zelf ervaren, hoe wij over
onszelf nadenken, hoe wij onszelf zien en onszelf opvatten. → Daardoor geeft de wijsgerige
antropologie inzicht in wie of wat we op dit moment van de geschiedenis zijn en wat in de
huidige situatie het menselijk bestaan waarde en betekenis geeft
Dualisme 1.2:
Lichaam en geest zijn twee onderscheiden substanties. In de verhouding tussen lichaam en
geest ligt het accent op de bijna perfecte geest, die meer last dan gemak heeft van het
sterfelijke lichaam. Deze manier van kijken is terug te voeren op het dualisme: lichaam en
geest zijn twee onderscheidende substanties.
Socrates: Alle ziel is onsterfelijk. Alles wat ziel is, is altijd en eeuwig in beweging.
De ziel beweegt dus vanuit zichzelf, lichaam/spullen/dingen niet.
Vergelijkt de ziel met menner en twee paarden, bestaat dus uit 3 onderdelen:
- Een menner
- Een goed paard, wit gehoorzaamd zonder moeite
- Een slecht paard, zwart moeilijk in toom te houden
Let op! Bij goden, onsterfelijk, zijn de menner en beide paarden goed!
Als de menner de paarden goed onder controle heeft tillen de vleugels de wagen omhoog naar
het verblijf van de goden, totdat deze in het feestgedruis zijn vleugels kwijtraakt en door het
zwarte paard weer naar de aarde wordt getrokken. De ziel duikelt naar beneden en nestelt
zich als tijdelijke bewoner in het aardse lichaam.
Het lichaam wordt vervolgens een last voor de ziel; het overvalt de ziel met ziektes en
gebreken, daardoor kan de ziel niet opstijgen naar het goddelijke. Als het te doortrokken
wordt door het lichamelijke wordt de ziel zo zwaar dat ze zichzelf niet meer kan
verheffen(geesten op begraafplaatsen).
PLATO IN SOCRATESDIALOGEN IS DUS DUALISME!!
Dus: Lichaam is sterfelijk en materieel, Geest is onsterfelijk en immaterieel
, Substantiedualisme 1.2:
DESCARTES
Descartes onderscheid ook twee substanties:
Res Extensa: Het mechanische lichaam dat stoffelijk is en daardoor ruimte inneemt, met zijn
botten/spieren/adres werkt het volgens een bepaald mechaniek. Dieren hebben alleen Res
Extensa, zijn dus mechanisch ‘ding’ zonder ziel.
Res Cogitans: De denkende geest, onstoffelijk en neemt geen ruimte in.
Het intellectuele subject staat buiten de materiële wereld van de objecten die het probeert te
leren kennen en te beheersen.
Interactieprobleem: Hoe kan iets onstoffelijks iets stoffelijks in beweging brengen?
Pijnappelklier: Een kliertje in de hersenen dat zou bemiddelen tussen geest en materie. Veel
twijfel bij zijn tijdgenoten en bij hemzelf.
Materialisme(ook wel monisme) 1.2:
JULIAN OFFRAY DE LA METTRIE
Geen twee substanties maar één: materie, lichaam en geest zijn beide materie en volledig
afhankelijk van elkaar. Als de lichaam slaapt, de ziel ook etc.
Alan Turing: Kunnen machines denken? Als ze het spel met de man, vrouw en interviewer
kunnen doen dan ja, kunnen ze denken. Bleek niet zo te zijn. En dan nog zegt John?
John Searle: Mag je wel zeggen dat machines denken als ze gewoon iets opvolgen zonder
het te begrijpen? Chinees kopie ding.
Dick Swaab: Geest is product van de materie; het brein creeërt met zijn miljarden
zenuwcellen de geest. D.m.v. hersenscans aan te tonen. Structuur en functies van hersens
tijdens vroege ontwikkeling, in baarmoeder en kort daarna, al vastgelegd. Dus dat staat al
vast, vrije wil is dus een illusie. We zijn niet meer dan materie, een bonk lichaamscellen die
bepalen wat we denken, doen en willen. Erg deterministisch: Wat gebeurt ligt vast.
Het gesitueerde lichaam 1.2:
MAURICE MERLEAU-PONTY
Hij verwerpt het dualistische idee dat de denkende ik(cogito, volgens Descartes) los van het
lichaam staat. Het bewustzijn, denken en ervaren, zijn niet vooraf gegeven en bestaat niet op
zichzelf. Het ontstaat volgens hem door gebeurtenissen en mensen om je heen. Bewustzijn
volgens Ponty: ‘Zich bewust zijn van zichzelf in contact met de omringende wereld.’
