Hoorcollege 1 : De Europese Unie, achtergrond, geschiedenis,
institutionele kader
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Kern van het Europees recht
- H.1
- H.2
______________________________________________________________________________________
De Europese Unie :
Verdiensten I :
Het grijpt in in ons dagelijks leven:
- Welvaartswinst (1 maandsalaris)
- Geen roamingskosten
- Vrij reizen
Verdiensten II :
- Het Europese recht bepaalt een groot percentage van het Nederlandse recht – zie
bijv. Stikstofdiscussie
Geschiedenis en ontwikkeling
______________________________________________________________________________________
1951-1965 : De oprichtingsfase - Nooit meer oorlog
Na WOII :
- Economische puinhoop
- Groot wantrouwen tussen staten
- Noodzaak van wederopbouw
- Marshallplan
Doel : einde maken aan de steeds terugkerende oorlogen op het Europese continent.
De huidige Europese samenwerking is begonnen met De Europese Gemeenschap voor
Kolen en Staal.
- De zes oprichtende lidstaten : NL - BE - LUX - FR - W.DL - ITA.
- Gemeenschappelijke markt voor kolen en staal.
- Verdrag van Parijs
- Hoofddoel : handel en protectionisme (=eigen economie beschermen door handel
vanuit het buitenland te beperken) uitbannen.
Tegelijkertijd ontstonden er meer idealen.
Europese defensiegemeenschap / Europees Politieke Unie = Niet haalbaar
Wel : Raad van Europa in 1949
“Overtuigd, dat bevestiging van de vrede, gegrondvest op rechtvaardigheid en
internationale samenwerking, van vitaal belang is voor het behoud van de
samenleving en van de beschaving; ... Gelovende, dat voor de instandhouding en
verdere verwezenlijking van deze idealen en in het belang van economische en sociale
vooruitgang een behoefte bestaat aan hechtere eenheid tussen alle gelijkgestemde
landen van Europa; Overwegende, dat, ten einde tegemoet te komen aan deze
behoefte en aan het tot uiting gekomen streven in dit opzicht van haar volken, het
noodzakelijk is, onverwijld een organisatie in het leven te roepen, welke de Europese
Staten in hechter verband met elkaar zal brengen; Hebben dientengevolge besloten
een Raad van Europa op te richten”
, - Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) + EHRM
Naar drie gemeenschappen
Oprichting Europese Economische Gemeenschap (EG) en Europese Gemeenschap voor
Atoomenergie (Euratom) in 1957.
- Zes lidstaten (België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland)
- Hoofddoel :
• Verbod douaneheffingen
• Verwijderen van beperkingen op vrij verkeer
• Vrije concurrentie, geen vervalsing van mededinging
• Gemeenschappelijk handelsbeleid
1965-1985 : Eurosclerose
______________________________________________________________________________________
In de jaren zestig gebeurde er op politiek niveau weinig. Daarom is het Europees
integratieproces niet altijd even soepel verlopen. Deze periode heet het tijdperk van
de Eurosclerose.
- Weinig enthousiasme voor verdere Europese integratie, mede door de economische
crisis en hoge werkloosheid.
- Crisis en recessie
- Voltooiing interne markt wil niet vlotten
- Economische en Monetaire Unie mislukt : staten blijven eigen munt behouden en
eigen economisch en monetair beleid voeren.
De Lege Stoel-crisis en het Akkoord van Luxemburg
De Franse regering wierp zich op tegen een al te supranationale opstelling van de
Commissie.
Deze bepleitte een meer intergouvernementele invulling van de Gemeenschappen
waarbij de lidstaten zelf de touwtjes in handen hebben.
Frankrijk weigerde aanwezig te zijn bij bijeenkomsten in de Raad.
- Tegen supranationale invullingen landbouwbeleid.
- Tegen de switch van het stemmen : unanimiteit —> meerderheid.
De Franse regering vreesde grip op het wetgevingsproces te verliezen, omdat de
lidstaten als gevolg van de gekwalificeerde meerderheid niet langer onwelgevallige
wetgeving met hun veto zouden kunnen tegenhouden.
Gevolg : Europese machinerie en wetgevingsproces staat stil.
Doorbroken door : Akkoord van Luxemburg.
Dit akkoord was niets minder dan een ‘agreement to disagree’.
Er werd vastgesteld dat er altijd moet worden geprobeerd een consensus te
bewerkstelligen, maar als dit niet lukt is er altijd een vetorecht voor lidstaten (indien
zeer gewichtige nationale belangen —> niet gedefinieerd, dus lidstaten grepen naar
deze uitzonderingspositie —> weinig wetgeving tot stand gekomen.)
institutionele kader
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Kern van het Europees recht
- H.1
- H.2
______________________________________________________________________________________
De Europese Unie :
Verdiensten I :
Het grijpt in in ons dagelijks leven:
- Welvaartswinst (1 maandsalaris)
- Geen roamingskosten
- Vrij reizen
Verdiensten II :
- Het Europese recht bepaalt een groot percentage van het Nederlandse recht – zie
bijv. Stikstofdiscussie
Geschiedenis en ontwikkeling
______________________________________________________________________________________
1951-1965 : De oprichtingsfase - Nooit meer oorlog
Na WOII :
- Economische puinhoop
- Groot wantrouwen tussen staten
- Noodzaak van wederopbouw
- Marshallplan
Doel : einde maken aan de steeds terugkerende oorlogen op het Europese continent.
De huidige Europese samenwerking is begonnen met De Europese Gemeenschap voor
Kolen en Staal.
- De zes oprichtende lidstaten : NL - BE - LUX - FR - W.DL - ITA.
- Gemeenschappelijke markt voor kolen en staal.
- Verdrag van Parijs
- Hoofddoel : handel en protectionisme (=eigen economie beschermen door handel
vanuit het buitenland te beperken) uitbannen.
Tegelijkertijd ontstonden er meer idealen.
Europese defensiegemeenschap / Europees Politieke Unie = Niet haalbaar
Wel : Raad van Europa in 1949
“Overtuigd, dat bevestiging van de vrede, gegrondvest op rechtvaardigheid en
internationale samenwerking, van vitaal belang is voor het behoud van de
samenleving en van de beschaving; ... Gelovende, dat voor de instandhouding en
verdere verwezenlijking van deze idealen en in het belang van economische en sociale
vooruitgang een behoefte bestaat aan hechtere eenheid tussen alle gelijkgestemde
landen van Europa; Overwegende, dat, ten einde tegemoet te komen aan deze
behoefte en aan het tot uiting gekomen streven in dit opzicht van haar volken, het
noodzakelijk is, onverwijld een organisatie in het leven te roepen, welke de Europese
Staten in hechter verband met elkaar zal brengen; Hebben dientengevolge besloten
een Raad van Europa op te richten”
, - Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) + EHRM
Naar drie gemeenschappen
Oprichting Europese Economische Gemeenschap (EG) en Europese Gemeenschap voor
Atoomenergie (Euratom) in 1957.
- Zes lidstaten (België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland)
- Hoofddoel :
• Verbod douaneheffingen
• Verwijderen van beperkingen op vrij verkeer
• Vrije concurrentie, geen vervalsing van mededinging
• Gemeenschappelijk handelsbeleid
1965-1985 : Eurosclerose
______________________________________________________________________________________
In de jaren zestig gebeurde er op politiek niveau weinig. Daarom is het Europees
integratieproces niet altijd even soepel verlopen. Deze periode heet het tijdperk van
de Eurosclerose.
- Weinig enthousiasme voor verdere Europese integratie, mede door de economische
crisis en hoge werkloosheid.
- Crisis en recessie
- Voltooiing interne markt wil niet vlotten
- Economische en Monetaire Unie mislukt : staten blijven eigen munt behouden en
eigen economisch en monetair beleid voeren.
De Lege Stoel-crisis en het Akkoord van Luxemburg
De Franse regering wierp zich op tegen een al te supranationale opstelling van de
Commissie.
Deze bepleitte een meer intergouvernementele invulling van de Gemeenschappen
waarbij de lidstaten zelf de touwtjes in handen hebben.
Frankrijk weigerde aanwezig te zijn bij bijeenkomsten in de Raad.
- Tegen supranationale invullingen landbouwbeleid.
- Tegen de switch van het stemmen : unanimiteit —> meerderheid.
De Franse regering vreesde grip op het wetgevingsproces te verliezen, omdat de
lidstaten als gevolg van de gekwalificeerde meerderheid niet langer onwelgevallige
wetgeving met hun veto zouden kunnen tegenhouden.
Gevolg : Europese machinerie en wetgevingsproces staat stil.
Doorbroken door : Akkoord van Luxemburg.
Dit akkoord was niets minder dan een ‘agreement to disagree’.
Er werd vastgesteld dat er altijd moet worden geprobeerd een consensus te
bewerkstelligen, maar als dit niet lukt is er altijd een vetorecht voor lidstaten (indien
zeer gewichtige nationale belangen —> niet gedefinieerd, dus lidstaten grepen naar
deze uitzonderingspositie —> weinig wetgeving tot stand gekomen.)
