Minor PCM- THORAX ABDOMEN
PET samenvatting college 1 + zelfstudietaken 1 & 2
College 1.
Tracer principe:
Positronemissietomografie (PET) is een beeldvormende techniek waarbij
radiofarmacon wordt toegediend aan een patiënt. Een radiofarmacon bestaat uit
2 onderdelen die chemisch met elkaar zijn verbonden. Het bestaat uit:
- De tracer: Een tracer kan van alles zijn, meestal is dit een molecuul die
een bepaalde taak heeft in het menselijk lichaam. Zo zijn er stoffen
(moleculen) die onderdeel zijn van het immuunsysteem en naar plekken
gaan van een ontsteking, maar je hebt ook stoffen die zich gedragen als
calcium en naar plekken gaan waar nieuw bot wordt aangemaakt. Zo zijn
er in de loop der jaren heel wat moleculen gevonden waarmee een
radionuclide mee gekoppeld kan worden, hiermee kunnen veel processen
in het lichaam zichtbaar gemaakt worden.
- Het radionuclide: Een radionuclide is een isotoop wat gekoppeld wordt aan
een tracer. Door dit aan elkaar te koppelen kan men het proces binnen in
het lichaam zichtbaar maken. Het radioactieve isotoop zorgt ervoor dat er
een plaatje/scan gemaakt kan worden van waar het radioactieve isotoop
zich bevind. Wanneer het radioactieve isotoop gekoppeld is aan een tracer
die ontstekingen opzoekt, kunnen er ontstekingen in het lichaam
afgebeeld worden.
Traceropname en binding:
Elke tracer bindt zich op een andere manier en wordt anders opgenomen.
99mTc-V-DMSA wordt via een actief transport door een NaPi co-transporter
opgenomen. -> fosfaat metabolisme
11C-5-HTP -> serotonine route
18F-DOPA -> catecholamine route
L-3-123I-iodo-alpha-methylthyrosine -> IMT
Deze 3 worden via een actief transport door LAT1- 4F2HC complex
transporter opgenomen.
18F-Dopamine en MIBG worden via een actief transport door een noradrenaline
transporter opgenomen.
18F-FDG wordt via actief transport door een glucose transporter opgenomen ->
glucose methabolisme.
,PET scan voor controle
Er wordt na therapie/chirurgie altijd een FDG-Pet gemaakt om de beelden van
voor en na therapie met elkaar te kunnen vergelijken. De scans worden op een
bepaalde tijdlijn gemaakt:
Chirurgie: Scan na 2 weken
Chemotherapie: 4 weken -> soms wordt er na 10 dagen al een scan gemaakt om
te kijken of er een vroege respons is.
Radiotherapie: na 2-3 maanden
Wanneer je een PET scan maakt is
het belangrijk dat je de werking van
de verschillende isotopen goed kent;
Denk hierbij vooral aan de ½ -tijd en
of het product geproduceerd wordt in
een cyclotron of via een generator.
Zie het schema hiernaast.
Time of flight-PET
Voordelen:
- Het gebruiken van een TOF zorgt voor een hogere beeldkwaliteit en het
detecteren van massa’s en laesies, vooral bij grotere patiënten. Het
nauwkeuriger vaststellen van afwijkingen zorgt voor het beter vaststellen
van een diagnose en bijpassend behandelplan.
- Met TOF verkregen informatie wordt het ruisniveau verminderd
- Tijdreductie
Verzwakkingscorrectie
Voordat je een pet beeld krijgt moet je nog een verzwakkingcorrectie uitvoeren,
dit kan op verschillende manieren gebeuren.
Bij alleen een pet camera wordt er een verzwakkingscorrectie uitgevoerd door
een externe bron in de camera. -> dit kost veel tijd (+-30min)
Bij een pet/ct wordt de verzwakkingscorrectie uitgevoerd doormiddel van
röntgenstralen-> ct. -> dit kost weinig tijd (<1minuut)
, Artefacten PET-CT
1. Contrast:
Wanneer er in het onderzoek gebruik is
gemaakt van een vorm van contrast
(oraal/ IV) gaan de HU waardes in het CT
plaatje omhoog -> dit kan tot een over
correctie lijden in de attenuatie-
correctie. Het gebruiken van een positief
oraal contrast (verdund jodiumhoudend)
kan ook zorgen voor een overschatting
van FDG-uptake. Het artefact kan
vermeden worden als er bij oraal
contrast gebruik gemaakt wordt van een
negatieve oraal contrast, zoals water.
Het negatieve effect van IV contrast kan
niet worden vermeden. Afbeelding: CT
laat een hoge HU-waarde zien in de
maag (oraal contrast), de gecorrigeerde attenuatie afbeelding laat geen
verhoogde uptake zien in de maag -> contrast artefact.
2. Truncation:
Truncation van de CT kan ontstaan als delen
van een patiënt buiten het Field of view van
de CT vallen. Om dit te voorkomen moet je
ervoor zorgen dat de patiënt goed in het
midden van het field of view ligt.
Linker plaatje laat truncation artefact zien
doordat CT FOV kleiner is dan PET FOV.
3. Beam hardening:
Wanneer een patiënt zijn/haar armen naast het lichaam houdt kan dit
leiden tot een afname van de HU-waardes, wat vervolgens kan leiden tot
een onderschatting van de attenuatie-correctie bij het PET beeld.
Afbeelding: b. Armen omhoog d. Armen naast het lichaam -> beam
hardening
4. Misalignment tussen Pet en CT:
Het is van belang dat tijdens de PET scan en de CT
scan de patiënt in dezelfde positie ligt. Je zult bij de
PET scan altijd artefacten zien van ademhaling en
hartbeweging. Daarnaast is er vaak verschil in de
PET samenvatting college 1 + zelfstudietaken 1 & 2
College 1.
Tracer principe:
Positronemissietomografie (PET) is een beeldvormende techniek waarbij
radiofarmacon wordt toegediend aan een patiënt. Een radiofarmacon bestaat uit
2 onderdelen die chemisch met elkaar zijn verbonden. Het bestaat uit:
- De tracer: Een tracer kan van alles zijn, meestal is dit een molecuul die
een bepaalde taak heeft in het menselijk lichaam. Zo zijn er stoffen
(moleculen) die onderdeel zijn van het immuunsysteem en naar plekken
gaan van een ontsteking, maar je hebt ook stoffen die zich gedragen als
calcium en naar plekken gaan waar nieuw bot wordt aangemaakt. Zo zijn
er in de loop der jaren heel wat moleculen gevonden waarmee een
radionuclide mee gekoppeld kan worden, hiermee kunnen veel processen
in het lichaam zichtbaar gemaakt worden.
- Het radionuclide: Een radionuclide is een isotoop wat gekoppeld wordt aan
een tracer. Door dit aan elkaar te koppelen kan men het proces binnen in
het lichaam zichtbaar maken. Het radioactieve isotoop zorgt ervoor dat er
een plaatje/scan gemaakt kan worden van waar het radioactieve isotoop
zich bevind. Wanneer het radioactieve isotoop gekoppeld is aan een tracer
die ontstekingen opzoekt, kunnen er ontstekingen in het lichaam
afgebeeld worden.
Traceropname en binding:
Elke tracer bindt zich op een andere manier en wordt anders opgenomen.
99mTc-V-DMSA wordt via een actief transport door een NaPi co-transporter
opgenomen. -> fosfaat metabolisme
11C-5-HTP -> serotonine route
18F-DOPA -> catecholamine route
L-3-123I-iodo-alpha-methylthyrosine -> IMT
Deze 3 worden via een actief transport door LAT1- 4F2HC complex
transporter opgenomen.
18F-Dopamine en MIBG worden via een actief transport door een noradrenaline
transporter opgenomen.
18F-FDG wordt via actief transport door een glucose transporter opgenomen ->
glucose methabolisme.
,PET scan voor controle
Er wordt na therapie/chirurgie altijd een FDG-Pet gemaakt om de beelden van
voor en na therapie met elkaar te kunnen vergelijken. De scans worden op een
bepaalde tijdlijn gemaakt:
Chirurgie: Scan na 2 weken
Chemotherapie: 4 weken -> soms wordt er na 10 dagen al een scan gemaakt om
te kijken of er een vroege respons is.
Radiotherapie: na 2-3 maanden
Wanneer je een PET scan maakt is
het belangrijk dat je de werking van
de verschillende isotopen goed kent;
Denk hierbij vooral aan de ½ -tijd en
of het product geproduceerd wordt in
een cyclotron of via een generator.
Zie het schema hiernaast.
Time of flight-PET
Voordelen:
- Het gebruiken van een TOF zorgt voor een hogere beeldkwaliteit en het
detecteren van massa’s en laesies, vooral bij grotere patiënten. Het
nauwkeuriger vaststellen van afwijkingen zorgt voor het beter vaststellen
van een diagnose en bijpassend behandelplan.
- Met TOF verkregen informatie wordt het ruisniveau verminderd
- Tijdreductie
Verzwakkingscorrectie
Voordat je een pet beeld krijgt moet je nog een verzwakkingcorrectie uitvoeren,
dit kan op verschillende manieren gebeuren.
Bij alleen een pet camera wordt er een verzwakkingscorrectie uitgevoerd door
een externe bron in de camera. -> dit kost veel tijd (+-30min)
Bij een pet/ct wordt de verzwakkingscorrectie uitgevoerd doormiddel van
röntgenstralen-> ct. -> dit kost weinig tijd (<1minuut)
, Artefacten PET-CT
1. Contrast:
Wanneer er in het onderzoek gebruik is
gemaakt van een vorm van contrast
(oraal/ IV) gaan de HU waardes in het CT
plaatje omhoog -> dit kan tot een over
correctie lijden in de attenuatie-
correctie. Het gebruiken van een positief
oraal contrast (verdund jodiumhoudend)
kan ook zorgen voor een overschatting
van FDG-uptake. Het artefact kan
vermeden worden als er bij oraal
contrast gebruik gemaakt wordt van een
negatieve oraal contrast, zoals water.
Het negatieve effect van IV contrast kan
niet worden vermeden. Afbeelding: CT
laat een hoge HU-waarde zien in de
maag (oraal contrast), de gecorrigeerde attenuatie afbeelding laat geen
verhoogde uptake zien in de maag -> contrast artefact.
2. Truncation:
Truncation van de CT kan ontstaan als delen
van een patiënt buiten het Field of view van
de CT vallen. Om dit te voorkomen moet je
ervoor zorgen dat de patiënt goed in het
midden van het field of view ligt.
Linker plaatje laat truncation artefact zien
doordat CT FOV kleiner is dan PET FOV.
3. Beam hardening:
Wanneer een patiënt zijn/haar armen naast het lichaam houdt kan dit
leiden tot een afname van de HU-waardes, wat vervolgens kan leiden tot
een onderschatting van de attenuatie-correctie bij het PET beeld.
Afbeelding: b. Armen omhoog d. Armen naast het lichaam -> beam
hardening
4. Misalignment tussen Pet en CT:
Het is van belang dat tijdens de PET scan en de CT
scan de patiënt in dezelfde positie ligt. Je zult bij de
PET scan altijd artefacten zien van ademhaling en
hartbeweging. Daarnaast is er vaak verschil in de
