Introducing Leisure Vraagzijde samenvatting

College 1: Vraagkant MULDER H1 H2

Wat is vrije tijd?
Vrije tijd is moeilijk tot niet te definiëren. Wel kan je het vanuit verschillende benadering een
definitie geven. Dit komt omdat vrije tijd niet tastbaar is.
 Objectieve benadering (Tijd en gedrag, feiten)
 Subjectieve benadering (Motieven, beleving begrijpen)

Contextuele benadering (Vrijetijd vanuit de culturele context begrijpen’’ Zeitgeist begrijpen’
Vrije tijd kan je ook definiëren vanuit verschillende (disciplines) Bijvoorbeeld:

 Psychologisch
 Sociologisch
 Economisch
 Geografisch



Objectieve benadering: (Economische)

Objectief wil zeggen gebaseerd op feiten. De objectieve benadering wordt vaak opgeschreven als:

Vrije tijd = Alle tijd die je hebt – Arbeid – Onderwijs – Zorgtaken – Persoonlijke tijd

Objectieve benadering is zinvol wanneer kwantitatief onderzoek gedaan wordt.

Zorgtaken: Dit zijn alle taken die te maken hebben met de zorg voor anderen en met huishoudelijk
werk. (Bijvoorbeeld: Opvoeding kinderen)

Persoonlijk tijd: Slapen, eten en drinken, douchen, Aankleden etc.

Wanneer je dit er allemaal hebt afgetrokken blijft er wat tijd over. Als er iets overblijft noemt je het
overblijfsel een residu. Vandaar het begrip Residuele definitie.

Residuele definitie: (Oudste opvatting van vrije tijd) (objectieve benadering)

Vrije tijd is alle tijd die overblijft na aftrek tijd voor studie/werk/school/sport etc...

Kwantitatief onderzoek

Het SCP en CBS doen onderzoeken naar hoeveel vrije tijd mensen hebben en hoe zich dat
ontwikkelt. Ze meten het gedrag, tijd en welke vrijetijdsbestedingen ze doen. Zo is het mogelijk om
landen met elkaar te vergelijken.

Economisch perspectief: Vrije tijd als tijdbesteding

Subjectieve benadering: (Psychologisch)

Subjectief wil zeggen wat iemand als persoon ervaart, hoe het in zijn ogen is. Is bijvoorbeeld een
avond uiteten vrije tijd? Dit kan per persoon en per situatie verschillen. Volgens deze benadering kan
je alleen van vrije tijd spreken als het persoon het zelf als vrije tijd ervaart.

Kwalitatieve benadering: Je kan het niet daadwerkelijk meten. Het is op basis van ervaringen,
motieven. Dit is bij subjectieve benadering.

Psychologisch perspectief:

,Contextuele benadering: (sociologische, Historische)

Vrije tijd wordt verschillend ervaren omdat deze afhankelijk is vanuit welke cultuur je bent
opgegroeid. Iedere cultuur ziet vrije tijd namelijk anders.

Elke cultuur heeft zijn eigen opvattingen over vrije tijd. Wij in Nederland is van westers perspectief

De zeitgeist: Elke tijd heeft verschillende opvatting over vrije tijd: trens en modes en over de
vrijetijds besteding en beleving. Zoals vroeger dachten mensen anders over vrije tijd als nu



Historisch perspectief

Multidisciplinaire aanpak: Invulling van vrijetijd vanuit verschillende disciplines.
- Psychologische:
- Geografische:
- Sociologische:
- Historische:

Definitie van Vrije tijd / Leisure: Onderzoeker Purrington en Hickerson
Leisure is al het gedrag van mensen dat zich onderscheidt van het gedrag dat in betreffende cultuur
bedoeld is om te overleven of gericht is op andere praktische noodzakelijkheden in het leven

Drie onderzoekingsmethode van Vrije tijd/ Leisure: Purrington en Hickerson
- Tijd
- Gedrag
- Beleving




Contextueel: gebonden aan de context

De oudheid: Vrije tijd:
- Geen individuele vrijheid, maar vermaak voor het volk zoals sportwedstrijden, olympische
spelen, gladiator gevechten.
- Elite chillen hem in de thermen zoals die badhuizen en die mooie gebouwen zoals je bij
Archeon hebt.
- Griekse en romeinse cultuur hadden zang, kunst, dans etc.

Vrijetijd middeleeuwen:
- Leven was gericht op overleven (Feodalisme)
- Geen scheiding tussen arbeid en vrijetijd
- Adel hoeft niet te werken
- Religieuze feesten (Vermaak van het volk)

, Moderne pre-industriële revolutie:
- Ontstaan globale economie
- Ontstaan handelskapitalisme
- Burgerij raakte meer welvaren
- Urbanisatie: Steden werden groter aan de steden kwamen dorpen etc..
- Modernisering
- Feestdagen (Kerkelijke feestdagen) Vermaak er was nog steeds weinig vormen van vrije tijd


- Franse revolutie (Grondwetten komen)
- Industriële revolutie (Arbeidersklasse vertrekt naar steden)
- Sociale ongelijkheid werd steeds groter

Tot 1850:
 Standenmaatschappij ( er werd onderscheid gemaakt tussen de mensen) Er waren grote
verschillen en het was niet eerlijk)
 Rijke elite hadden vrije tijd

1850 tot 1920:
 Ontdekking vrije tijd
 Industriële revolutie (Ontwikkelingen, stoommachines) Mensen verhuisden naar de steden
en gingen daar aan het werk. Er waren minder boeren.
 Klassenmaatschappij (Verschillen tussen de standen of klasse werden iets minder groot. Dus
ietsjes langzaam kregen er steeds meer mensen vrije tijd.

1920 tot 1990:
 Arbeiders kregen ook meer vrije tijd maar zij gingen er niet zo goed mee om er kwam
volksopvoeding.
 Nederland was een verzuilde samenleving (Te verdelen in vier groepen namelijk:
Katholieken, protestanten, socialisten, liberalen)
 Arbeidstijdverkorting (Mensen hoefden minder uren te maken in de fabrieken)
 Vrije zaterdag kwam er
 Opbouw verzorgingsstaat.
 Er kwam een vrijetijdsindustrie opgang (Voetbalclubs/bibliotheken etc

Neoliberalisme: overheid houdt zich weinig bezig met taken die ook door commerciële bedrijven
uitgevoerd kunnen worden. Het gevolg is dat sommige bedrijven geprivatiseerd worden.


College 2: Vraagkant MULDER 3.1/3.2/6.1.1

Sociologie: De wetenschap die bestudeert hoe verschillende groepen mensen met elkaar
samenleven en hoe verschillen tussen hen verklaren. En de factoren die deze groepen mensen
beïnvloedden.
De betekenis van vrije tijd in sociologisch perspectief:
De keuzes die we maken in onze vrije tijd worden beïnvloed door:
 De samenleving waarin we leven die beïnvloed ons namelijk (Macro)niveau
 Subculturen en groepen waar we deel van uitmaken (Meso)niveau
 Het individu (Onze positie binnen sociale verbanden) en onze eigen psychologische
(Micro)niveau kenmerken.