ZEZI: embryologie deel 1: ontwikkeling vh
centraal zenuwstelsel
1. Neurulatie
Indeling vh zenuwstelsel
Structurele indeling:
- CZS: hersenen en ruggenmerg
- PZS: alle onderdelen vh zenuwstelsel buiten het CZS, dus hersenzenuwen en
ganglia, ruggenmergzenuwen en ganglia, autonome zenuwen en ganglia, en het
enterisch zenuwstelsel
Functionele indeling:
- Het somatisch zenuwstelsel: inn huid en meeste skeletspieren (sens en mot)
- Een visceraal zenuwstelsel: inn ingewanden en gladde spierweefsel en klieren in
het meer perifere deel vh lichaam
o Ook autonome zenuwstelsel genoemd
Bestemming vh ectoderm: neurulatie dag 19-22
Chorda dorsalis (het notochord)
- Kenmerkende structuur vd chordadieren
- Essentiele rollen in ontw v gewervelden
- Bron v middellijn signalen die omliggende weefsels ordenen
- Belangrijk skeletelement
vh zich ontwikkelende
embryo
1. Regressie vd primitieve
streep: tuss dag 17-19
2. Vorming v/e verdikte
neurale plaat in het
ectoderm, net craniaal
tov primitieve knoop op
dag 19
, Vorming is geïnduceerd door chorda dorsalis (notochord)
3. Door neurale inductie: differentiatie v ectodermale cellen in een dikke plaat v
neuro-epitheliale cellen (neuroectoderm)
4. Neurale plaat vormt
eerst aan craniale deel,
differentieert in een
craniaal naar caudaal
richting!
Neurale plaat vouwt tijdens 4de
week om een neurale buis te
vormen (voorloper CZS)
5. De laterale randen vd
neurale plaat: geven
aanleiding tot neurale
kamcellen
Die maken zich los
tijdens vorming neurale
buis, migreren dan in
embryo om structuren te vormen
Samenvatting: het ectoderm
Secundaire neurulatie
- Vorming v neurale buis vanuit staartknop = secundaire neurulatie
Bij primaire neurulatie of gwn neurulatie wordt neurale buis gevormd uit neurale
plaat
- Studies toonden aan dat caudale niveaus v neurale buis, neurale lijstcellen en
somieten zich ontw vanuit staartknop
verdichting v centrale
staartknopcellen tot vaste
massa = het medullaire koord
Ondergaat cavitatie
, Vormt lumen dat samensmelt met neuraalkanaal v de meer craniale neurale buis
Laterale staartknopcellen
Ondergaan segmentatie
Vorming caudale somieten
Caudale uiteinde vd chorda groeit inde sacrale, coccygeale en staartregio’s uit
Secundaire neurulatie voltooid na ong 8 weken ontwikkeling
2. Ontwikkeling vd hersenblaadjes en
hersenbuigingen
Primaire hersenblaasjes verdelen zich om secundaire hersenblaasjes te vormen
3 belangrijkste indelingen vd hersenen:
- Prosencephalon (voorhersenen)
- Mesencephalon (middenhersenen)
- Rhombencephalon (achterhersenen)
5de week: vergroting mesencephalon en splitsing in 2
v prosencephalon en rhombencephalon
3 primaire worden 5 secundaire
hersenblaasjes op dag 35
- Telencephalon (eindhersenen), diencephalon (tussenhersenen), metencephalon
(achterhersenen), myelencephalon (medulla-hersenen)
- Binnen elk vd hersenblaasjes: neuraalkanaal uitgebreid tot holte = primitieve
ventrikel
o Worden uiteindelijk definitieve ventrikels
Tussen 4de en 8ste: vouwt hersenbuis zich op 3 plaatsen:
1. Mesencefalische buiging (craniale/cephalische flexuur) (middenhersengebied)
2. Cervicale buiging, bij overgang tuss myelencephalon en ruggenmerg
o Beide buigingen: dorsaal convex
3. Pontiene buiging: dorsaal concaaf, begint op plek van ontwikkelende pons
Tegen 8ste week: verdieping vd pontiene flexuur heeft het metencephalon teruggevouwen
op myelencephalon
cytodifferentiatie v neurale buis begint in rhombencefaal gebied, breidt zich craniaal +
caudaal uit
- Dag 90: hersenhelften verschijnen en breiden zich snel uit
centraal zenuwstelsel
1. Neurulatie
Indeling vh zenuwstelsel
Structurele indeling:
- CZS: hersenen en ruggenmerg
- PZS: alle onderdelen vh zenuwstelsel buiten het CZS, dus hersenzenuwen en
ganglia, ruggenmergzenuwen en ganglia, autonome zenuwen en ganglia, en het
enterisch zenuwstelsel
Functionele indeling:
- Het somatisch zenuwstelsel: inn huid en meeste skeletspieren (sens en mot)
- Een visceraal zenuwstelsel: inn ingewanden en gladde spierweefsel en klieren in
het meer perifere deel vh lichaam
o Ook autonome zenuwstelsel genoemd
Bestemming vh ectoderm: neurulatie dag 19-22
Chorda dorsalis (het notochord)
- Kenmerkende structuur vd chordadieren
- Essentiele rollen in ontw v gewervelden
- Bron v middellijn signalen die omliggende weefsels ordenen
- Belangrijk skeletelement
vh zich ontwikkelende
embryo
1. Regressie vd primitieve
streep: tuss dag 17-19
2. Vorming v/e verdikte
neurale plaat in het
ectoderm, net craniaal
tov primitieve knoop op
dag 19
, Vorming is geïnduceerd door chorda dorsalis (notochord)
3. Door neurale inductie: differentiatie v ectodermale cellen in een dikke plaat v
neuro-epitheliale cellen (neuroectoderm)
4. Neurale plaat vormt
eerst aan craniale deel,
differentieert in een
craniaal naar caudaal
richting!
Neurale plaat vouwt tijdens 4de
week om een neurale buis te
vormen (voorloper CZS)
5. De laterale randen vd
neurale plaat: geven
aanleiding tot neurale
kamcellen
Die maken zich los
tijdens vorming neurale
buis, migreren dan in
embryo om structuren te vormen
Samenvatting: het ectoderm
Secundaire neurulatie
- Vorming v neurale buis vanuit staartknop = secundaire neurulatie
Bij primaire neurulatie of gwn neurulatie wordt neurale buis gevormd uit neurale
plaat
- Studies toonden aan dat caudale niveaus v neurale buis, neurale lijstcellen en
somieten zich ontw vanuit staartknop
verdichting v centrale
staartknopcellen tot vaste
massa = het medullaire koord
Ondergaat cavitatie
, Vormt lumen dat samensmelt met neuraalkanaal v de meer craniale neurale buis
Laterale staartknopcellen
Ondergaan segmentatie
Vorming caudale somieten
Caudale uiteinde vd chorda groeit inde sacrale, coccygeale en staartregio’s uit
Secundaire neurulatie voltooid na ong 8 weken ontwikkeling
2. Ontwikkeling vd hersenblaadjes en
hersenbuigingen
Primaire hersenblaasjes verdelen zich om secundaire hersenblaasjes te vormen
3 belangrijkste indelingen vd hersenen:
- Prosencephalon (voorhersenen)
- Mesencephalon (middenhersenen)
- Rhombencephalon (achterhersenen)
5de week: vergroting mesencephalon en splitsing in 2
v prosencephalon en rhombencephalon
3 primaire worden 5 secundaire
hersenblaasjes op dag 35
- Telencephalon (eindhersenen), diencephalon (tussenhersenen), metencephalon
(achterhersenen), myelencephalon (medulla-hersenen)
- Binnen elk vd hersenblaasjes: neuraalkanaal uitgebreid tot holte = primitieve
ventrikel
o Worden uiteindelijk definitieve ventrikels
Tussen 4de en 8ste: vouwt hersenbuis zich op 3 plaatsen:
1. Mesencefalische buiging (craniale/cephalische flexuur) (middenhersengebied)
2. Cervicale buiging, bij overgang tuss myelencephalon en ruggenmerg
o Beide buigingen: dorsaal convex
3. Pontiene buiging: dorsaal concaaf, begint op plek van ontwikkelende pons
Tegen 8ste week: verdieping vd pontiene flexuur heeft het metencephalon teruggevouwen
op myelencephalon
cytodifferentiatie v neurale buis begint in rhombencefaal gebied, breidt zich craniaal +
caudaal uit
- Dag 90: hersenhelften verschijnen en breiden zich snel uit
