Hoofdstuk 1
Welke kosten tellen mee?
- Keuzevraagstukken zijn dillema’s die je tegen elkaar moet opwegen om de beste keuze te maken
- zowel bij consumeren als investeren worden producten aangeschaft
consumptie: producten worden aangeschaft door de eindgebruiker
investeren: goederen worden aangeschaft door een bedrijf
dit goed wordt ingezet in het productieproces (kapitaalgoederen)
- alternatief aanwendbaar: middelen die op verschillende manieren worden ingezet
- schaarste: middelen zijn altijd beperkter dan de behoeften
1) absolute schaarste, bijvoorbeeld voedselschaarste bij een hongersnood (gebrek)
2) relatieve schaarste, als er een offer of inspanning geleverd moet worden om het product te
verkrijgen
- brood is een schaars goed, maar is volop verkrijgbaar
de middelen om brood mee te maken zijn los van elkaar alternatief aanwendbaar en bij elkaar
kunnen ze niet meer ingezet worden voor de productie van een ander product
- goederen waarvoor geen schaarse middelen worden opgeofferd, noemen we vrij goederen
water, zonlicht, wind en lucht
Opofferingskosten
- als je kiest voor een bepaalde mogelijkheid, offer je de waarde van de alternatieven op
dit zijn de opofferingskosten, die bestaan uit de waarde van het op een na beste alternatief
- als je een rangorde aanbrengt, rangschik je je voorkeuren
Budget
- het budget is het beschikbare geld dat je ergens voor kan gebruiken
- een budgetvergelijking geeft alle combinaties van 2 producten weer die je maximaal met een gegeven
budget en gegeven prijzen van de producten kan kopen
de grafische voorstelling van deze vergelijking heet de budgetlijn
- bij een verandering van de prijs van het product is er een verschuiving over/langs de budgetlijn
- bij verandering van het budget is er een verschuiving van de budgetlijn (evenwijdig)
,- met een nominaal budget kan je een bepaalde hoeveelheid goederen en diensten kopen
reële waarde: het aantal producten wat je van het nominaal budget kunt kopen
de hoeveelheid hangt af van de prijzen van de producten die hij wilt kopen (koopkracht)
- voor de bepaling van de veranderingen in reëel waarde is niet alleen de verandering van de nominale
waarde, maar ook de verandering van de prijzen van belang
, Hoofdstuk 2
Transacties
- de koop en verkoop van een scooter is een voorbeeld van een ruiltransactie, of kortweg ruil
bij een ruil worden eigendomsrechten uitgewisseld
een ruiltransactie mondt uit in een overeenkomst of contract, dit hoeft niet noodzakelijk op
papier te staan, maar kan ook een mondelinge afspraak zijn
- er bestaan normen en waarden, ongeschreven regels waar partijen op vertrouwen
- bij een schriftelijk contract staat de overeenkomst zwart op wit, bijvoorbeeld het kopen van een huis
- als alle onvoorziene gebeurtenissen in een contract zijn opgenomen, noemen we dit een volledig contract
volledige contracten bestaan alleen in theorie
- partijen streven wel naar volledigheid van een contract
transactie kosten zijn de kosten die bovenop de prijs van het product komen
zoekkosten, notaris, inhuren van een advocaat
- naarmate de risico’s van een transactie groter zijn, nemen in het algemeen ook de transactiekosten toe
- ook de overheid heeft regels opgesteld om transactiekosten te beperken
regels over de eigendomsoverdracht waaraan kopers en verkopers zich moeten houden
kwaliteitseisen en veiligheidseisen aan producten stellen
de consument hoeft zelf de producten niet meer te keuren dus minder transactiekosten
Risicoaversie
- je bent risicoavers als je kiest voor zekerheid (mensen zijn over het algemeen risicoavers)
gevolg: het streven naar volledige contracten bij ruiltransacties om risico’s uit te schakelen
Asymmetrische informatie
- als de ene partij meer weet dan de andere partij, is er sprake van asymmetrische informatie (problemen)
- stel dat er op de markt van tweedehandsauto’s goede en slechte auto’s verkocht worden. Voor een goede
auto vraagt de verkoper een hoge prijs, bijvoorbeeld €10.000. Voor een slechte auto vraagt hij €5.000. de
kopers weten niet of dat de auto die ze willen kopen goed of slecht is
door deze onzekerheid daalt hun betalingsbereidheid
Welke kosten tellen mee?
- Keuzevraagstukken zijn dillema’s die je tegen elkaar moet opwegen om de beste keuze te maken
- zowel bij consumeren als investeren worden producten aangeschaft
consumptie: producten worden aangeschaft door de eindgebruiker
investeren: goederen worden aangeschaft door een bedrijf
dit goed wordt ingezet in het productieproces (kapitaalgoederen)
- alternatief aanwendbaar: middelen die op verschillende manieren worden ingezet
- schaarste: middelen zijn altijd beperkter dan de behoeften
1) absolute schaarste, bijvoorbeeld voedselschaarste bij een hongersnood (gebrek)
2) relatieve schaarste, als er een offer of inspanning geleverd moet worden om het product te
verkrijgen
- brood is een schaars goed, maar is volop verkrijgbaar
de middelen om brood mee te maken zijn los van elkaar alternatief aanwendbaar en bij elkaar
kunnen ze niet meer ingezet worden voor de productie van een ander product
- goederen waarvoor geen schaarse middelen worden opgeofferd, noemen we vrij goederen
water, zonlicht, wind en lucht
Opofferingskosten
- als je kiest voor een bepaalde mogelijkheid, offer je de waarde van de alternatieven op
dit zijn de opofferingskosten, die bestaan uit de waarde van het op een na beste alternatief
- als je een rangorde aanbrengt, rangschik je je voorkeuren
Budget
- het budget is het beschikbare geld dat je ergens voor kan gebruiken
- een budgetvergelijking geeft alle combinaties van 2 producten weer die je maximaal met een gegeven
budget en gegeven prijzen van de producten kan kopen
de grafische voorstelling van deze vergelijking heet de budgetlijn
- bij een verandering van de prijs van het product is er een verschuiving over/langs de budgetlijn
- bij verandering van het budget is er een verschuiving van de budgetlijn (evenwijdig)
,- met een nominaal budget kan je een bepaalde hoeveelheid goederen en diensten kopen
reële waarde: het aantal producten wat je van het nominaal budget kunt kopen
de hoeveelheid hangt af van de prijzen van de producten die hij wilt kopen (koopkracht)
- voor de bepaling van de veranderingen in reëel waarde is niet alleen de verandering van de nominale
waarde, maar ook de verandering van de prijzen van belang
, Hoofdstuk 2
Transacties
- de koop en verkoop van een scooter is een voorbeeld van een ruiltransactie, of kortweg ruil
bij een ruil worden eigendomsrechten uitgewisseld
een ruiltransactie mondt uit in een overeenkomst of contract, dit hoeft niet noodzakelijk op
papier te staan, maar kan ook een mondelinge afspraak zijn
- er bestaan normen en waarden, ongeschreven regels waar partijen op vertrouwen
- bij een schriftelijk contract staat de overeenkomst zwart op wit, bijvoorbeeld het kopen van een huis
- als alle onvoorziene gebeurtenissen in een contract zijn opgenomen, noemen we dit een volledig contract
volledige contracten bestaan alleen in theorie
- partijen streven wel naar volledigheid van een contract
transactie kosten zijn de kosten die bovenop de prijs van het product komen
zoekkosten, notaris, inhuren van een advocaat
- naarmate de risico’s van een transactie groter zijn, nemen in het algemeen ook de transactiekosten toe
- ook de overheid heeft regels opgesteld om transactiekosten te beperken
regels over de eigendomsoverdracht waaraan kopers en verkopers zich moeten houden
kwaliteitseisen en veiligheidseisen aan producten stellen
de consument hoeft zelf de producten niet meer te keuren dus minder transactiekosten
Risicoaversie
- je bent risicoavers als je kiest voor zekerheid (mensen zijn over het algemeen risicoavers)
gevolg: het streven naar volledige contracten bij ruiltransacties om risico’s uit te schakelen
Asymmetrische informatie
- als de ene partij meer weet dan de andere partij, is er sprake van asymmetrische informatie (problemen)
- stel dat er op de markt van tweedehandsauto’s goede en slechte auto’s verkocht worden. Voor een goede
auto vraagt de verkoper een hoge prijs, bijvoorbeeld €10.000. Voor een slechte auto vraagt hij €5.000. de
kopers weten niet of dat de auto die ze willen kopen goed of slecht is
door deze onzekerheid daalt hun betalingsbereidheid
