Effectief ingrijpen; wat werkt?
Inhoudsopgave
Literatuur: Nas, Van Ooyen-Houben & Wieman 2011.............................81
1. Achtergrond.....................................................................................84
2. Doel van de review..........................................................................84
3. Methode...........................................................................................84
4. Resultaten........................................................................................84
5. Verklaringen.....................................................................................84
6. Conclusies........................................................................................84
7. Implicaties.......................................................................................85
1. Achtergrond.....................................................................................86
1. Onderzoeksopzet.............................................................................86
2. Resultaten........................................................................................86
3. Conclusies........................................................................................86
4. Implicaties.......................................................................................86
1. Achtergrond.....................................................................................87
2. De oorspronkelijke experimenten....................................................87
3. Innovatief en omstreden..................................................................87
4. Terugblik vanuit 2007......................................................................87
5. Betekenis voor beleid en praktijk.....................................................87
6. Conclusies........................................................................................87
Literatuur: Wartna, Alberda & Verweij 2013.........................................101
1
,Hoorcollege 1: 4-9-2025
Introductie
Criminologie = De studie van crimineel gedrag en de reactie daarop.
Dit vak: de reactie op criminaliteit en is deze reactie effectief?
Crime age curve: jeugdcriminaliteit is hoog (rond de 18) en de jeugd stopt er vanzelf mee
(door breinontwikkeling). Klein deel gaat door. Personen die jong beginnen, zullen minder
snel stoppen.
- NJI: Nederlands jeugdinstituut bedenkt interventies om jeugdcriminaliteit tegen te
gaan.
Wereldwijd werd ‘scared straight’ geïntroduceerd met allerlei variaties.
Waarom aantrekkelijk?
- Inzicht geven in consequenties
- Eenvoudig en goedkoop
- Afschrikking
- Bang maken
- Direct en snel
- Er wordt zichtbaar iets gedaan
- Harde aanpak die wel doordringt
Tegenwoordig niet mogelijk door conflict met de sociale veiligheid van de jongeren.
Nadeel:
- Mensen worden gestereotypeerd
- Criminelen zichtbaar in slecht daglicht geplaatst
- Seksuele discriminatie
- Jongeren werden met geweld bedreigd
2
,Goede interventie? Voor nu lang geleden en vond plaats in de VS. Ook toepasbaar in
Nederland?
Meta analyses: Petrosino, Turpin-Petrosino & Buehler (2003)
- Alle random studies naar effect van Scared Straight, met een RCT en ‘’post visit
behavior (gedrag na de interventie)’’ als uitkomstmaat.
- 9 studies waarvan 4 gepubliceerd in artikelvorm.
- Narrative findings + Meta-analysis (alle studies samennemen en conclusie maken)
Uitkomst: door deelname aan Scared Straight neemt de kans op delinquent gedrag toe!
Nooit afgaan op je intuïtie rondom onderzoek.
Beste optie: experiment met twee random vergelijkbare groepen. Daarna nog nameting.
Empirisch onderzoek is van belang om conclusies te mogen trekken.
In de meeste gevallen weten mensen niet of het werkt.
Waarom wel moeten weten?
- Gaat veel geld naar interventies.
- Het kan averechts werken als je de uitkomsten niet weet van de interventie.
- Het is onethisch een niet-werkende interventie op te leggen.
- Schadelijk voor de maatschappij.
- Demotiverend.
Kosten interventies
- Financiële kosten Gevangenisstraf, tbs-behandeling
- Immateriële kosten Scared Straight, gevangenisstraf, uithuisplaatsing, PIJ
maatregel (tbs voor jongeren).
Liever geen PIJ-maatregelen, want je ontwikkelt en leert nog zo veel op puberleeftijd.
Door PIJ-maatregel kun je jezelf niet ontwikkelen. Gevolg: ontwikkelingsafstand op
latere leeftijd. Jongeren verdienen meer een kans.
- Ongewenste bijeffecten: huis kwijt, baan kwijt, kinderen uit huis.
Steeds meer aandacht voor ‘What Works?’ en evidence based!
WODC (onderdeel van het Ministerie van Veiligheid en Justitie); studies naar effecten.
- Beleidsanalyse
- Externe wetenschappelijke betrekkingen
- Statistische informatievoorzieningen (financiert andere)
3
, Wantrouwen ten aanzien van de wetenschap
Nieuwe ontwikkeling: wantrouwen ten aanzien van wetenschap (mede door COVID).
‘’Het is maar een mening’’.
- Desinformatie groots in deze tijd. Betrouwbaarheid en openheid afhankelijk van
onderzoeker.
- Goede en slechte wetenschap; onderzoekers proberen tegen elkaar op te boksen.
- Juist bij evaluatieonderzoek
- Media & politiek: desinformatie verspreid en hoe weet je wat betrouwbaar is?
Evalueren interventies
- Vooral in de medische wetenschap werd dit gedaan.
- Vooral in de VS is dit groots.
Interventies
Interventies = Alle maatregelen, wetgeving, programma’s, straffen beleid etc. om (herhaling
van) ongewenst of crimineel gedrag te voorkomen.
- Allereerste interventie: jongeren hard te laten werken om ze op het goede pad te
brengen.
- Interventies door rechter opgelegd: taakstraf, boete, ISD, ontzegging, contactverbod,
tbs, gevangenisstraf etc.
- Kan ook door reclassering, jeugdzorg, OM, politiek, gemeenten….
Situationele interventies = minder aantrekkelijk of mogelijkheden om crimineel gedrag te
voorkomen (denk aan camera’s, alcoholverbod, preventief fouilleren.
Gedragsinterventies = specifieke interventies gericht op een persoon om zijn of haar gedrag
te veranderen (denk aan Tbs, ISD, libido-remmende medicatie bij pedo’s).
Verschillen: breed pakket (tbs, top 600) of geïsoleerde interventie (ultrahoge geluidsgolven
tegen hangjongeren zodat ze wegblijven, scared straight, want is maar één middag).
Operationalisaties onafhankelijke variabele
Onafhankelijke variabele = wel of niet de interventie
Belangrijk: programma gevolgd en afgemaakt? Hebben ze de interventie opgemerkt?
Afhankelijke variabele = welke ga je meten?
- Wat zijn de doelen van de interventie?
4
Inhoudsopgave
Literatuur: Nas, Van Ooyen-Houben & Wieman 2011.............................81
1. Achtergrond.....................................................................................84
2. Doel van de review..........................................................................84
3. Methode...........................................................................................84
4. Resultaten........................................................................................84
5. Verklaringen.....................................................................................84
6. Conclusies........................................................................................84
7. Implicaties.......................................................................................85
1. Achtergrond.....................................................................................86
1. Onderzoeksopzet.............................................................................86
2. Resultaten........................................................................................86
3. Conclusies........................................................................................86
4. Implicaties.......................................................................................86
1. Achtergrond.....................................................................................87
2. De oorspronkelijke experimenten....................................................87
3. Innovatief en omstreden..................................................................87
4. Terugblik vanuit 2007......................................................................87
5. Betekenis voor beleid en praktijk.....................................................87
6. Conclusies........................................................................................87
Literatuur: Wartna, Alberda & Verweij 2013.........................................101
1
,Hoorcollege 1: 4-9-2025
Introductie
Criminologie = De studie van crimineel gedrag en de reactie daarop.
Dit vak: de reactie op criminaliteit en is deze reactie effectief?
Crime age curve: jeugdcriminaliteit is hoog (rond de 18) en de jeugd stopt er vanzelf mee
(door breinontwikkeling). Klein deel gaat door. Personen die jong beginnen, zullen minder
snel stoppen.
- NJI: Nederlands jeugdinstituut bedenkt interventies om jeugdcriminaliteit tegen te
gaan.
Wereldwijd werd ‘scared straight’ geïntroduceerd met allerlei variaties.
Waarom aantrekkelijk?
- Inzicht geven in consequenties
- Eenvoudig en goedkoop
- Afschrikking
- Bang maken
- Direct en snel
- Er wordt zichtbaar iets gedaan
- Harde aanpak die wel doordringt
Tegenwoordig niet mogelijk door conflict met de sociale veiligheid van de jongeren.
Nadeel:
- Mensen worden gestereotypeerd
- Criminelen zichtbaar in slecht daglicht geplaatst
- Seksuele discriminatie
- Jongeren werden met geweld bedreigd
2
,Goede interventie? Voor nu lang geleden en vond plaats in de VS. Ook toepasbaar in
Nederland?
Meta analyses: Petrosino, Turpin-Petrosino & Buehler (2003)
- Alle random studies naar effect van Scared Straight, met een RCT en ‘’post visit
behavior (gedrag na de interventie)’’ als uitkomstmaat.
- 9 studies waarvan 4 gepubliceerd in artikelvorm.
- Narrative findings + Meta-analysis (alle studies samennemen en conclusie maken)
Uitkomst: door deelname aan Scared Straight neemt de kans op delinquent gedrag toe!
Nooit afgaan op je intuïtie rondom onderzoek.
Beste optie: experiment met twee random vergelijkbare groepen. Daarna nog nameting.
Empirisch onderzoek is van belang om conclusies te mogen trekken.
In de meeste gevallen weten mensen niet of het werkt.
Waarom wel moeten weten?
- Gaat veel geld naar interventies.
- Het kan averechts werken als je de uitkomsten niet weet van de interventie.
- Het is onethisch een niet-werkende interventie op te leggen.
- Schadelijk voor de maatschappij.
- Demotiverend.
Kosten interventies
- Financiële kosten Gevangenisstraf, tbs-behandeling
- Immateriële kosten Scared Straight, gevangenisstraf, uithuisplaatsing, PIJ
maatregel (tbs voor jongeren).
Liever geen PIJ-maatregelen, want je ontwikkelt en leert nog zo veel op puberleeftijd.
Door PIJ-maatregel kun je jezelf niet ontwikkelen. Gevolg: ontwikkelingsafstand op
latere leeftijd. Jongeren verdienen meer een kans.
- Ongewenste bijeffecten: huis kwijt, baan kwijt, kinderen uit huis.
Steeds meer aandacht voor ‘What Works?’ en evidence based!
WODC (onderdeel van het Ministerie van Veiligheid en Justitie); studies naar effecten.
- Beleidsanalyse
- Externe wetenschappelijke betrekkingen
- Statistische informatievoorzieningen (financiert andere)
3
, Wantrouwen ten aanzien van de wetenschap
Nieuwe ontwikkeling: wantrouwen ten aanzien van wetenschap (mede door COVID).
‘’Het is maar een mening’’.
- Desinformatie groots in deze tijd. Betrouwbaarheid en openheid afhankelijk van
onderzoeker.
- Goede en slechte wetenschap; onderzoekers proberen tegen elkaar op te boksen.
- Juist bij evaluatieonderzoek
- Media & politiek: desinformatie verspreid en hoe weet je wat betrouwbaar is?
Evalueren interventies
- Vooral in de medische wetenschap werd dit gedaan.
- Vooral in de VS is dit groots.
Interventies
Interventies = Alle maatregelen, wetgeving, programma’s, straffen beleid etc. om (herhaling
van) ongewenst of crimineel gedrag te voorkomen.
- Allereerste interventie: jongeren hard te laten werken om ze op het goede pad te
brengen.
- Interventies door rechter opgelegd: taakstraf, boete, ISD, ontzegging, contactverbod,
tbs, gevangenisstraf etc.
- Kan ook door reclassering, jeugdzorg, OM, politiek, gemeenten….
Situationele interventies = minder aantrekkelijk of mogelijkheden om crimineel gedrag te
voorkomen (denk aan camera’s, alcoholverbod, preventief fouilleren.
Gedragsinterventies = specifieke interventies gericht op een persoon om zijn of haar gedrag
te veranderen (denk aan Tbs, ISD, libido-remmende medicatie bij pedo’s).
Verschillen: breed pakket (tbs, top 600) of geïsoleerde interventie (ultrahoge geluidsgolven
tegen hangjongeren zodat ze wegblijven, scared straight, want is maar één middag).
Operationalisaties onafhankelijke variabele
Onafhankelijke variabele = wel of niet de interventie
Belangrijk: programma gevolgd en afgemaakt? Hebben ze de interventie opgemerkt?
Afhankelijke variabele = welke ga je meten?
- Wat zijn de doelen van de interventie?
4
