Personality Psychology: Theme 7
Boek Funder
Leerdoelen theme 7
1. Veranderen persoonlijkheids ‘traits’ of passen we ons aan aan de situaties?
2. Hoe consistent is gedrag in verschillende situaties/contexten?
3. Waarom zijn sommige mensen consistent in situaties en anderen niet?
4. Welke factoren veroorzaken inconsistentie
Persoolijkheidsontwikkeling
Gaat om continuïteit, stabiliteit en consistentie van een persoon in de loop der tijd en
de manier waarop mensen in de loop der tijd veranderen. De 3 belangrijkste vormen
van stabiliteit zijn:
- Rangorde stabiliteit: Het behouden van een individuele positie binnen een groep.
Als iedereen dezelfde verandering qua uiting van traits (eigenschappen/kenmerken)
Vb: Persoon A is meer extravert dan persoon B, beiden worden meer extravert met
de tijd maar persoon A blijft altijd meer extravert.
Relatieve positie van een persoon blijft hetzelfde over de tijd.
- Mean level stabiliteit: Gaat over de consisteintie van het gemiddelde niveau
binnen een populatie. De verhoudingen blijven hetzelfde naarmate de groep ouder
wordt. Als het niveau wel verandert als de groep ouder wordt noemen we dit: mean
level change.
- Persoonlijkheidscoherentie: Latente eigenschappen (eigenschappen die niet
direct te meten/observeren zijn.) blijven stabiel maar de uiting van deze
eigenschappen (het gedrag) kan wel veranderen.
De vormen van stabiliteit benadrukken hoe persoonlijkheid kan ontwikkelen
over de tijd.
Persoonlijkheidspsychologie
Binnen de persoonlijkheidspsychologie zijn er drie belangrijke aannames
1. Betekenisvolle verschillen tussen mensen
Mensen verschillen van elkaar door unieke combinaties van eigenschappen
(extraversie, vriendelijkheid), elke persoonlijkheid is een product van fundamentele
kenmerken.
Deze verschillen zorgen ervoor dat mensen zich anders gedragen in verschillende
situaties
2. Consistentie over tijd
Bepaalde persoonlijkheidskenmerken zoals intelligentie, emotionele reactiviteit,
impulsiciteit en agressie zijn relatief stabiel over tijd.
o Hoe tonen we dit aan?: test-hertest correlaties
Attitudes zijn meer veranderlijk.
Latente eigenschappen zijn ook consistent maar de manier waarop deze tot uiting
komen is veranderlijk.
3. Consistentie over situaties.
Iemand vertoont over het algemeen vergelijkbaar gedrag in verschillende situaties
maar de manier waarop dat gedrag zich uit kan verschillen per situatie.
! Soms beïnvloedt de omgeving of iemand zijn eigenschap kan tonen, dus dan is die
consistentie niet goed te uiten omdat de context dit beperkt
Analyseren van persoonlijkheid kan op 3 niveau’s plaatsvinden
Hoe kunnen onderzoekers persoonlijkheid bestuderen.
- Populatieniveau
Gaat om algemene trendds en patronen, kenmerken en veranderingen die bij vrijwel
alle mensen optreden.
- Groepsverschilleniveau
Sommige veranderingen in de tijd hebben verschillende impact op verschillende
groep mensen, sommige veranderingen ni de tijd hebben niet bij iedereen dezelfde
impact.
- Individuele verschilleniveau
Boek Funder
Leerdoelen theme 7
1. Veranderen persoonlijkheids ‘traits’ of passen we ons aan aan de situaties?
2. Hoe consistent is gedrag in verschillende situaties/contexten?
3. Waarom zijn sommige mensen consistent in situaties en anderen niet?
4. Welke factoren veroorzaken inconsistentie
Persoolijkheidsontwikkeling
Gaat om continuïteit, stabiliteit en consistentie van een persoon in de loop der tijd en
de manier waarop mensen in de loop der tijd veranderen. De 3 belangrijkste vormen
van stabiliteit zijn:
- Rangorde stabiliteit: Het behouden van een individuele positie binnen een groep.
Als iedereen dezelfde verandering qua uiting van traits (eigenschappen/kenmerken)
Vb: Persoon A is meer extravert dan persoon B, beiden worden meer extravert met
de tijd maar persoon A blijft altijd meer extravert.
Relatieve positie van een persoon blijft hetzelfde over de tijd.
- Mean level stabiliteit: Gaat over de consisteintie van het gemiddelde niveau
binnen een populatie. De verhoudingen blijven hetzelfde naarmate de groep ouder
wordt. Als het niveau wel verandert als de groep ouder wordt noemen we dit: mean
level change.
- Persoonlijkheidscoherentie: Latente eigenschappen (eigenschappen die niet
direct te meten/observeren zijn.) blijven stabiel maar de uiting van deze
eigenschappen (het gedrag) kan wel veranderen.
De vormen van stabiliteit benadrukken hoe persoonlijkheid kan ontwikkelen
over de tijd.
Persoonlijkheidspsychologie
Binnen de persoonlijkheidspsychologie zijn er drie belangrijke aannames
1. Betekenisvolle verschillen tussen mensen
Mensen verschillen van elkaar door unieke combinaties van eigenschappen
(extraversie, vriendelijkheid), elke persoonlijkheid is een product van fundamentele
kenmerken.
Deze verschillen zorgen ervoor dat mensen zich anders gedragen in verschillende
situaties
2. Consistentie over tijd
Bepaalde persoonlijkheidskenmerken zoals intelligentie, emotionele reactiviteit,
impulsiciteit en agressie zijn relatief stabiel over tijd.
o Hoe tonen we dit aan?: test-hertest correlaties
Attitudes zijn meer veranderlijk.
Latente eigenschappen zijn ook consistent maar de manier waarop deze tot uiting
komen is veranderlijk.
3. Consistentie over situaties.
Iemand vertoont over het algemeen vergelijkbaar gedrag in verschillende situaties
maar de manier waarop dat gedrag zich uit kan verschillen per situatie.
! Soms beïnvloedt de omgeving of iemand zijn eigenschap kan tonen, dus dan is die
consistentie niet goed te uiten omdat de context dit beperkt
Analyseren van persoonlijkheid kan op 3 niveau’s plaatsvinden
Hoe kunnen onderzoekers persoonlijkheid bestuderen.
- Populatieniveau
Gaat om algemene trendds en patronen, kenmerken en veranderingen die bij vrijwel
alle mensen optreden.
- Groepsverschilleniveau
Sommige veranderingen in de tijd hebben verschillende impact op verschillende
groep mensen, sommige veranderingen ni de tijd hebben niet bij iedereen dezelfde
impact.
- Individuele verschilleniveau
