HC Ouderbegeleiding
Sabine Schoelen
Verschillende ouderprogramma’s:
- Heidelberger Elterntraining
- Denkstimulerende gespreksmethodiek (DGM)
- TOLK
- Hanen-Ouderprogramma
Heidelberger Elterntraining (HET) hoeven we niet te kennen voor de toets!:
Denkstimulerende GespreksMethodiek (DGM):
o Wordt voornamelijk gebruikt door logopedisten, maar ook door leerkrachten
o Doel: het kind door gerichte vraagstelling zelf laten mee- en nadenken
o Doelgroep: kinderen met een taalachterstand waarbij het talig niveau tussen de drie
en acht jaar ligt.
o Je kan het net zo goed aan ouders uitleggen en laten gebruiken thuis (bijvoorbeeld
bij het huiswerk meegeven).
De gesprekken zijn gerangschikt in vijf invalshoeken:
1. Constructie/analyse van het materiaal: wat hoort er bij een voorwerp, bestaat het uit een
ding?
2. Verandering van materiaal: Mengen van kleuren, sinaasappelsap maken, voorwerpen laten
veranderen wanneer je er iets mee doet. Stap voor stap doorlopen.
3. Verhaal vertellen: leren verbanden te leggen, actie heeft gevolg, evalueren. Schildpad en aap
is hetzelfde principe: verbanden leggen en wat is het begin/eind van het verhaal.
4. Motorische activiteit: vergroot de motivatie (vaak). Met woorden in de weer vergroot dit ook
vaak. Het is bewezen dat kinderen zich beter kunnen concentreren, beter kunnen onthouden
en het leuk vinden om te doen.
5. Waarnemingsanalyse: Voorwerpen zijn gebouwd uit verschillende delen. Dat een huis uit
stenen en verschillende kamers bestaat. Wat kan er allemaal gebeuren met zo’n voorwerp
en wat komt erbij kijken? Waar dient iets voor.
Je probeert met verschillende verhalen een kind op verschillende manieren erbij te betrekken.
TOLK:
o Richt zich op kinderen met een interculturele achtergrond (0-10 jaar)
o Taal aanbieden, Overnemen, Luisteren en Kijken
o Tolk kan worden ingezet bij:
Logopedist
Voorschoolse-educatie
Primair onderwijs
(preventieve) Gezondheidszorg
Jeugdzorg
Instellingen voor maatschappelijke emancipatie
Opleidingen die scholen en bijscholen
o De ouders echt bij de zaak betrekken, echt uitleg geven hoe ze hun kind thuis kunnen
stimuleren en wat zij daaraan kunnen bijdragen. TOLK heeft daar een video-evaluatie
op gevonden. Deze kijk je samen met de ouders en vervolgens maken de ouders
thuis echt video’s die je samen met hun bekijkt. Dit kan niet snel na een behandeling
, dus een aparte behandeling inplannen om ze te betrekken in het maken van het
huiswerk/aanbieden van taal in het dagelijks leven.
o Twee verschillende versies:
TOLK 1: Praten met je kind (0-6 jaar)
TOLK 2: Vertel het aan je kind (0-10 jaar)
o Inhoud van TOLK:
Met behulp van video’s krijgen ouders adviezen en voorbeelden te zien om
de taalontwikkeling van hun kinderen te ondersteunen. Hoe biedt een ouder
eigenlijk taal aan bij hun kind, wat zijn goede strategieën? Tussendoor alvast
stoppen als er wat dingen opvallen. Dit nemen ouders vaak sneller op. Het
kijken moet echt in gespreksvorm met de ouders bekeken worden.
Nadeel is dat je geld moet betalen om nuttige informatie te krijgen over TOLK video’s
bijvoorbeeld.
TOLK kan ook gebruikt worden voor meertaligheid. Er zijn ook video’s in andere talen.
Hanen-Ouderprogramma:
o More than words
o Target word
o It takes two to talk
o TalkAbility
Praten doe je met z’n tweeën: H1 tot H6 lezen voor de toets!
- Doel: Ouders kunnen de spraak-taalontwikkeling van het kind zelf ondersteunen en
stimuleren.
- Kan aangeboden worden door Hanen-gespecialiseerde logopedisten en kan dienen voor
ouders en leerkrachten.
- Combinatie van workshops (avondtrainingen), video-opnames, oefenen en evalueren.
- Onderdelen voor ouders:
It takes two to talk – praten doe je met z’n tween (0-5 jaar)
Target Word (kinderen onder de 30 maanden): doelgericht om de
woordenschat uit te breiden.
More Than Words (kinderen met autisme, rond 5 jaar oud): aanpassingen
zijn hier belangrijk.
Talk Ability (kinderen met autisme tussen 3-7 jaar oud)
I’m ready! (3-5 jaar): ter voorbereiding op school
- Ze werken met het VAT-principe (OWL: Observe Wait Lisen). Hou je hierbij aan de volgorde.
Volgen:
Kijk goed wat het kind doet
Luister goed naar wat het kind zegt: ga in op de belevingswereld
Wachten en het kind de tijd geven om te reageren
Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand is de reactietijd
langer dan bij normaal ontwikkelde kinderen.
Bij jonge leeftijd ben jij degene die veel aan het woord is. Taalbegrip
is belangrijk.
Sabine Schoelen
Verschillende ouderprogramma’s:
- Heidelberger Elterntraining
- Denkstimulerende gespreksmethodiek (DGM)
- TOLK
- Hanen-Ouderprogramma
Heidelberger Elterntraining (HET) hoeven we niet te kennen voor de toets!:
Denkstimulerende GespreksMethodiek (DGM):
o Wordt voornamelijk gebruikt door logopedisten, maar ook door leerkrachten
o Doel: het kind door gerichte vraagstelling zelf laten mee- en nadenken
o Doelgroep: kinderen met een taalachterstand waarbij het talig niveau tussen de drie
en acht jaar ligt.
o Je kan het net zo goed aan ouders uitleggen en laten gebruiken thuis (bijvoorbeeld
bij het huiswerk meegeven).
De gesprekken zijn gerangschikt in vijf invalshoeken:
1. Constructie/analyse van het materiaal: wat hoort er bij een voorwerp, bestaat het uit een
ding?
2. Verandering van materiaal: Mengen van kleuren, sinaasappelsap maken, voorwerpen laten
veranderen wanneer je er iets mee doet. Stap voor stap doorlopen.
3. Verhaal vertellen: leren verbanden te leggen, actie heeft gevolg, evalueren. Schildpad en aap
is hetzelfde principe: verbanden leggen en wat is het begin/eind van het verhaal.
4. Motorische activiteit: vergroot de motivatie (vaak). Met woorden in de weer vergroot dit ook
vaak. Het is bewezen dat kinderen zich beter kunnen concentreren, beter kunnen onthouden
en het leuk vinden om te doen.
5. Waarnemingsanalyse: Voorwerpen zijn gebouwd uit verschillende delen. Dat een huis uit
stenen en verschillende kamers bestaat. Wat kan er allemaal gebeuren met zo’n voorwerp
en wat komt erbij kijken? Waar dient iets voor.
Je probeert met verschillende verhalen een kind op verschillende manieren erbij te betrekken.
TOLK:
o Richt zich op kinderen met een interculturele achtergrond (0-10 jaar)
o Taal aanbieden, Overnemen, Luisteren en Kijken
o Tolk kan worden ingezet bij:
Logopedist
Voorschoolse-educatie
Primair onderwijs
(preventieve) Gezondheidszorg
Jeugdzorg
Instellingen voor maatschappelijke emancipatie
Opleidingen die scholen en bijscholen
o De ouders echt bij de zaak betrekken, echt uitleg geven hoe ze hun kind thuis kunnen
stimuleren en wat zij daaraan kunnen bijdragen. TOLK heeft daar een video-evaluatie
op gevonden. Deze kijk je samen met de ouders en vervolgens maken de ouders
thuis echt video’s die je samen met hun bekijkt. Dit kan niet snel na een behandeling
, dus een aparte behandeling inplannen om ze te betrekken in het maken van het
huiswerk/aanbieden van taal in het dagelijks leven.
o Twee verschillende versies:
TOLK 1: Praten met je kind (0-6 jaar)
TOLK 2: Vertel het aan je kind (0-10 jaar)
o Inhoud van TOLK:
Met behulp van video’s krijgen ouders adviezen en voorbeelden te zien om
de taalontwikkeling van hun kinderen te ondersteunen. Hoe biedt een ouder
eigenlijk taal aan bij hun kind, wat zijn goede strategieën? Tussendoor alvast
stoppen als er wat dingen opvallen. Dit nemen ouders vaak sneller op. Het
kijken moet echt in gespreksvorm met de ouders bekeken worden.
Nadeel is dat je geld moet betalen om nuttige informatie te krijgen over TOLK video’s
bijvoorbeeld.
TOLK kan ook gebruikt worden voor meertaligheid. Er zijn ook video’s in andere talen.
Hanen-Ouderprogramma:
o More than words
o Target word
o It takes two to talk
o TalkAbility
Praten doe je met z’n tweeën: H1 tot H6 lezen voor de toets!
- Doel: Ouders kunnen de spraak-taalontwikkeling van het kind zelf ondersteunen en
stimuleren.
- Kan aangeboden worden door Hanen-gespecialiseerde logopedisten en kan dienen voor
ouders en leerkrachten.
- Combinatie van workshops (avondtrainingen), video-opnames, oefenen en evalueren.
- Onderdelen voor ouders:
It takes two to talk – praten doe je met z’n tween (0-5 jaar)
Target Word (kinderen onder de 30 maanden): doelgericht om de
woordenschat uit te breiden.
More Than Words (kinderen met autisme, rond 5 jaar oud): aanpassingen
zijn hier belangrijk.
Talk Ability (kinderen met autisme tussen 3-7 jaar oud)
I’m ready! (3-5 jaar): ter voorbereiding op school
- Ze werken met het VAT-principe (OWL: Observe Wait Lisen). Hou je hierbij aan de volgorde.
Volgen:
Kijk goed wat het kind doet
Luister goed naar wat het kind zegt: ga in op de belevingswereld
Wachten en het kind de tijd geven om te reageren
Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand is de reactietijd
langer dan bij normaal ontwikkelde kinderen.
Bij jonge leeftijd ben jij degene die veel aan het woord is. Taalbegrip
is belangrijk.
