Leerdoelen Sociale Veiligheid
W2
Leerdoelen W2:
- Begrippen
Sociale veiligheid= verwijst naar de mate waarin mensen beschermd zijn en zich
beschermd voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast
door anderen. Het gaat hierbij zowel om wat zich afspeelt tussen individuelen als
tussen groepen. Sociale veiligheid wordt vaak geassocieerd met de veiligheid in
publieke ruimte, maar omvat ook de veiligheid in je huis, school en op het werk.
Bepalend voor sociale veiligheid is dat mensen door andere mensen leed wordt
aangedaan door misdrijven, overtredingen en overlast. Omdat Nederland niet vaak
wordt geconfronteerd met terrorisme en oorlog is het vooral de alledaagse
verschijningen die de sociale veiligheid betreft. Sociale veiligheid heeft net als andere
vormen een objectieve (beschermd zijn) en subjectieve (beschermd voelen) zijde. Het
draait om criminaliteit en leefbaarheid.
Criminaliteit= plegen van misdrijven.
Leefbaarheid= welbevinden, directe woon en leefomgeving. De mate waarin de
woonomgeving van mensen past bij hun fysieke en psychische behoeften. Het is dus
een vraagstuk van aansluiting. Leefbaarheid is tijd en plaatsgebonden, omdat wat
eeuwen geleden leefbaar was, zal het nu niet meer zijn.
Voorbeelden sociale veiligheid:
- Vandalisme
- Overlast
- Inbraken
- Diefstal
- Geweldsdelicten
- Eventueel terrorisme
Integrale veiligheid= dat je een bepaald veiligheidsprobleem in een breder perspectief
plaatst langs vier richtlijnen: 1) tijd, 2) ruimte, 3) sociale netwerken en 4)
kennisgebied.
1) een veiligheidsprobleem is geen momentopname maar een onderdeel van een b
bijvoorbeeld dat de inbraak is gepleegd. Integrale veiligheid betekent ook dat je
nadenkt over het voorkomen van incidenten en over herstel naderhand. In dit verband
worden er vijf schakels van een veiligheidsketen gehanteerd:
- Pro-actie= het wegnemen van oorzaken van onveiligheid.
- Preventie= het nemen van maatregelen om onveiligheid die zich kan voordoen te
voorkomen of vroegtijdig te stoppen.
- Preparatie= voorbereiding op de bestrijding van een calamiteit/voorbereiden voor
als het misgaat. Voorbeelden: training, oefenen, draaiboeken, uitrusting.
- Repressie= optreden om een onveilige situatie te beëindigen, hulp te verlenen en de
schade te beperken/optreden als het is misgegaan.
,- Nazorg= de periode na een crisis waarin activiteiten worden ontplooid die dienen om
terug te keren naar een normale situatie. Aandacht voor slachtsoffers/gevolgen. Vier
elementen nazorg: menselijke element, economisch element, juridisch element en leer
element
2) een veiligheidsprobleem zijn zelden uitsluitend een lokale aangelegenheid. Een
veiligheidsprobleem kan al snel grenzen zoals wijk- en gemeentegrenzen, maar vaak
ook provincie en landgrenzen overschrijden. Zodra een probleem een bepaalde
grenzen overschrijdt, hebben ook andere bestuurslagen (van die grenzen) een
verantwoordelijkheid in de aanpak. Dan is de vraag wie welke maatregelen neemt en
hoe dat op elkaar moet worden afgestemd.
3) de eerste twee kenmerken (geen moment, maar een proces en geen vaste locatie)
brengen ons vanzelf bij de derde dimensie van integrale veiligheid: sociale netwerken.
Een veiligheidsprobleem is niet het probleem van een enkele persoon of een enkele
organisatie. Er moet dus samengewerkt worden met organisaties als het probleem
zicht uitstrekt. Daarmee is integrale veiligheid ook een kwestie van informatie-
uitwisseling, want samenwerken gaat niet zonder dat je informatie deelt.
4) een veiligheidsprobleem moet bekeken worden vanuit verschillende
kennisgebieden of disciplines: een multidisciplinaire aanpak. Bijvoorbeeld een
jeugdprobleem zitten opvoedkundige, criminologische en juridische kanten maar
soms ook psychologisch of cultureel-antropologisch. Complexe maatschappelijke
problemen komen zelden uit slechts 1 vakgebied (zijn zelden monodisciplinair). Een
integrale benadering betekent dat je oplossingen voor veiligheidsproblemen zoekt
vanuit verschillende invalshoeken die elkaar aanvullen.
Objectieve veiligheid= de grond van uitspraken gefundeerd op feitelijkheden. Het is
gemeten niveau op een vooraf vastgestelde schaal van veiligheid.
Subjectieve veiligheid= de grond van uitspraken gefundeerd op gevoel. Het is de
mate waarin mensen zich veilig voelen. Het gaat over de persoonlijke beleving van
veiligheid, het onveiligheidsgevoel of de angst voor criminaliteit. Als bijvoorbeeld in
een bepaalde wijk steeds voorbijgangers worden lastiggevallen en beroofd, raakt dat
snel via de pers in bredere kring bekend en kan het zijn dat mensen zich niet meer
veilig voelen in die wijk. De subjectieve veiligheid is dan gering als gevolg van de
geringe objectieve veiligheid.
, W3
Leerdoelen W3
- Begrippen:
Criminaliteit: eenvoudig te zeggen is het plegen van misdrijven. Wat we criminaliteit noemen
hangt af van de (morele) opvattingen van de wetgever, van de publieke opinie en vaak ook
van de context waarin het gedrag plaatsvindt. Criminaliteit kan dus worden gezien als een
sociaal construct= het is wat we zo noemen. Wetenschappers vinden gedrag strafbaar dat is
gesteld in de formele wet.
Decriminaliseren= een strafbaar feit wordt uit het wetboek van strafrecht gehaald omdat het
niet meer beschouwd wordt als strafbaar (omdat de tijd veranderd)
Criminaliseren= tegenovergestelde van decriminaliseren dus nu is iets strafbaar wat vroeger
niet was. Nieuwe feiten binnen de werking van het strafrecht brengen. Dus deviant gedrag
strafbaar stellen
Geregistreerde criminaliteit= criminaliteit die staat gerapporteerd in de officiële statistiek
bijvoorbeeld d.m.v. aangifte.
Criminologie:
- Aard en achtergrond
- Menselijke gedragingen die strafbaar zijn gesteld
- Wijze waarop gereageerd wordt door de overheid
Verschillende terminologie:
- Deviantie en deviant gedrag (negatief gedrag, niet persee strafbaar)
- Delinquentie en delinquent gedrag (alle strafbare dingen)
- Criminaliteit en crimineel gedrag (ernstige strafbare dingen)
Verschillende disciplines:
- Psychologie
- Pedagogiek
- Antropologie
- Sociologie
Criminologische aandachtsgebieden:
- Beschrijvend
- Etiologisch (onderzoek naar oorzaken)
- Penologisch (reactie op criminaliteit zoals straffen)
- Criminaliteitspreventie
- Victimologisch (slachtoffers)
- Zware criminaliteit (moorden etc.)
W2
Leerdoelen W2:
- Begrippen
Sociale veiligheid= verwijst naar de mate waarin mensen beschermd zijn en zich
beschermd voelen tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast
door anderen. Het gaat hierbij zowel om wat zich afspeelt tussen individuelen als
tussen groepen. Sociale veiligheid wordt vaak geassocieerd met de veiligheid in
publieke ruimte, maar omvat ook de veiligheid in je huis, school en op het werk.
Bepalend voor sociale veiligheid is dat mensen door andere mensen leed wordt
aangedaan door misdrijven, overtredingen en overlast. Omdat Nederland niet vaak
wordt geconfronteerd met terrorisme en oorlog is het vooral de alledaagse
verschijningen die de sociale veiligheid betreft. Sociale veiligheid heeft net als andere
vormen een objectieve (beschermd zijn) en subjectieve (beschermd voelen) zijde. Het
draait om criminaliteit en leefbaarheid.
Criminaliteit= plegen van misdrijven.
Leefbaarheid= welbevinden, directe woon en leefomgeving. De mate waarin de
woonomgeving van mensen past bij hun fysieke en psychische behoeften. Het is dus
een vraagstuk van aansluiting. Leefbaarheid is tijd en plaatsgebonden, omdat wat
eeuwen geleden leefbaar was, zal het nu niet meer zijn.
Voorbeelden sociale veiligheid:
- Vandalisme
- Overlast
- Inbraken
- Diefstal
- Geweldsdelicten
- Eventueel terrorisme
Integrale veiligheid= dat je een bepaald veiligheidsprobleem in een breder perspectief
plaatst langs vier richtlijnen: 1) tijd, 2) ruimte, 3) sociale netwerken en 4)
kennisgebied.
1) een veiligheidsprobleem is geen momentopname maar een onderdeel van een b
bijvoorbeeld dat de inbraak is gepleegd. Integrale veiligheid betekent ook dat je
nadenkt over het voorkomen van incidenten en over herstel naderhand. In dit verband
worden er vijf schakels van een veiligheidsketen gehanteerd:
- Pro-actie= het wegnemen van oorzaken van onveiligheid.
- Preventie= het nemen van maatregelen om onveiligheid die zich kan voordoen te
voorkomen of vroegtijdig te stoppen.
- Preparatie= voorbereiding op de bestrijding van een calamiteit/voorbereiden voor
als het misgaat. Voorbeelden: training, oefenen, draaiboeken, uitrusting.
- Repressie= optreden om een onveilige situatie te beëindigen, hulp te verlenen en de
schade te beperken/optreden als het is misgegaan.
,- Nazorg= de periode na een crisis waarin activiteiten worden ontplooid die dienen om
terug te keren naar een normale situatie. Aandacht voor slachtsoffers/gevolgen. Vier
elementen nazorg: menselijke element, economisch element, juridisch element en leer
element
2) een veiligheidsprobleem zijn zelden uitsluitend een lokale aangelegenheid. Een
veiligheidsprobleem kan al snel grenzen zoals wijk- en gemeentegrenzen, maar vaak
ook provincie en landgrenzen overschrijden. Zodra een probleem een bepaalde
grenzen overschrijdt, hebben ook andere bestuurslagen (van die grenzen) een
verantwoordelijkheid in de aanpak. Dan is de vraag wie welke maatregelen neemt en
hoe dat op elkaar moet worden afgestemd.
3) de eerste twee kenmerken (geen moment, maar een proces en geen vaste locatie)
brengen ons vanzelf bij de derde dimensie van integrale veiligheid: sociale netwerken.
Een veiligheidsprobleem is niet het probleem van een enkele persoon of een enkele
organisatie. Er moet dus samengewerkt worden met organisaties als het probleem
zicht uitstrekt. Daarmee is integrale veiligheid ook een kwestie van informatie-
uitwisseling, want samenwerken gaat niet zonder dat je informatie deelt.
4) een veiligheidsprobleem moet bekeken worden vanuit verschillende
kennisgebieden of disciplines: een multidisciplinaire aanpak. Bijvoorbeeld een
jeugdprobleem zitten opvoedkundige, criminologische en juridische kanten maar
soms ook psychologisch of cultureel-antropologisch. Complexe maatschappelijke
problemen komen zelden uit slechts 1 vakgebied (zijn zelden monodisciplinair). Een
integrale benadering betekent dat je oplossingen voor veiligheidsproblemen zoekt
vanuit verschillende invalshoeken die elkaar aanvullen.
Objectieve veiligheid= de grond van uitspraken gefundeerd op feitelijkheden. Het is
gemeten niveau op een vooraf vastgestelde schaal van veiligheid.
Subjectieve veiligheid= de grond van uitspraken gefundeerd op gevoel. Het is de
mate waarin mensen zich veilig voelen. Het gaat over de persoonlijke beleving van
veiligheid, het onveiligheidsgevoel of de angst voor criminaliteit. Als bijvoorbeeld in
een bepaalde wijk steeds voorbijgangers worden lastiggevallen en beroofd, raakt dat
snel via de pers in bredere kring bekend en kan het zijn dat mensen zich niet meer
veilig voelen in die wijk. De subjectieve veiligheid is dan gering als gevolg van de
geringe objectieve veiligheid.
, W3
Leerdoelen W3
- Begrippen:
Criminaliteit: eenvoudig te zeggen is het plegen van misdrijven. Wat we criminaliteit noemen
hangt af van de (morele) opvattingen van de wetgever, van de publieke opinie en vaak ook
van de context waarin het gedrag plaatsvindt. Criminaliteit kan dus worden gezien als een
sociaal construct= het is wat we zo noemen. Wetenschappers vinden gedrag strafbaar dat is
gesteld in de formele wet.
Decriminaliseren= een strafbaar feit wordt uit het wetboek van strafrecht gehaald omdat het
niet meer beschouwd wordt als strafbaar (omdat de tijd veranderd)
Criminaliseren= tegenovergestelde van decriminaliseren dus nu is iets strafbaar wat vroeger
niet was. Nieuwe feiten binnen de werking van het strafrecht brengen. Dus deviant gedrag
strafbaar stellen
Geregistreerde criminaliteit= criminaliteit die staat gerapporteerd in de officiële statistiek
bijvoorbeeld d.m.v. aangifte.
Criminologie:
- Aard en achtergrond
- Menselijke gedragingen die strafbaar zijn gesteld
- Wijze waarop gereageerd wordt door de overheid
Verschillende terminologie:
- Deviantie en deviant gedrag (negatief gedrag, niet persee strafbaar)
- Delinquentie en delinquent gedrag (alle strafbare dingen)
- Criminaliteit en crimineel gedrag (ernstige strafbare dingen)
Verschillende disciplines:
- Psychologie
- Pedagogiek
- Antropologie
- Sociologie
Criminologische aandachtsgebieden:
- Beschrijvend
- Etiologisch (onderzoek naar oorzaken)
- Penologisch (reactie op criminaliteit zoals straffen)
- Criminaliteitspreventie
- Victimologisch (slachtoffers)
- Zware criminaliteit (moorden etc.)
