Samenvatting Politicologie 2
Januari 2021
Inhoud
Filosofenschema.........................................................................................................................3
Week 1 De Staat..........................................................................................................................7
Wat is filosofie?..............................................................................................................................7
4 Kenmerken staat..........................................................................................................................7
3 kenmerken legitimiteit (van Vleuten)..........................................................................................8
Legitimiteitsbronnen:.....................................................................................................................8
Week 2 Democratie.....................................................................................................................9
Twee interpretaties democratie......................................................................................................9
Plato/Aristoteles...........................................................................................................................10
De Tocqueville..............................................................................................................................10
Week 3 Rechtsstaat...................................................................................................................12
Militante democratie (de Morree)................................................................................................12
Kern NL-rechtsstaat:.....................................................................................................................12
Locke:...........................................................................................................................................13
Dworkin:.......................................................................................................................................13
Internationale rechtsstaat (Raad van Europa):.............................................................................13
Internationale rechtsstaat (EU):...................................................................................................14
Week 4 Vrijheid.........................................................................................................................15
Mill................................................................................................................................................15
Berlin............................................................................................................................................16
Kritiek Taylor:................................................................................................................................16
Week 5 Gelijkheid.....................................................................................................................17
Rousseau......................................................................................................................................17
Rawls............................................................................................................................................18
Sen................................................................................................................................................18
Piketty:..........................................................................................................................................19
Gini coëfficiënt:.............................................................................................................................19
Bregman:......................................................................................................................................19
Week 6 Broederschap...............................................................................................................19
Definitie........................................................................................................................................19
Durkheim -Sociale orde................................................................................................................19
, Bolkestein:....................................................................................................................................20
Scheffer:........................................................................................................................................20
Fortuyn:........................................................................................................................................20
Ghorashi:......................................................................................................................................21
WRR..............................................................................................................................................21
Week 7 Technologie..................................................................................................................22
Techniek.......................................................................................................................................22
Technologie..................................................................................................................................22
Huidige dilemma’s........................................................................................................................23
Aristoteles.....................................................................................................................................23
Descartes 1596-1650....................................................................................................................23
, Filosofenschema
Het schema en de uitleg bij de week vullen elkaar aan. Alleen Hobbes en Schmitt worden enkel
uitgebreid in het schema behandeld.
Filosoof Thema Gedachtegoed Trefwoorden
Plato Plato was voor een aristocratie; leiderschap door ‘de -Aristocratie
-427/-347 wijzen/besten’, dit waren in zijn ogen filosofen. voorstander
Democratie zag hij als schrikbeeld en zag hij -Matig mensbeeld
onvermijdelijk uitmonden in tirannie. Rationaliteit
ZIE WEEK 2 stond hoog bij hem in het vaandel.
- Vrijheid leidt tot losbandigheid
Democratie
Boek: - Mensen laten zich leiden door de korte
blz.82 termijn
- Mensen zijn vatbaar voor manipulatie
- Wijsheid is de sleutel tot rationeel bestuur
De Sociaal bestel: ‘de materiele en intellectuele conditie -Analyse van
Tocqueville van een volk in een bepaalde periode’ Politieke Amerika
instituties zijn minder belangrijk dan de sociale -Liefhebber
1805/1859
Het sociaal bestel is het belangrijkste om een democratie
politieke gemeenschap mee te begrijpen.
ZIE WEEK 2 Civil society: de ruimte tussen overheid en burger.
Een belangrijke voorwaarde om de democratie te
Democratie
laten werken; zelfsturing
Boek: Drie vormen van onderdrukking: tirannie van de
blz. 84 meerderheid, neiging tot het beminnen van
autocraten en zacht despotisme (dictatorschap).
Aristoteles -Mensbeeld: Mensen zijn bereid elkaar te verdragen, -Staatsvormen
-384/-322 bestuur moet van mensen zelf komen! -Soorten
-Rechtvaardig ben je, het is een morele houding; we rechtvaardigheid
moeten weten wat rechtvaardig is om het -Voorkeur
ZIE WEEK vervolgens te verkiezen. aristocratie of
2&7 -De staat moet geleid worden door een persoon, politea
kleine groep of vertegenwoordiging van mensen die -Beter mensbeeld
het meest geschikt zijn/kennis hebben (filosofen). dan Plato; , wel veel
Een monarchie, aristocratie of constitutionele overeenkomst
democratie/politea (ten gunste van allen). Het volk
-Soorten mens
moest niet geleid worden door de bevoorrechte
klasse/elite of rijksten, dit ziet hij als tirannie,
oligarchie of volksdemocratie (ten gunste van de
elite).
-Specifieke (tussen personen), distributieve (eerlijke
verdeling), corrigerende (tand om tand) & algemene
(gehoorzaamheid aan de wet) rechtvaardigheid
-Wat is de mens?
1. Een biologisch wezen – lichaamsfuncties
Boek:
Rechtvaardigheid
2. Een sociaal, makend en technische wezen –
blz. 12 probeert samen met andere mensen de wereld naar
de hand te zetten
3. Een politiek wezen – in staat om een idee te
vormen over de toekomst en samen met andere
wezens hier vorm aan te geven
Rawls Beoordeel voor je weet waar je wordt geboren hoe -Veil of ignorance
Rechtvaardigheid
1921/2002 de wereld eruit moet zien; veil of ignorance -Verschilbeginsel
Je wil voor iedereen gelijke toegang tot goede -Gelijke vrijheid
scholing, behuizing en rechten; gelijke vrijheid.
ZIE WEEK 5 Maar verschil mag er zijn. Als jij meer doet voor het
Boek: algemeen belang, dan mag je meer beloond worden.
blz. 15 Dit stimuleert vooruitgang.
Januari 2021
Inhoud
Filosofenschema.........................................................................................................................3
Week 1 De Staat..........................................................................................................................7
Wat is filosofie?..............................................................................................................................7
4 Kenmerken staat..........................................................................................................................7
3 kenmerken legitimiteit (van Vleuten)..........................................................................................8
Legitimiteitsbronnen:.....................................................................................................................8
Week 2 Democratie.....................................................................................................................9
Twee interpretaties democratie......................................................................................................9
Plato/Aristoteles...........................................................................................................................10
De Tocqueville..............................................................................................................................10
Week 3 Rechtsstaat...................................................................................................................12
Militante democratie (de Morree)................................................................................................12
Kern NL-rechtsstaat:.....................................................................................................................12
Locke:...........................................................................................................................................13
Dworkin:.......................................................................................................................................13
Internationale rechtsstaat (Raad van Europa):.............................................................................13
Internationale rechtsstaat (EU):...................................................................................................14
Week 4 Vrijheid.........................................................................................................................15
Mill................................................................................................................................................15
Berlin............................................................................................................................................16
Kritiek Taylor:................................................................................................................................16
Week 5 Gelijkheid.....................................................................................................................17
Rousseau......................................................................................................................................17
Rawls............................................................................................................................................18
Sen................................................................................................................................................18
Piketty:..........................................................................................................................................19
Gini coëfficiënt:.............................................................................................................................19
Bregman:......................................................................................................................................19
Week 6 Broederschap...............................................................................................................19
Definitie........................................................................................................................................19
Durkheim -Sociale orde................................................................................................................19
, Bolkestein:....................................................................................................................................20
Scheffer:........................................................................................................................................20
Fortuyn:........................................................................................................................................20
Ghorashi:......................................................................................................................................21
WRR..............................................................................................................................................21
Week 7 Technologie..................................................................................................................22
Techniek.......................................................................................................................................22
Technologie..................................................................................................................................22
Huidige dilemma’s........................................................................................................................23
Aristoteles.....................................................................................................................................23
Descartes 1596-1650....................................................................................................................23
, Filosofenschema
Het schema en de uitleg bij de week vullen elkaar aan. Alleen Hobbes en Schmitt worden enkel
uitgebreid in het schema behandeld.
Filosoof Thema Gedachtegoed Trefwoorden
Plato Plato was voor een aristocratie; leiderschap door ‘de -Aristocratie
-427/-347 wijzen/besten’, dit waren in zijn ogen filosofen. voorstander
Democratie zag hij als schrikbeeld en zag hij -Matig mensbeeld
onvermijdelijk uitmonden in tirannie. Rationaliteit
ZIE WEEK 2 stond hoog bij hem in het vaandel.
- Vrijheid leidt tot losbandigheid
Democratie
Boek: - Mensen laten zich leiden door de korte
blz.82 termijn
- Mensen zijn vatbaar voor manipulatie
- Wijsheid is de sleutel tot rationeel bestuur
De Sociaal bestel: ‘de materiele en intellectuele conditie -Analyse van
Tocqueville van een volk in een bepaalde periode’ Politieke Amerika
instituties zijn minder belangrijk dan de sociale -Liefhebber
1805/1859
Het sociaal bestel is het belangrijkste om een democratie
politieke gemeenschap mee te begrijpen.
ZIE WEEK 2 Civil society: de ruimte tussen overheid en burger.
Een belangrijke voorwaarde om de democratie te
Democratie
laten werken; zelfsturing
Boek: Drie vormen van onderdrukking: tirannie van de
blz. 84 meerderheid, neiging tot het beminnen van
autocraten en zacht despotisme (dictatorschap).
Aristoteles -Mensbeeld: Mensen zijn bereid elkaar te verdragen, -Staatsvormen
-384/-322 bestuur moet van mensen zelf komen! -Soorten
-Rechtvaardig ben je, het is een morele houding; we rechtvaardigheid
moeten weten wat rechtvaardig is om het -Voorkeur
ZIE WEEK vervolgens te verkiezen. aristocratie of
2&7 -De staat moet geleid worden door een persoon, politea
kleine groep of vertegenwoordiging van mensen die -Beter mensbeeld
het meest geschikt zijn/kennis hebben (filosofen). dan Plato; , wel veel
Een monarchie, aristocratie of constitutionele overeenkomst
democratie/politea (ten gunste van allen). Het volk
-Soorten mens
moest niet geleid worden door de bevoorrechte
klasse/elite of rijksten, dit ziet hij als tirannie,
oligarchie of volksdemocratie (ten gunste van de
elite).
-Specifieke (tussen personen), distributieve (eerlijke
verdeling), corrigerende (tand om tand) & algemene
(gehoorzaamheid aan de wet) rechtvaardigheid
-Wat is de mens?
1. Een biologisch wezen – lichaamsfuncties
Boek:
Rechtvaardigheid
2. Een sociaal, makend en technische wezen –
blz. 12 probeert samen met andere mensen de wereld naar
de hand te zetten
3. Een politiek wezen – in staat om een idee te
vormen over de toekomst en samen met andere
wezens hier vorm aan te geven
Rawls Beoordeel voor je weet waar je wordt geboren hoe -Veil of ignorance
Rechtvaardigheid
1921/2002 de wereld eruit moet zien; veil of ignorance -Verschilbeginsel
Je wil voor iedereen gelijke toegang tot goede -Gelijke vrijheid
scholing, behuizing en rechten; gelijke vrijheid.
ZIE WEEK 5 Maar verschil mag er zijn. Als jij meer doet voor het
Boek: algemeen belang, dan mag je meer beloond worden.
blz. 15 Dit stimuleert vooruitgang.
