Week 4: Behandelingen structures, neurofeedback en theater
Literatuur: Bessel van der Kolk, Traumasporen H 18 – H 20
H18: Gaten vullen: het doen van structures
Hoe kunnen we mensen helpen om op een diepe innerlijke laag kennis te maken met gevoelens die
ze vroeger in hun leven moesten ontberen
Bv; als je gewend ben dat je ongewenst bent en geen aandacht kreeg van je ouders, dan heb je ook
geen gevoel dat er om je gegeven wordt dus dat heb je weggestopt
Albert Pesso PBSP psychomotorische therapie // structuring
Vroegkinderlijktrauma, hechtingsprobemen -> naspelen met een leuk einde
1. Groepswerk: Therapeut en hoofdpersoon (client) gaan op stoelen tegenover elkaar zitten en
de rest op kussens om hen heen. Dan gaan de hoofdpersoon praten over wat haar dwars zit
2. Getuigefiguur: Wanneer de hoofdpersoon stil valt zet de therapeut een ‘pauze’ in om te
getuigen wat hij observeert. Een tolerante niet-oordelende toeschouwer die de context
opmerkt en uitdrukking geeft aan de gemoedstoestand van de hoofdpersoon
Bv; een getuige kan zien hoe teneergeslagen je je voelt als je het hebt over hoe je vader je
gezin achterliet
Micro-tracking: bijhouden van veranderingen in de lichaamshouding, gezichtsuitdrukkingen,
intonatie en de blik in de ogen (non-verbale uitingen van emotie)
Hierdoor ontspant het lichaam en gezicht van de hoofdpersoon een beetje alsof ze zich
getroost voelde doordat ze gezien, begrepen en bevestigd werd -> gevoel van veiligheid
3. Contactfiguur: Wanneer de therapeut merkt dat ze veel pijn heeft vraagt hij of de
hoofdpersoon iemand wil kiezen om naast haar te zitten; een contactfiguur
Hierdoor kan ze de pijnlijke ervaringen meer verdragen
4. Structures: aan verschillende deelnemers vragen of ze de rol op zich willen nemen van
belangrijke personen uit het leven van de hoofdpersoon. Waardoor haar wereld een
driedimensionale vorm krijgt. Een impliciete innerlijke kaart van de wereld creëren
Bv; ouders of familieleden van de hoofdpersoon of juist de ideale ouders die ze zou willen
hebben
Worden zo regisseur van hun eigen toneelstuk en verwezenlijken een verleden om zich heen
dat ze nooit hadden gehad
Voelen zich opgelucht na deze denkbeeldige scenario’s
Alsof je de film van je leven terugspoelt en de belangrijke scenes herschrijft (je kunt nu alles
zelf bepalen)
Bv; terug gaan naar de eerste keer dat je vader je moeder sloeg en nu kan je zeggen tegen de
vader “sla mama niet” of een ideale moeder creëren die tegen je vader in gaat
Het projecteren van je innerlijke wereld in de driedimensionale vorm van een structure in een veilige
en steunende gecontroleerde situatie
Stelt je in staat om te zien wat er in de coulissen van je geest gebeurt
Geeft je een veel duidelijker inzicht in je reacties op mensen en gebeurtenissen in het
verleden
Biedt nieuwe mogelijkheden; alternatieve herinneringen waarin er aan je behoeften wordt
voldaan en je verlangen naar liefde en bescherming wordt vervuld
Wist de slechte herinneringen niet zoals bij EMDR
Creëert nieuwe herinneringen
Stelt je in staat om je innerlijke ervaring te herformuleren
Bv; ik kan spontaan omgaan met mensen zonder bang te hoeven zijn dat ze me afwijzen
Is een tegengif voor de herinneringen aan leed en verraad
, Verschil IFS en structure; IFS roept de afgesplitste delen op die je hebt gecreëerd om te kunnen
overleven en stel je in staat om ze te identificeren en met ze te praten zodat je onbeschadigde zelf
tevoorschijn kan komen. Een structure schetst daarentegen een driedimensionaal beeld van de
personen en situaties waar je mee van doen had en geeft je een kans om daar een nieuwe wending
aan te geven
H19: De herbedrading van de hersenen: neurofeedback(niet zo belangrijk voor hulpverleners)
Verschillende hersengolfpatronen weergeven verschillende mentale activiteiten
Hyperactieve en impulsieve kinderen vertoonden hersengolven in hun frontale
hersenkwabben die trager waren dan normaal (ADHD)
Hun rationale brein heeft geen controle over hun emotionele hersenen (voeren functies
slechter uit)
Gebeurt ook wanneer trauma de emotionele hersenen hyperalert hebben gemaakt voor
gevaar zodat men klaar is om te vechten of vluchten
Oddball-paradigma: er wordt aan proefpersonen gevraagd om een item te identificeren dat niet in
een reeks van aan elkaar verwante beelden pasten
Bv; een trompet in een groep afbeeldingen van tafels en stoelen
De hersenpatronen van getraumatiseerde mensen zijn loser georganiseerd en
convergeerden niet tot een samenhangend patroon
Bij normale personen werken belangrijke delen van de hersenen samen om een
samenhangend patroon te filteren, focussen en analyseren tot stand te brengen
De opwaartse curve (n200) wordt verstoord terwijl die ervoor zorgt dat mensen aandacht
besteden aan het wegfilteren van irrelevante info
De neerwaartse piek (p300) was slecht gedefinieerd; de belangrijkste informatieverwerkende
configuratie van het brein
De diepte van de golf bepaalt hoe goed we in staat zijn om nieuwe gegevens op te
nemen en te analyseren
Normaal PTSS
Synchroon patroon Golven zijn minder goed gecoördineerd
Hersenen werken samen Problemen met wegfilteren irrelevante info en
focussen
Moeite met leren van ervaringen
Moeite met volledig aanwezig zijn
PTSS hersenen zijn er niet op ingesteld om zorgvuldige aandacht te besteden aan wat er op
het huidige moment gebeurt
Neurofeedback
1. Plakken van elektrode aan beide kanten van de schedel en op de rechteroor -> projecteren
hersengolven op de computer
Hierdoor zien je hersenen hun eigen golven als een soort spiegel en dat dient als feedback
voor hen
Literatuur: Bessel van der Kolk, Traumasporen H 18 – H 20
H18: Gaten vullen: het doen van structures
Hoe kunnen we mensen helpen om op een diepe innerlijke laag kennis te maken met gevoelens die
ze vroeger in hun leven moesten ontberen
Bv; als je gewend ben dat je ongewenst bent en geen aandacht kreeg van je ouders, dan heb je ook
geen gevoel dat er om je gegeven wordt dus dat heb je weggestopt
Albert Pesso PBSP psychomotorische therapie // structuring
Vroegkinderlijktrauma, hechtingsprobemen -> naspelen met een leuk einde
1. Groepswerk: Therapeut en hoofdpersoon (client) gaan op stoelen tegenover elkaar zitten en
de rest op kussens om hen heen. Dan gaan de hoofdpersoon praten over wat haar dwars zit
2. Getuigefiguur: Wanneer de hoofdpersoon stil valt zet de therapeut een ‘pauze’ in om te
getuigen wat hij observeert. Een tolerante niet-oordelende toeschouwer die de context
opmerkt en uitdrukking geeft aan de gemoedstoestand van de hoofdpersoon
Bv; een getuige kan zien hoe teneergeslagen je je voelt als je het hebt over hoe je vader je
gezin achterliet
Micro-tracking: bijhouden van veranderingen in de lichaamshouding, gezichtsuitdrukkingen,
intonatie en de blik in de ogen (non-verbale uitingen van emotie)
Hierdoor ontspant het lichaam en gezicht van de hoofdpersoon een beetje alsof ze zich
getroost voelde doordat ze gezien, begrepen en bevestigd werd -> gevoel van veiligheid
3. Contactfiguur: Wanneer de therapeut merkt dat ze veel pijn heeft vraagt hij of de
hoofdpersoon iemand wil kiezen om naast haar te zitten; een contactfiguur
Hierdoor kan ze de pijnlijke ervaringen meer verdragen
4. Structures: aan verschillende deelnemers vragen of ze de rol op zich willen nemen van
belangrijke personen uit het leven van de hoofdpersoon. Waardoor haar wereld een
driedimensionale vorm krijgt. Een impliciete innerlijke kaart van de wereld creëren
Bv; ouders of familieleden van de hoofdpersoon of juist de ideale ouders die ze zou willen
hebben
Worden zo regisseur van hun eigen toneelstuk en verwezenlijken een verleden om zich heen
dat ze nooit hadden gehad
Voelen zich opgelucht na deze denkbeeldige scenario’s
Alsof je de film van je leven terugspoelt en de belangrijke scenes herschrijft (je kunt nu alles
zelf bepalen)
Bv; terug gaan naar de eerste keer dat je vader je moeder sloeg en nu kan je zeggen tegen de
vader “sla mama niet” of een ideale moeder creëren die tegen je vader in gaat
Het projecteren van je innerlijke wereld in de driedimensionale vorm van een structure in een veilige
en steunende gecontroleerde situatie
Stelt je in staat om te zien wat er in de coulissen van je geest gebeurt
Geeft je een veel duidelijker inzicht in je reacties op mensen en gebeurtenissen in het
verleden
Biedt nieuwe mogelijkheden; alternatieve herinneringen waarin er aan je behoeften wordt
voldaan en je verlangen naar liefde en bescherming wordt vervuld
Wist de slechte herinneringen niet zoals bij EMDR
Creëert nieuwe herinneringen
Stelt je in staat om je innerlijke ervaring te herformuleren
Bv; ik kan spontaan omgaan met mensen zonder bang te hoeven zijn dat ze me afwijzen
Is een tegengif voor de herinneringen aan leed en verraad
, Verschil IFS en structure; IFS roept de afgesplitste delen op die je hebt gecreëerd om te kunnen
overleven en stel je in staat om ze te identificeren en met ze te praten zodat je onbeschadigde zelf
tevoorschijn kan komen. Een structure schetst daarentegen een driedimensionaal beeld van de
personen en situaties waar je mee van doen had en geeft je een kans om daar een nieuwe wending
aan te geven
H19: De herbedrading van de hersenen: neurofeedback(niet zo belangrijk voor hulpverleners)
Verschillende hersengolfpatronen weergeven verschillende mentale activiteiten
Hyperactieve en impulsieve kinderen vertoonden hersengolven in hun frontale
hersenkwabben die trager waren dan normaal (ADHD)
Hun rationale brein heeft geen controle over hun emotionele hersenen (voeren functies
slechter uit)
Gebeurt ook wanneer trauma de emotionele hersenen hyperalert hebben gemaakt voor
gevaar zodat men klaar is om te vechten of vluchten
Oddball-paradigma: er wordt aan proefpersonen gevraagd om een item te identificeren dat niet in
een reeks van aan elkaar verwante beelden pasten
Bv; een trompet in een groep afbeeldingen van tafels en stoelen
De hersenpatronen van getraumatiseerde mensen zijn loser georganiseerd en
convergeerden niet tot een samenhangend patroon
Bij normale personen werken belangrijke delen van de hersenen samen om een
samenhangend patroon te filteren, focussen en analyseren tot stand te brengen
De opwaartse curve (n200) wordt verstoord terwijl die ervoor zorgt dat mensen aandacht
besteden aan het wegfilteren van irrelevante info
De neerwaartse piek (p300) was slecht gedefinieerd; de belangrijkste informatieverwerkende
configuratie van het brein
De diepte van de golf bepaalt hoe goed we in staat zijn om nieuwe gegevens op te
nemen en te analyseren
Normaal PTSS
Synchroon patroon Golven zijn minder goed gecoördineerd
Hersenen werken samen Problemen met wegfilteren irrelevante info en
focussen
Moeite met leren van ervaringen
Moeite met volledig aanwezig zijn
PTSS hersenen zijn er niet op ingesteld om zorgvuldige aandacht te besteden aan wat er op
het huidige moment gebeurt
Neurofeedback
1. Plakken van elektrode aan beide kanten van de schedel en op de rechteroor -> projecteren
hersengolven op de computer
Hierdoor zien je hersenen hun eigen golven als een soort spiegel en dat dient als feedback
voor hen
