PRAKTISCH STRAF(PROCES)RECHT
Strafrecht M1.2 REvM1.STR.2021
HOOFDSTUK 1: HET STRAFBARE FEIT
Iets is een strafbaar feit als het gaat om een menselijke gedraging, die valt binnen een
delictsomschrijving en die wederrechtelijk en aan schuld te wijten is.
-> Geen strafbaar feit is geen verdachte en dus geen veroordeling
Voorwaarden voor een strafbaar feit:
1. Het gaat om een menselijke gedraging. (Gewilde spierbegeving)
-> als ondernemingen een strafbaar feit plegen, noemen we dat functioneel
daderschap.
2. Gedraging valt binnen een delictsomschrijving. In een delictsomschrijving staat welke
gedragingen strafbaar zijn en is wettelijk vastgelegd. -> Legaliteitsbeginsel
3. Wederrechtelijke gedraging: is strijd met het recht (je kan een beroep doen op
rechtvaardigingsgrond)
4. Aan schuld te verwijten (je kan een beroep doen op schulduitsluitingsgronden)
De onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat zijn bestanddelen.
Elementen zijn ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen.
Misdrijven vind je in boek 2 Sr en overtredingen in boek 3 Sr. Op misdrijven staat altijd een
gevangenisstraf.
Formele delicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen. Het gaat om de
handeling en niet om het gevolg.
Materiele delicten: stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar. Het gaat hierbij
wel om het gevolg.
Commissiedelicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen (mishandelen,
iemand doden, iets vernielen).
Omissiedelicten: delicten die het nalaten strafbaar stellen (het nalaten om hulp te
verlenen aan iemand die in levensgevaar verkeert).
Gronddelict -> gekwalificeerd delict -> geprivilegieerd delict
Gronddelict: uitgangspunt dat een gedraging strafbaar is
Gekwalificeerd delict: delict dat erger is dan een gronddelict (zwaardere straf Dana
gronddelict).
Geprivilegieerd delict: lichter delict dan een gronddelict met een lagere
strafbedreiging.
HOOFDSTUK 2: WEDERRECHTELIJKHEID
Wederrechtelijk betekent in strijd met het recht. In veel delictsomschrijvingen wordt het
bestanddeel wederrechtelijk opgenomen.
Betekenissen wederrechtelijkheid:
1. Zonder toestemming van een rechthebbende (privaatrechtelijk en publiekrechtelijk)
2. Het bestanddeel heeft de zelfde betekenis als het element
1
, HOOFDSTUK 3: OPZET
Opzet is een bestanddeel in het strafrecht dat vaak voorkomt. Er is sprake van opzet als je
met je handelen kwaad in de zin hebt. Juridisch heeft opzet een andere betekenis, namelijk
dat er ook sprake van zijn van opzet zonder dat iemand kwaad in de zin heeft gehad.
Er is sprake van boos opzet wanneer de verdachte willens en wetens de strafwet heeft
overtreden. Dit kan dus alleen als de verdachte weet dat hij iets strafbaars doet.
Bij kleurloos opzet wordt alleen gekeken naar het handelen van de verdachte. De opzet is
hier meer een constatering.
Opzet als bedoeling
De verdachte heeft een bepaalde bedoeling en daarom pleegt hij een strafbaar feit. Dit
komt vaak tot uiting door het bestanddeel oogmerk. Het gaat hierbij om het doel dat de
verdachte heeft.
Opzet als zekerheidsbewustzijn:
Het moet hierbij gaan om een gevolg waar de wil van de dader niet op gericht is. De
verdachte weet zeker dat het gevolg in zal treden.
Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn:
De gevolgen van het handelen van de verdachte zullen waarschijnlijk intreden. Dus
gevolgen die nog moeten intreden en waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden of
dat ook echt gebeurd.
Voorwaardelijke opzet:
Het is hierbij mogelijk dat bepaalde gevolgen, als gevolg van handelen van de verdachte,
zullen intreden. Het is niet voldoende dat de verdachte zich bewust is geweest van de
mogelijke gevolgen.
De verdachte heeft zich willens en wetens blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat een
bepaald gevolg intreedt en dat dat gevolg op de koop heeft toegenomen. Het moet gaan
om een aanmerkelijke kans
De rechter kan opzet al bewezen verklaren wanneer er sprake is van de lichtste vorm van
opzet, voorwaardelijke opzet. Het bestanddeel oogmerk is in beginsel niet via de
constructie van voorwaardelijke opzet te bewijzen.
HOOFDSTUK 4: SCHULD
Samen met wederrechtelijkheid en opzet is schuld een van de belangrijkste bestanddelen in
het strafrecht. (Culpa is Latijns voor schuld). Bij schuld gaat het erom of iemand een verwijt
gemaakt kan worden.
Het belangrijkste kenmerk van schuld is onvoorzichtigheid die iemand verweten kan
worden.
“ Schuld is de aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid “
Voorwaarden voor schuld zijn:
- Onvoorzichtigheid
- Zorgvuldigheidseisen
- Verwijtbaarheid
- Aanmerkelijke mate
2
Strafrecht M1.2 REvM1.STR.2021
HOOFDSTUK 1: HET STRAFBARE FEIT
Iets is een strafbaar feit als het gaat om een menselijke gedraging, die valt binnen een
delictsomschrijving en die wederrechtelijk en aan schuld te wijten is.
-> Geen strafbaar feit is geen verdachte en dus geen veroordeling
Voorwaarden voor een strafbaar feit:
1. Het gaat om een menselijke gedraging. (Gewilde spierbegeving)
-> als ondernemingen een strafbaar feit plegen, noemen we dat functioneel
daderschap.
2. Gedraging valt binnen een delictsomschrijving. In een delictsomschrijving staat welke
gedragingen strafbaar zijn en is wettelijk vastgelegd. -> Legaliteitsbeginsel
3. Wederrechtelijke gedraging: is strijd met het recht (je kan een beroep doen op
rechtvaardigingsgrond)
4. Aan schuld te verwijten (je kan een beroep doen op schulduitsluitingsgronden)
De onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat zijn bestanddelen.
Elementen zijn ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen.
Misdrijven vind je in boek 2 Sr en overtredingen in boek 3 Sr. Op misdrijven staat altijd een
gevangenisstraf.
Formele delicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen. Het gaat om de
handeling en niet om het gevolg.
Materiele delicten: stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar. Het gaat hierbij
wel om het gevolg.
Commissiedelicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen (mishandelen,
iemand doden, iets vernielen).
Omissiedelicten: delicten die het nalaten strafbaar stellen (het nalaten om hulp te
verlenen aan iemand die in levensgevaar verkeert).
Gronddelict -> gekwalificeerd delict -> geprivilegieerd delict
Gronddelict: uitgangspunt dat een gedraging strafbaar is
Gekwalificeerd delict: delict dat erger is dan een gronddelict (zwaardere straf Dana
gronddelict).
Geprivilegieerd delict: lichter delict dan een gronddelict met een lagere
strafbedreiging.
HOOFDSTUK 2: WEDERRECHTELIJKHEID
Wederrechtelijk betekent in strijd met het recht. In veel delictsomschrijvingen wordt het
bestanddeel wederrechtelijk opgenomen.
Betekenissen wederrechtelijkheid:
1. Zonder toestemming van een rechthebbende (privaatrechtelijk en publiekrechtelijk)
2. Het bestanddeel heeft de zelfde betekenis als het element
1
, HOOFDSTUK 3: OPZET
Opzet is een bestanddeel in het strafrecht dat vaak voorkomt. Er is sprake van opzet als je
met je handelen kwaad in de zin hebt. Juridisch heeft opzet een andere betekenis, namelijk
dat er ook sprake van zijn van opzet zonder dat iemand kwaad in de zin heeft gehad.
Er is sprake van boos opzet wanneer de verdachte willens en wetens de strafwet heeft
overtreden. Dit kan dus alleen als de verdachte weet dat hij iets strafbaars doet.
Bij kleurloos opzet wordt alleen gekeken naar het handelen van de verdachte. De opzet is
hier meer een constatering.
Opzet als bedoeling
De verdachte heeft een bepaalde bedoeling en daarom pleegt hij een strafbaar feit. Dit
komt vaak tot uiting door het bestanddeel oogmerk. Het gaat hierbij om het doel dat de
verdachte heeft.
Opzet als zekerheidsbewustzijn:
Het moet hierbij gaan om een gevolg waar de wil van de dader niet op gericht is. De
verdachte weet zeker dat het gevolg in zal treden.
Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn:
De gevolgen van het handelen van de verdachte zullen waarschijnlijk intreden. Dus
gevolgen die nog moeten intreden en waarvan niet met zekerheid gezegd kan worden of
dat ook echt gebeurd.
Voorwaardelijke opzet:
Het is hierbij mogelijk dat bepaalde gevolgen, als gevolg van handelen van de verdachte,
zullen intreden. Het is niet voldoende dat de verdachte zich bewust is geweest van de
mogelijke gevolgen.
De verdachte heeft zich willens en wetens blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat een
bepaald gevolg intreedt en dat dat gevolg op de koop heeft toegenomen. Het moet gaan
om een aanmerkelijke kans
De rechter kan opzet al bewezen verklaren wanneer er sprake is van de lichtste vorm van
opzet, voorwaardelijke opzet. Het bestanddeel oogmerk is in beginsel niet via de
constructie van voorwaardelijke opzet te bewijzen.
HOOFDSTUK 4: SCHULD
Samen met wederrechtelijkheid en opzet is schuld een van de belangrijkste bestanddelen in
het strafrecht. (Culpa is Latijns voor schuld). Bij schuld gaat het erom of iemand een verwijt
gemaakt kan worden.
Het belangrijkste kenmerk van schuld is onvoorzichtigheid die iemand verweten kan
worden.
“ Schuld is de aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid “
Voorwaarden voor schuld zijn:
- Onvoorzichtigheid
- Zorgvuldigheidseisen
- Verwijtbaarheid
- Aanmerkelijke mate
2
