Strafrecht H4 Schuld
4.1 Schuld als bestanddeel
Culpa: Latijnse woord voor schuld: het gaat dan om het bestanddeel schuld en niet om het
element schuld. Bij schuld maakt het niet uit of het expres of per ongeluk was.
Schuld: een fout gemaakt door een verdachte waardoor een ongewild gevolg gebeurt. De
aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid. Gewild gevolg? opzet.
Onvoorzichtigheid is belangrijkste kenmerk van schuld, want diegene kon zich anders
gedragen, maar deed dit niet.
Voorbeeld: Henk heeft een gekneusde hand maar kruipt toch achter het stuur. Er remt een
auto voor hem en hij kan niet op tijd remmen door zijn hand en de auto voor hem raakt
gewond. Hij wilde de aanrijding nooit veroorzaken, maar omdat hij niet voorzichtiger was is
dit wel gebeurd en heeft hij schuld.
In tenlastelegging wordt bestanddeel schuld vaak al deels ingevuld.
4.2 Onvoorzichtigheid
Bij schuld moet de verdachte verwijtbaar onvoorzichtig zijn: de onvoorzichtigheid moet hem
verweten kunnen worden. Wat de verdachte heeft gedaan wordt vergeleken met wat een
normaal persoon in dezelfde situatie zou doen.
Onvoorzichtigheid: risico’s nemen die door de maatschappij als onaanvaardbaar of
ongeoorloofd bestempeld worden.
Voorbeeld: een agent rijdt met sirenes 15km harder dan is toegestaan. Hij is niet
onvoorzichtig, want het risico is geoorloofd. Had hij 50km harder dan toegestaan gereden,
dan is het wel onvoorzichtig.
4.3 Zorgvuldigheidseisen
Autorijden heeft altijd een bepaald risico, maar in de wet staat welke risico’s geoorloofd zijn
en welke niet. Een bokser kan bijvoorbeeld niet worden vervolgd voor veroorzaken
lichamelijk letsel door schuld, omdat dat hoort bij boksen. Specifieke kennis/deskundigheid
speelt ook een rol bij onvoorzichtigheid.
Voorbeeld: Verpleegster arrest: Een verpleegster spuit een verkeerde vloeistof in een patiënt
waardoor hij overlijdt. Omdat zij deskundigheid bezit worden er strengere eisen aan haar
gesteld (Garantenstellung).
4.4 Verwijtbaarheid
Een onvoorzichtige gedraging kan altijd aan de verdachte worden toegerekend (verweten
worden), behalve in zeer uitzonderlijke situaties als iemand succesvol zich beroept op een
schulduitsluitingsgrond (want dan ontbreekt de verwijtbaarheid).
Voorbeeld: iemand zit naast je in de auto en richt een pistool op je en zegt dat je hard door
rood moet rijden waardoor je iemand doodrijdt. Je kan geen verwijt gemaakt worden dus
wordt vrijgesproken.
4.5 Aanmerkelijke mate
De onvoorzichtige gedraging moet belangrijk (aanmerkelijk) genoeg zijn om de verdachte toe
te rekenen.
Voorbeeld: arrest aanmerkelijk onvoorzichtig Rechtbank ’s Hertogenbosch: iemand die
normaal zijn hond aanlijnt voor het uitlaten, deed dat nu tijdens het uitlaten waardoor de
hond ontsnapte waardoor een fietsster is overleden. Er is wel onvoorzichtigheid (had eerder
moeten aanlijnen), maar te weinig schuld om van doodslag te spreken.
4.1 Schuld als bestanddeel
Culpa: Latijnse woord voor schuld: het gaat dan om het bestanddeel schuld en niet om het
element schuld. Bij schuld maakt het niet uit of het expres of per ongeluk was.
Schuld: een fout gemaakt door een verdachte waardoor een ongewild gevolg gebeurt. De
aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid. Gewild gevolg? opzet.
Onvoorzichtigheid is belangrijkste kenmerk van schuld, want diegene kon zich anders
gedragen, maar deed dit niet.
Voorbeeld: Henk heeft een gekneusde hand maar kruipt toch achter het stuur. Er remt een
auto voor hem en hij kan niet op tijd remmen door zijn hand en de auto voor hem raakt
gewond. Hij wilde de aanrijding nooit veroorzaken, maar omdat hij niet voorzichtiger was is
dit wel gebeurd en heeft hij schuld.
In tenlastelegging wordt bestanddeel schuld vaak al deels ingevuld.
4.2 Onvoorzichtigheid
Bij schuld moet de verdachte verwijtbaar onvoorzichtig zijn: de onvoorzichtigheid moet hem
verweten kunnen worden. Wat de verdachte heeft gedaan wordt vergeleken met wat een
normaal persoon in dezelfde situatie zou doen.
Onvoorzichtigheid: risico’s nemen die door de maatschappij als onaanvaardbaar of
ongeoorloofd bestempeld worden.
Voorbeeld: een agent rijdt met sirenes 15km harder dan is toegestaan. Hij is niet
onvoorzichtig, want het risico is geoorloofd. Had hij 50km harder dan toegestaan gereden,
dan is het wel onvoorzichtig.
4.3 Zorgvuldigheidseisen
Autorijden heeft altijd een bepaald risico, maar in de wet staat welke risico’s geoorloofd zijn
en welke niet. Een bokser kan bijvoorbeeld niet worden vervolgd voor veroorzaken
lichamelijk letsel door schuld, omdat dat hoort bij boksen. Specifieke kennis/deskundigheid
speelt ook een rol bij onvoorzichtigheid.
Voorbeeld: Verpleegster arrest: Een verpleegster spuit een verkeerde vloeistof in een patiënt
waardoor hij overlijdt. Omdat zij deskundigheid bezit worden er strengere eisen aan haar
gesteld (Garantenstellung).
4.4 Verwijtbaarheid
Een onvoorzichtige gedraging kan altijd aan de verdachte worden toegerekend (verweten
worden), behalve in zeer uitzonderlijke situaties als iemand succesvol zich beroept op een
schulduitsluitingsgrond (want dan ontbreekt de verwijtbaarheid).
Voorbeeld: iemand zit naast je in de auto en richt een pistool op je en zegt dat je hard door
rood moet rijden waardoor je iemand doodrijdt. Je kan geen verwijt gemaakt worden dus
wordt vrijgesproken.
4.5 Aanmerkelijke mate
De onvoorzichtige gedraging moet belangrijk (aanmerkelijk) genoeg zijn om de verdachte toe
te rekenen.
Voorbeeld: arrest aanmerkelijk onvoorzichtig Rechtbank ’s Hertogenbosch: iemand die
normaal zijn hond aanlijnt voor het uitlaten, deed dat nu tijdens het uitlaten waardoor de
hond ontsnapte waardoor een fietsster is overleden. Er is wel onvoorzichtigheid (had eerder
moeten aanlijnen), maar te weinig schuld om van doodslag te spreken.
