Innovatie opdracht
______________________________________________________
De gezondheidszorg in Nederland verandert snel. De zorgvraag neemt toe terwijl het aanbod
aan zorgprofessionals alleen maar afneemt. Het aantal alleenwonende ouderen neemt toe,
de complexiteit van de zorgvraag neemt toe en de zorg wordt steeds meer dichtbij de cliënt
thuis geleverd. Verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten in de eerste
lijn spelen hierbij een belangrijke rol.
Ik loop stage bij AxionContinu in de wijkzorg wat verbonden is met de academische
leerwerkplek in de wijk en eerstelijnszorg. Innovatie in de zorg is het toepassen van nieuwe
technologieën in producten, diensten en processen, of het ontwikkelen van nieuwe
producten, diensten en processen (Boom Management, z.d.). In de wijkzorg is communicatie
tussen de medewerkers en cliënten erg belangrijk. Daarnaast moet je de zorg leveren met
de spullen die je dan hebt. Dat vereist vaak creativiteit en improvisatie, maar kan ook zeker
wat innovatie gebruiken.
In dit verslag komen de fasen probleemanalyse tot ontwerpaanbeveling van de
ontwerpcyclus aan bod. Het bestaat uit een uitdieping van waar het probleem hem in zit en
hoe het uiteindelijke probleem warm wordt gehouden en na mijn stage nog wat mee wordt
gedaan.
Deelopdracht 1; drie verbeterpunten
Ik heb met veel verschillende collega’s meegelopen in de wijk. Ik heb geobserveerd en
rondgevraagd naar of er knelpunten worden ervaren binnen het team of in de organisatie. Ik
heb een korte uitleg van de opdracht uitgetypt en uitgeprint zodat collega’s daarop hun
knelpunten konden opschrijven en ben met collega’s in gesprek gegaan en meegelopen met
de zorg om te kijken of mij wat op zou vallen. Na het verzamelen van de informatie ben ik
uitgekomen op de volgende top drie knelpunten;
-1. Veel collega’s werken niet ergonomisch. Er worden hierdoor veel lichamelijke klachten
ervaren.
-2. Te weinig collega’s willen avonddiensten draaien. Hierdoor komt de planning soms in de
knel en is er strijd over wie dit op zou moeten lossen.
-3. MIC meldingen worden niet gemaakt of niet op een correcte manier.
Met het eerste knelpunt wil ik graag mee aan de slag. Tijdens het observeren, merkte ik dat
veel mensen duwen in plaats van trekken, het bed vaak niet op een goede hoogte zetten en
sommige zelfs op de grond gaan zitten tijdens de zorg. Ook in gesprekken ving ik op dat
collega’s de zorg regelmatig als zwaar ervaren en problemen als rugklachten hebben.
Ik denk zelf, ook door naar mijn eigen manier van werken te kijken, dat het komt door een
tekort aan bewustwording van ergonomisch werken. Ik denk dat niet iedereen door heeft hoe
belangrijk het is en hoe snel je een blessure op kunt lopen zodra je veel bukt, tilt en trekt
tijdens de zorg. Ook is het een stukje ‘even snel’ willen werken. Vaak gaat iets net even wat
sneller als je het op een niet ergonomisch verantwoordelijke manier doet, dan dat je de tijd
, neemt om iets op een ergonomisch verstandige manier te doen. Je werkt in de
wijkverpleging toch per cliënt met een tijdslot en wanneer er iets bij komt of anders gaat, dan
is het soms lastig om de tijd te bewaken. De zorg is nou eenmaal fysiek zwaar werk, daarom
is het denk ik belangrijk om hier meer aandacht aan te besteden om de gezondheid en
veiligheid van de zorgverleners te waarborgen.
SMART-doelstelling
Het betreffende knelpunt wordt geformuleerd volgens de SMART methode. SMART is een
afkorting voor hoe specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden de
doelstelling is (Randstad, z.d.). Om het probleem wat betreft ergonomisch werken aan te
kunnen pakken, moet eerst achterhaald worden waar het probleem ligt. Er kunnen namelijk
verschillende oorzaken ten grondslag liggen. Afhankelijk van de oorzaak kan er een
interventie op losgelaten worden.
Tabel 1
SMART-doelstelling
Specifiek Het achterhalen van de oorzaak dat de zorg niet ergonomisch
verantwoord uitgevoerd wordt.
Meetbaar Enquête laten invullen door collega’s.
Acceptabel Een enquête die max 5 min duurt en bestaat uit multiple choice en
numerieke vragen.
Realistisch Dat minimaal 10 collega’s de enquête invullen.
Tijdgebonden Binnen 2 weken hebben minstens 10 collega’s hem ingevuld zodat ik de
resultaten kan beoordelen.
De doelstelling is;
Binnen 2 weken achterhalen wat de oorzaak is van dat de zorg niet ergonomisch
verantwoord uitgevoerd wordt door middel van een enquête maken en laten invullen door
collega’s.
Deelopdracht 2: Doelgroep en contextanalyse
Doelgroep
Ergonomisch werken spreekt verschillende doelgroepen aan. Het aantal doelgroepen is
afhankelijk van wat de oorzaak van het probleem is. De doelgroepen die in dit verslag naar
voren komen zijn; de zorgverleners, de zorgvragers, de mantelzorgers en de
zorgorganisatie.
Gebruikte tabellen
De tabellen die gebruikt zijn, komen van ZonMw (z.d.). Dat is een document met handige
tools om verandering te implementeren. Sommige tabellen zijn iets aangepast om meer
passend te zijn voor het gekozen onderwerp.
2
______________________________________________________
De gezondheidszorg in Nederland verandert snel. De zorgvraag neemt toe terwijl het aanbod
aan zorgprofessionals alleen maar afneemt. Het aantal alleenwonende ouderen neemt toe,
de complexiteit van de zorgvraag neemt toe en de zorg wordt steeds meer dichtbij de cliënt
thuis geleverd. Verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten in de eerste
lijn spelen hierbij een belangrijke rol.
Ik loop stage bij AxionContinu in de wijkzorg wat verbonden is met de academische
leerwerkplek in de wijk en eerstelijnszorg. Innovatie in de zorg is het toepassen van nieuwe
technologieën in producten, diensten en processen, of het ontwikkelen van nieuwe
producten, diensten en processen (Boom Management, z.d.). In de wijkzorg is communicatie
tussen de medewerkers en cliënten erg belangrijk. Daarnaast moet je de zorg leveren met
de spullen die je dan hebt. Dat vereist vaak creativiteit en improvisatie, maar kan ook zeker
wat innovatie gebruiken.
In dit verslag komen de fasen probleemanalyse tot ontwerpaanbeveling van de
ontwerpcyclus aan bod. Het bestaat uit een uitdieping van waar het probleem hem in zit en
hoe het uiteindelijke probleem warm wordt gehouden en na mijn stage nog wat mee wordt
gedaan.
Deelopdracht 1; drie verbeterpunten
Ik heb met veel verschillende collega’s meegelopen in de wijk. Ik heb geobserveerd en
rondgevraagd naar of er knelpunten worden ervaren binnen het team of in de organisatie. Ik
heb een korte uitleg van de opdracht uitgetypt en uitgeprint zodat collega’s daarop hun
knelpunten konden opschrijven en ben met collega’s in gesprek gegaan en meegelopen met
de zorg om te kijken of mij wat op zou vallen. Na het verzamelen van de informatie ben ik
uitgekomen op de volgende top drie knelpunten;
-1. Veel collega’s werken niet ergonomisch. Er worden hierdoor veel lichamelijke klachten
ervaren.
-2. Te weinig collega’s willen avonddiensten draaien. Hierdoor komt de planning soms in de
knel en is er strijd over wie dit op zou moeten lossen.
-3. MIC meldingen worden niet gemaakt of niet op een correcte manier.
Met het eerste knelpunt wil ik graag mee aan de slag. Tijdens het observeren, merkte ik dat
veel mensen duwen in plaats van trekken, het bed vaak niet op een goede hoogte zetten en
sommige zelfs op de grond gaan zitten tijdens de zorg. Ook in gesprekken ving ik op dat
collega’s de zorg regelmatig als zwaar ervaren en problemen als rugklachten hebben.
Ik denk zelf, ook door naar mijn eigen manier van werken te kijken, dat het komt door een
tekort aan bewustwording van ergonomisch werken. Ik denk dat niet iedereen door heeft hoe
belangrijk het is en hoe snel je een blessure op kunt lopen zodra je veel bukt, tilt en trekt
tijdens de zorg. Ook is het een stukje ‘even snel’ willen werken. Vaak gaat iets net even wat
sneller als je het op een niet ergonomisch verantwoordelijke manier doet, dan dat je de tijd
, neemt om iets op een ergonomisch verstandige manier te doen. Je werkt in de
wijkverpleging toch per cliënt met een tijdslot en wanneer er iets bij komt of anders gaat, dan
is het soms lastig om de tijd te bewaken. De zorg is nou eenmaal fysiek zwaar werk, daarom
is het denk ik belangrijk om hier meer aandacht aan te besteden om de gezondheid en
veiligheid van de zorgverleners te waarborgen.
SMART-doelstelling
Het betreffende knelpunt wordt geformuleerd volgens de SMART methode. SMART is een
afkorting voor hoe specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden de
doelstelling is (Randstad, z.d.). Om het probleem wat betreft ergonomisch werken aan te
kunnen pakken, moet eerst achterhaald worden waar het probleem ligt. Er kunnen namelijk
verschillende oorzaken ten grondslag liggen. Afhankelijk van de oorzaak kan er een
interventie op losgelaten worden.
Tabel 1
SMART-doelstelling
Specifiek Het achterhalen van de oorzaak dat de zorg niet ergonomisch
verantwoord uitgevoerd wordt.
Meetbaar Enquête laten invullen door collega’s.
Acceptabel Een enquête die max 5 min duurt en bestaat uit multiple choice en
numerieke vragen.
Realistisch Dat minimaal 10 collega’s de enquête invullen.
Tijdgebonden Binnen 2 weken hebben minstens 10 collega’s hem ingevuld zodat ik de
resultaten kan beoordelen.
De doelstelling is;
Binnen 2 weken achterhalen wat de oorzaak is van dat de zorg niet ergonomisch
verantwoord uitgevoerd wordt door middel van een enquête maken en laten invullen door
collega’s.
Deelopdracht 2: Doelgroep en contextanalyse
Doelgroep
Ergonomisch werken spreekt verschillende doelgroepen aan. Het aantal doelgroepen is
afhankelijk van wat de oorzaak van het probleem is. De doelgroepen die in dit verslag naar
voren komen zijn; de zorgverleners, de zorgvragers, de mantelzorgers en de
zorgorganisatie.
Gebruikte tabellen
De tabellen die gebruikt zijn, komen van ZonMw (z.d.). Dat is een document met handige
tools om verandering te implementeren. Sommige tabellen zijn iets aangepast om meer
passend te zijn voor het gekozen onderwerp.
2
