Motivatie en de zelfsturende mens
Hoofdstuk 1 – Introduction
Simpele definitie van motivatie: verlangen; een conditie binnenin ons dat
verlangt/wenst naar verandering, een verandering van onszelf of de omgeving.
Redenen om motivatie te bestuderen:
- Het is interessant en geeft inzicht over de beweegredenen van onszelf en
anderen. Hierdoor kunnen theorieën gevormd worden over de menselijke
natuur, doelen stellen, verlangens naar biologische seks en psychologische
intimiteit en naar emoties. Deze theorieën beschrijven hoe inspanning
verhoogd kan worden, gedrag verandert, talent ontwikkelt, creativiteit en
interesse groeit en hoe we effectiever kunnen functioneren.
- Daarnaast liggen motivatie en emoties aan de basis van belangrijke
levensuitkomsten. Motivatie helpt ons te zorgen dingen voor elkaar te
krijgen. Inzicht in motivatie - waar het vandaan, komt hoe en waarom het
verandert en de soorten motivatie – kunnen helpen verbeteren van
gedrag/levens.
Door het identificeren van een persoons interne processen die gedrag stimuleren,
sturen en onderhouden, kunnen motivatietheorieën ontdekt worden die meer
effectief zijn dan ‘zelfvertrouwen vergroten’ en ‘stimulansen bieden’.
- Energie/stimulatie geeft gedrag kracht – het is sterk, intens en
veerkrachtig.
- Richting geeft gedrag een doel/zin – het is gericht op een bepaald doel of
uitkomst
- Persistentie (doorzettingsvermogen) geeft gedrag behoud/volharding – het
onderhoudt gedrag over tijd.
Motieven zijn interne ervaringen: behoeften, cognities en emoties. Externe
gebeurtenissen en sociale contexten zijn ook belangrijk, omdat ze fungeren als
antecedenten van de motieven.
Motief: intern proces dat gedrag stimuleert, stuurt
en onderhoudt. Het is een algemene term die
overeenkomst tussen behoeften, cognities en
emoties identificeert.
Het verschil tussen een algemeen motief en een
specifieke behoefte, cognitie of emoties is
simpelweg het level van analyse.
Behoeften
Behoeften: condities binnenin een individu waarvan voldoening essentieel en
noodzakelijk is voor het behouden van leven en voor het voeden van groei en
welzijn. Dit doen ze door 1) genereren van wensen, verlangens en ambities die
motiveren welk gedrag noodzakelijk is voor behouden van leven en de
ondersteuning van groei en welzijn en 2) genereren van een dieper gevoel van
voldoening door dit te doen.
- Fysiologische behoeften en psychologische behoeften.
Emoties
Emoties: complexe, gecoördineerde gevoel-arousal-doelgericht-expressieve
reactie op de belangrijke gebeurtenissen in het leven. Emoties genereren korte,
aandacht eisende uitbarstingen van noodsituatie-achtige coping en adaptief
,gedrag. Gegeven een belangrijke levensgebeurtenis genereren en organiseren
emoties snel en automatisch vier intergerelateerde aspecten van ervaring tot een
geheel:
- Gevoelens: subjectieve, verbale beschrijvingen van een emotionele
ervaring
- Arousal: lichamelijke mobilisatie/aanpassing om om te gaan met
situationele eisen
- Doelstelling/zin: motiverende drang om iets specifieks te voltooien op dat
moment.
- Expressie: non-verbale communicatie van onze emotionele ervaring aan
anderen.
Door het genereren en organiseren van deze vier aspecten van ervaring tot een
samenhangende reactie, geven emoties ons de mogelijkheid om succesvol aan te
passen aan belangrijke gebeurtenissen in het leven, zoals uitdaging of dreiging.
Externe gebeurtenissen zijn omgevings-, sociale en culturele omstandigheden die
invloed hebben op een persoons interne motieven.
- Omgevingsgebeurtenissen: aantrekkelijke stimuli (geld, sociale support) en
onaantrekkelijke stimuli (geschreeuw, straf)
- Sociale context: algemene situaties (werkklimaat, opvoedstijl, of de
cultuur)
De externe gebeurtenissen zijn geen directe bron voor motivatie. Het is 1)
dopamine afgifte die optreedt in de subcorticale hersenen wanneer je een
waardevolle beloning verwacht en 2) de cognitieve verwachting van het
voorspelde voordeel (intern proces).
Motivatie een privé en niet-observeerbare (interne) ervaring. De volgende dingen
geven een idee over iemands motivatie: gedrag, betrokkenheid, psychofysiologie,
hersenactiviteit en zelfrapportage.
- Zeven aspecten van gedrag drukken de aanwezigheid, intensiteit en
kwaliteit van een motiverende staat aan: inspanning, persistentie, latentie,
keuze, mogelijkheid tot reactie, gezichtsuitdrukkingen en lichamelijke
gebaren. (hoge inspanning, lange persitentie enz --> aanwezigheid
onderliggende motivatie)
- Betrokkenheid: hoe actief en productief een persoon betrokken is in een
taak. Het is een multidimensionaal
construct bestaande uit drie losse,
maar intergerelateerde aspecten van
gedrag, cognitie en handelen.
o Gedragsbetrokkenheid
refereert naar taakgerichte
inspanning en persistentie,
vooral bij uitdaging of
moeilijkheden.
o Cognitieve betrokkenheid
refereert naar de mentale
inspanning, zoals concentratie,
probleem oplossen, en het
gebruik van leerstrategieën.
o Handelende(/actief)
betrokkenheid refereert naar
het proactieve en constructie
initiatief dat iemand neemt om
, het eigen leerproces te stimuleren en ondersteunende leeromgeving
te creëren. (bijv. vragen stellen)
- Psychofysiologie: proces waarbij psychologische toestand (motivatie en
emoties) zorgen voor een stroom aan fysiologische en biologische
veranderingen. Door afgifte van bepaalde hormonen (bijv. cortisol) treden
fysiologische veranderingen op (zoals verhoging bloeddruk). Door de
fysiologische veranderingen te meten kan de aanwezigheid, intensiteit en
kwaliteit van de onderliggende motivatie- en emotionele toestand worden
afgeleid.
o Via de psychofysiologische veranderingen zetten de hersenen en het
lichaam motivatie en emotie om in actie ondernemen, coping en
presteren.
- Hersenactiviteiten zijn onderliggend aan elke motivatie- en emotionele
toestand. Alle motivatie- en emotionele toestanden komen voort uit een
patroon van neurale activiteit, dus dit kan gemeten worden via
verschillende technieken (EEG, fMRI).
- Zelfrapportage is ook een manier om de aanwezigheid, intensiteit en
kwaliteit van iemand motivatie (of emotionele toestand) te achterhalen.
o Vragenlijsten geven niet altijd goed weer hoe iemand denk
gemotiveerd te zijn, zijn psychofysiologie en gedrag, en
daadwerkelijke onderliggende motivatie.
o Zelfrapportage moet altijd ondersteund worden door andere
gegevens, zoals gedrag, betrokkenheid, psychofysiologie en
hersenactiviteit.
10 overkoepelende thema’s van motivatie en emotie:
1) Motivatie en emoties maken effectief functioneren mogelijk
De omgeving om ons heen verandert continue, waardoor het van belang is
om corrigerende maatregelen te ondernemen. Motivaties en emoties
maken zulke corrigerende maatregelen mogelijk.
Het opkomen en weggaan van motivatie- en emotionele toestanden geven
mensen de mogelijkheid te functioneren als complexe adaptieve systemen.
Als motivatie weggenomen zou worden, verliezen mensen de bron om
effectief zich aan te passen, productief te functioneren en hun welzijn te
behouden (= mensen die zich hopeloos voelen geven sneller op wanneer
ze uitgedaagd worden).
o Conclusie: mensen met hoge mate van motivatie en emotie passen
zich gemakkelijk aan, terwijl mensen met een tekort aan motivatie
en emotie vaak worstelen en lijden.
2) Motivatie en emoties zijn ‘tussenliggende variabelen’
Motivatie en emotie zijn variabelen die tussen oorzaken (externe
gebeurtenissen; antecedenten) en effecten (uitkomsten) bemiddelen (of
, mediëren) om het waarom achter deze oorzaak-gevolgrelaties te
verklaren. Het is vaak beter om te verklaren hoe een oorzaak heeft geleid
tot een uitkomst met de onderliggende motivatie dan met de
omgevingsgebeurtenis.
3) Soorten motivaties bestaan
Sommige soorten motivatie en emoties leiden tot een hogere kwaliteit van
ervaring, betere prestaties en psychologisch gezondere resultaten dan
andere soorten (bijv. intrinsieke vs. extrinsieke motivatie). De menselijk
motivatie omvat:
o Groeigerichte, op benadering gebaseerde en bloei-gerelateerde
motivaties en emoties (bijv. interesse, nieuwsgierigheid, intrinsieke
motivatie, hoop, vreugde, dankbaarheid, doelen, groeimindset,
prestatiemotivatie, sensatiezoekgedrag en zelfactualisatie)
o Defensieve, vermijdingsgerichte en met lijden samenhangende
neigingen (bijv. pijn, leed, angst, dissonantie, spanning, druk,
frustratie, perfectionisme, depressie, hulpeloosheid, stress en
onzekerheid).
4) Motivatiestudies onthullen menselijke natuur (wat mensen willen)
Het bestuderen van de motivatie onthult de menselijke natuur, welke
behoeftes we hebben, wat mensen blij maakt. Het onthult zowel de
gelijkenissen in motivaties tussen mensen van verschillende culturen, de
motivaties die iedereen heeft (zoals honger, dorst), maar ook de
motivaties die door ervaring en de sociale/culturele omgeving zijn
gecreëerd.
5) We zijn niet altijd bewust van de onderliggende motivatie van ons
gedrag
Sommige motieven vinden hun oorsprong in taalstructuren en de corticale
hersenen (bijv. doelen) en zijn dus direct beschikbaar voor ons bewustzijn.
Andere motieven vinden hun oorsprong in niet-taalstructuren en de
subcorticale hersenen en zijn dus minder beschikbaar voor ons bewustzijn
(bijv. honger).
Motieven, verlangens, behoeften, stemmingen en emoties die het
menselijk gedrag reguleren zijn niet altijd meteen duidelijk of bewust
toegankelijk. Temperatuur kan bijvoorbeeld invloed hebben op hoe
prosociaal of antisociaal een persoon is.
6) Motivatie- en emotionele toestanden zijn dynamisch en vaak
wederzijds gerelateerd aan gebeurtenissen en uitkomsten die ze
veroorzaken.
Motivatie- en emotietoestanden zijn dynamisch onder andere doordat de
situaties die het veroorzaakten veranderen.
Om motivatie goed te kunnen begrijpen moet er ook begrip zijn voor hoe
de omgeving invloed uitoefent en hoe de omgeving beïnvloed wordt door
de motivatie en emoties.
Hoofdstuk 1 – Introduction
Simpele definitie van motivatie: verlangen; een conditie binnenin ons dat
verlangt/wenst naar verandering, een verandering van onszelf of de omgeving.
Redenen om motivatie te bestuderen:
- Het is interessant en geeft inzicht over de beweegredenen van onszelf en
anderen. Hierdoor kunnen theorieën gevormd worden over de menselijke
natuur, doelen stellen, verlangens naar biologische seks en psychologische
intimiteit en naar emoties. Deze theorieën beschrijven hoe inspanning
verhoogd kan worden, gedrag verandert, talent ontwikkelt, creativiteit en
interesse groeit en hoe we effectiever kunnen functioneren.
- Daarnaast liggen motivatie en emoties aan de basis van belangrijke
levensuitkomsten. Motivatie helpt ons te zorgen dingen voor elkaar te
krijgen. Inzicht in motivatie - waar het vandaan, komt hoe en waarom het
verandert en de soorten motivatie – kunnen helpen verbeteren van
gedrag/levens.
Door het identificeren van een persoons interne processen die gedrag stimuleren,
sturen en onderhouden, kunnen motivatietheorieën ontdekt worden die meer
effectief zijn dan ‘zelfvertrouwen vergroten’ en ‘stimulansen bieden’.
- Energie/stimulatie geeft gedrag kracht – het is sterk, intens en
veerkrachtig.
- Richting geeft gedrag een doel/zin – het is gericht op een bepaald doel of
uitkomst
- Persistentie (doorzettingsvermogen) geeft gedrag behoud/volharding – het
onderhoudt gedrag over tijd.
Motieven zijn interne ervaringen: behoeften, cognities en emoties. Externe
gebeurtenissen en sociale contexten zijn ook belangrijk, omdat ze fungeren als
antecedenten van de motieven.
Motief: intern proces dat gedrag stimuleert, stuurt
en onderhoudt. Het is een algemene term die
overeenkomst tussen behoeften, cognities en
emoties identificeert.
Het verschil tussen een algemeen motief en een
specifieke behoefte, cognitie of emoties is
simpelweg het level van analyse.
Behoeften
Behoeften: condities binnenin een individu waarvan voldoening essentieel en
noodzakelijk is voor het behouden van leven en voor het voeden van groei en
welzijn. Dit doen ze door 1) genereren van wensen, verlangens en ambities die
motiveren welk gedrag noodzakelijk is voor behouden van leven en de
ondersteuning van groei en welzijn en 2) genereren van een dieper gevoel van
voldoening door dit te doen.
- Fysiologische behoeften en psychologische behoeften.
Emoties
Emoties: complexe, gecoördineerde gevoel-arousal-doelgericht-expressieve
reactie op de belangrijke gebeurtenissen in het leven. Emoties genereren korte,
aandacht eisende uitbarstingen van noodsituatie-achtige coping en adaptief
,gedrag. Gegeven een belangrijke levensgebeurtenis genereren en organiseren
emoties snel en automatisch vier intergerelateerde aspecten van ervaring tot een
geheel:
- Gevoelens: subjectieve, verbale beschrijvingen van een emotionele
ervaring
- Arousal: lichamelijke mobilisatie/aanpassing om om te gaan met
situationele eisen
- Doelstelling/zin: motiverende drang om iets specifieks te voltooien op dat
moment.
- Expressie: non-verbale communicatie van onze emotionele ervaring aan
anderen.
Door het genereren en organiseren van deze vier aspecten van ervaring tot een
samenhangende reactie, geven emoties ons de mogelijkheid om succesvol aan te
passen aan belangrijke gebeurtenissen in het leven, zoals uitdaging of dreiging.
Externe gebeurtenissen zijn omgevings-, sociale en culturele omstandigheden die
invloed hebben op een persoons interne motieven.
- Omgevingsgebeurtenissen: aantrekkelijke stimuli (geld, sociale support) en
onaantrekkelijke stimuli (geschreeuw, straf)
- Sociale context: algemene situaties (werkklimaat, opvoedstijl, of de
cultuur)
De externe gebeurtenissen zijn geen directe bron voor motivatie. Het is 1)
dopamine afgifte die optreedt in de subcorticale hersenen wanneer je een
waardevolle beloning verwacht en 2) de cognitieve verwachting van het
voorspelde voordeel (intern proces).
Motivatie een privé en niet-observeerbare (interne) ervaring. De volgende dingen
geven een idee over iemands motivatie: gedrag, betrokkenheid, psychofysiologie,
hersenactiviteit en zelfrapportage.
- Zeven aspecten van gedrag drukken de aanwezigheid, intensiteit en
kwaliteit van een motiverende staat aan: inspanning, persistentie, latentie,
keuze, mogelijkheid tot reactie, gezichtsuitdrukkingen en lichamelijke
gebaren. (hoge inspanning, lange persitentie enz --> aanwezigheid
onderliggende motivatie)
- Betrokkenheid: hoe actief en productief een persoon betrokken is in een
taak. Het is een multidimensionaal
construct bestaande uit drie losse,
maar intergerelateerde aspecten van
gedrag, cognitie en handelen.
o Gedragsbetrokkenheid
refereert naar taakgerichte
inspanning en persistentie,
vooral bij uitdaging of
moeilijkheden.
o Cognitieve betrokkenheid
refereert naar de mentale
inspanning, zoals concentratie,
probleem oplossen, en het
gebruik van leerstrategieën.
o Handelende(/actief)
betrokkenheid refereert naar
het proactieve en constructie
initiatief dat iemand neemt om
, het eigen leerproces te stimuleren en ondersteunende leeromgeving
te creëren. (bijv. vragen stellen)
- Psychofysiologie: proces waarbij psychologische toestand (motivatie en
emoties) zorgen voor een stroom aan fysiologische en biologische
veranderingen. Door afgifte van bepaalde hormonen (bijv. cortisol) treden
fysiologische veranderingen op (zoals verhoging bloeddruk). Door de
fysiologische veranderingen te meten kan de aanwezigheid, intensiteit en
kwaliteit van de onderliggende motivatie- en emotionele toestand worden
afgeleid.
o Via de psychofysiologische veranderingen zetten de hersenen en het
lichaam motivatie en emotie om in actie ondernemen, coping en
presteren.
- Hersenactiviteiten zijn onderliggend aan elke motivatie- en emotionele
toestand. Alle motivatie- en emotionele toestanden komen voort uit een
patroon van neurale activiteit, dus dit kan gemeten worden via
verschillende technieken (EEG, fMRI).
- Zelfrapportage is ook een manier om de aanwezigheid, intensiteit en
kwaliteit van iemand motivatie (of emotionele toestand) te achterhalen.
o Vragenlijsten geven niet altijd goed weer hoe iemand denk
gemotiveerd te zijn, zijn psychofysiologie en gedrag, en
daadwerkelijke onderliggende motivatie.
o Zelfrapportage moet altijd ondersteund worden door andere
gegevens, zoals gedrag, betrokkenheid, psychofysiologie en
hersenactiviteit.
10 overkoepelende thema’s van motivatie en emotie:
1) Motivatie en emoties maken effectief functioneren mogelijk
De omgeving om ons heen verandert continue, waardoor het van belang is
om corrigerende maatregelen te ondernemen. Motivaties en emoties
maken zulke corrigerende maatregelen mogelijk.
Het opkomen en weggaan van motivatie- en emotionele toestanden geven
mensen de mogelijkheid te functioneren als complexe adaptieve systemen.
Als motivatie weggenomen zou worden, verliezen mensen de bron om
effectief zich aan te passen, productief te functioneren en hun welzijn te
behouden (= mensen die zich hopeloos voelen geven sneller op wanneer
ze uitgedaagd worden).
o Conclusie: mensen met hoge mate van motivatie en emotie passen
zich gemakkelijk aan, terwijl mensen met een tekort aan motivatie
en emotie vaak worstelen en lijden.
2) Motivatie en emoties zijn ‘tussenliggende variabelen’
Motivatie en emotie zijn variabelen die tussen oorzaken (externe
gebeurtenissen; antecedenten) en effecten (uitkomsten) bemiddelen (of
, mediëren) om het waarom achter deze oorzaak-gevolgrelaties te
verklaren. Het is vaak beter om te verklaren hoe een oorzaak heeft geleid
tot een uitkomst met de onderliggende motivatie dan met de
omgevingsgebeurtenis.
3) Soorten motivaties bestaan
Sommige soorten motivatie en emoties leiden tot een hogere kwaliteit van
ervaring, betere prestaties en psychologisch gezondere resultaten dan
andere soorten (bijv. intrinsieke vs. extrinsieke motivatie). De menselijk
motivatie omvat:
o Groeigerichte, op benadering gebaseerde en bloei-gerelateerde
motivaties en emoties (bijv. interesse, nieuwsgierigheid, intrinsieke
motivatie, hoop, vreugde, dankbaarheid, doelen, groeimindset,
prestatiemotivatie, sensatiezoekgedrag en zelfactualisatie)
o Defensieve, vermijdingsgerichte en met lijden samenhangende
neigingen (bijv. pijn, leed, angst, dissonantie, spanning, druk,
frustratie, perfectionisme, depressie, hulpeloosheid, stress en
onzekerheid).
4) Motivatiestudies onthullen menselijke natuur (wat mensen willen)
Het bestuderen van de motivatie onthult de menselijke natuur, welke
behoeftes we hebben, wat mensen blij maakt. Het onthult zowel de
gelijkenissen in motivaties tussen mensen van verschillende culturen, de
motivaties die iedereen heeft (zoals honger, dorst), maar ook de
motivaties die door ervaring en de sociale/culturele omgeving zijn
gecreëerd.
5) We zijn niet altijd bewust van de onderliggende motivatie van ons
gedrag
Sommige motieven vinden hun oorsprong in taalstructuren en de corticale
hersenen (bijv. doelen) en zijn dus direct beschikbaar voor ons bewustzijn.
Andere motieven vinden hun oorsprong in niet-taalstructuren en de
subcorticale hersenen en zijn dus minder beschikbaar voor ons bewustzijn
(bijv. honger).
Motieven, verlangens, behoeften, stemmingen en emoties die het
menselijk gedrag reguleren zijn niet altijd meteen duidelijk of bewust
toegankelijk. Temperatuur kan bijvoorbeeld invloed hebben op hoe
prosociaal of antisociaal een persoon is.
6) Motivatie- en emotionele toestanden zijn dynamisch en vaak
wederzijds gerelateerd aan gebeurtenissen en uitkomsten die ze
veroorzaken.
Motivatie- en emotietoestanden zijn dynamisch onder andere doordat de
situaties die het veroorzaakten veranderen.
Om motivatie goed te kunnen begrijpen moet er ook begrip zijn voor hoe
de omgeving invloed uitoefent en hoe de omgeving beïnvloed wordt door
de motivatie en emoties.
