Fiscaliteit
Deel 1: Algemene principes van het belastingrecht
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Inhoud en voorwerp van belastingrecht
2. Wordingsgeschiedenis van de belasting
3. Bevoegdheid om belastingen te heffen
Hoofdstuk 2: Definitie en functie van belastingen
1. Definitie van belasting
2. Rechtsband
3. Partijen
4. Voorwerp van de belasting
5. Financieel doel
Hoofdstuk 3: Grondwettelijke voorschriften
1. Het fiscaal legaliteitsbeginsel (art 170 en 172 GW)
2. Het fiscaal eenjarigheidsbeginsel (art 171 en 174 GW)
3. Het fiscaal gelijkheidsbeginsel (art 10, 11, 172 GW)
Hoofdstuk 4: Belangrijke toepassingsregels voor belastingwetten
1. De fiscale vordering is van openbare orde
2. Het principieel verbod op dubbele belastingheffing (non bis in idem)
Deel 2: Basisprincipes van de inkomstenbelastingen
Hoofdstuk 1: De bepaling van de materiële belastingschuld bij de personenbelasting
1. Schema van de werking van de personenbelasting
2. De belastingplichtige in de personenbelasting
3. Inkomen van onroerende goederen (art. 7-16 WIB)
4. Inkomen van roerende goederen en kapitalen (art. 17-22 WIB)
5. Beroepsinkomsten (art. 23-89 WIB)
6. Diverse inkomsten (art. 90-103 WIB)
7. Van het geheel van de inkomsten aftrekbare bestedingen
8. Gemeenschappelijke aanslag voor echtgenoten en gehuwden
9. Berekening van de personenbelasting
Hoofdstuk 2: De bepaling van de materiële belastingschuld in het kader van de
vennootschap
1. De belastingplichtige in de vennootschapsbelasting
2. Principiële toepassing van de regels inzake ‘winsten’
3. Vaststelling van de winst
4. De voorzieningen
5. Beroepskosten
6. Bijkomende aftrekken
7. Praktische werkwijze om het belastbaar inkomen in de VSbelasting te bepalen
8. Het tarief van de vennootschapsbelasting
Deel 5: Basisprincipes van de belasting op de toegevoegde waarde
Hoofdstuk 1: Algemene beschrijving van het btw-stelsel
Hoofdstuk 2: Praktische benadering van de btw
1. De btw-belastingplichtige
2. De belastbare verrichtingen
3. Plaats an de belastbare handeling
4. Maatstaf van heffing, vrijstellingen en tarieven
5. Voldoeningsplicht
1
,Deel I: Algemene principes van Belgisch belastingrecht
Hoofdstuk 1: Inleiding
“If a man empties his purse into his head, no one can take it from him. An investment in
knowledge always pays the highest return.” – Benjamin Franklin
1. Inhoud en voorwerp van het belastingrecht
Fiscaal recht maakt deel uit van publiek recht. Publiek recht zijn de verhoudingen die
plaatsvinden tussen natuurlijke personen en rechtspersonen en de overheid. De focus
tijdens de lessen zal liggen tussen de natuurlijke personen (wat impliceert de
personenbelasting) en de rechtspersonen (wat betrekking heeft tot de vennootschappen).
Fiscaal recht bevat rechtsvoorschriften:
• Hoe kan de overheid rechtsgeldig aanspraak maken?
• Wat is het toepassingsgebied?
• Wat zijn de overheid de inning waarborgen?
• Over welke rechtsmiddelen beschikt de belastingplichtige?
1.1 Rechtsgeldig aanspraak
Fiscaal recht = regelt de wijze waarop overheid een financiële prestatie kan vorderen van
de rechtssubjecten. Het belastingrecht is onderdeel van het publiek recht.
Belastingrecht omvat:
– Rechtsgrond van de belastingbevoegdheid
o Wie kan belastingen heffen?
o Wat zijn de voorwaarden en binnen welke grenzen kan belastingheffing
plaatsvinden?
o Hoe kan de OH geldig beslag leggen op een deel van het particulier bezit? Onder
welke voorwaarden en binnen welke perken kan de OH een belasting opleggen?
o Grondwet, internationale verdragen, zoals het EVRM
2
, o Territorialiteitsbeginsel
Men kijkt naar waar de persoon gedomicilieerd is. Het kan daarbij gaan om natuurlijke
personen of rechtspersonen. Men gaat kijken naar of de persoon is ingeschreven in een
volksregister of als het gaat over een VS kijken of die is ingeschreven in een kruispuntbank
voor ondernemingen. Men gaat ervan uit dat men een aanknopingspunt heeft met België, en
die zijn dan op dat moment belast op hun wereldwijd inkomen.
Men heeft een onroerend goed of een tweede verblijf in een ander land.
Vb. tweede verblijf in Frankrijk, persoon wordt dan op twee plaatsen belast. Dan heb je
dubbele belasting die ontstaat, enerzijds dankzij de speling van uw domiciliebeginsel en
anderzijds de speling van uw liggingsbeginsel of bronstaatbeginsel in Frankrijk. Die dubbele
belasting die ontstaat kan wel opgeheven worden in de Europese Unie is dit zeker het geval,
omdat er een aantal richtlijnen bestaan (dus belasting wordt dan milder). Als dit niet binnen
de Europese Unie valt gaat men moeten kijken naar de dubbele belastingsverdragen. Ook
België heeft met heel veel landen dubbel belastingsverdragen afgesloten. De enige landen
waar dit minder is, is bij ontwikkelingslanden, daardoor zullen sommige vennootschappen
moesten ze daar gelegen zijn dubbele belastingen moeten betalen.
3
, – Toepassingsgebied van de belasting (subject – object – timing)
o Ratione personae: wie is de belastingplichtige?
Natuurlijke personen + rechtspersonen
o Ratione materiae: wat is het object waarop de belasting betaald wordt, vb.
inkomen, rechtshandeling, winsten gemaakt tijdens belastbaar tijdsperk,…
Belastbaar tijdperk is gelijklopend met kalenderjaar (01/01 è 31/12). In
juni/juli moet je u aangifte gaan indienen van het voorafgaande jaar
(aanslagjaar = 2024 heeft betrekking op belastbaar tijdperk 2023). Er wordt
geen afrekening gemaakt tijdens het jaar zelf.
o Wie moet successierechten voldoen? Dat is de erfgenaam. Daar wordt het
vermogen belast, 6 maand nadat de persoon is gestorven. Dan moet die
aangifte ingediend worden.
o Ratione tempore: wanneer ontstaat de belastingschuld en wanneer moet zij
voldaan worden, termijn
o Er bestaan beginselen die zeggen dat dezelfde materie niet 2 keer belast mag
worden. Vb een huis wordt belast door de onroerende voorheffing en door de
gemeente. Dit mag eigenlijk niet omdat hetzelfde huis 2 keer belast wordt ten
hoofde van dezelfde persoon.
– Dwangmaatregelen van de overheid
o Controle, sanctionering en invordering
o De overheid is de belangrijkste schuldeiser. Die gaat altijd voor op alle andere
schuldeisers.
o De overheid beschikt over een aantal middelen om de belastingschuld te innen
wanneer deze niet betaald wordt, vb inzetten van een deurwaarder, sancties,
rechten tegenover derden,…
4
Deel 1: Algemene principes van het belastingrecht
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Inhoud en voorwerp van belastingrecht
2. Wordingsgeschiedenis van de belasting
3. Bevoegdheid om belastingen te heffen
Hoofdstuk 2: Definitie en functie van belastingen
1. Definitie van belasting
2. Rechtsband
3. Partijen
4. Voorwerp van de belasting
5. Financieel doel
Hoofdstuk 3: Grondwettelijke voorschriften
1. Het fiscaal legaliteitsbeginsel (art 170 en 172 GW)
2. Het fiscaal eenjarigheidsbeginsel (art 171 en 174 GW)
3. Het fiscaal gelijkheidsbeginsel (art 10, 11, 172 GW)
Hoofdstuk 4: Belangrijke toepassingsregels voor belastingwetten
1. De fiscale vordering is van openbare orde
2. Het principieel verbod op dubbele belastingheffing (non bis in idem)
Deel 2: Basisprincipes van de inkomstenbelastingen
Hoofdstuk 1: De bepaling van de materiële belastingschuld bij de personenbelasting
1. Schema van de werking van de personenbelasting
2. De belastingplichtige in de personenbelasting
3. Inkomen van onroerende goederen (art. 7-16 WIB)
4. Inkomen van roerende goederen en kapitalen (art. 17-22 WIB)
5. Beroepsinkomsten (art. 23-89 WIB)
6. Diverse inkomsten (art. 90-103 WIB)
7. Van het geheel van de inkomsten aftrekbare bestedingen
8. Gemeenschappelijke aanslag voor echtgenoten en gehuwden
9. Berekening van de personenbelasting
Hoofdstuk 2: De bepaling van de materiële belastingschuld in het kader van de
vennootschap
1. De belastingplichtige in de vennootschapsbelasting
2. Principiële toepassing van de regels inzake ‘winsten’
3. Vaststelling van de winst
4. De voorzieningen
5. Beroepskosten
6. Bijkomende aftrekken
7. Praktische werkwijze om het belastbaar inkomen in de VSbelasting te bepalen
8. Het tarief van de vennootschapsbelasting
Deel 5: Basisprincipes van de belasting op de toegevoegde waarde
Hoofdstuk 1: Algemene beschrijving van het btw-stelsel
Hoofdstuk 2: Praktische benadering van de btw
1. De btw-belastingplichtige
2. De belastbare verrichtingen
3. Plaats an de belastbare handeling
4. Maatstaf van heffing, vrijstellingen en tarieven
5. Voldoeningsplicht
1
,Deel I: Algemene principes van Belgisch belastingrecht
Hoofdstuk 1: Inleiding
“If a man empties his purse into his head, no one can take it from him. An investment in
knowledge always pays the highest return.” – Benjamin Franklin
1. Inhoud en voorwerp van het belastingrecht
Fiscaal recht maakt deel uit van publiek recht. Publiek recht zijn de verhoudingen die
plaatsvinden tussen natuurlijke personen en rechtspersonen en de overheid. De focus
tijdens de lessen zal liggen tussen de natuurlijke personen (wat impliceert de
personenbelasting) en de rechtspersonen (wat betrekking heeft tot de vennootschappen).
Fiscaal recht bevat rechtsvoorschriften:
• Hoe kan de overheid rechtsgeldig aanspraak maken?
• Wat is het toepassingsgebied?
• Wat zijn de overheid de inning waarborgen?
• Over welke rechtsmiddelen beschikt de belastingplichtige?
1.1 Rechtsgeldig aanspraak
Fiscaal recht = regelt de wijze waarop overheid een financiële prestatie kan vorderen van
de rechtssubjecten. Het belastingrecht is onderdeel van het publiek recht.
Belastingrecht omvat:
– Rechtsgrond van de belastingbevoegdheid
o Wie kan belastingen heffen?
o Wat zijn de voorwaarden en binnen welke grenzen kan belastingheffing
plaatsvinden?
o Hoe kan de OH geldig beslag leggen op een deel van het particulier bezit? Onder
welke voorwaarden en binnen welke perken kan de OH een belasting opleggen?
o Grondwet, internationale verdragen, zoals het EVRM
2
, o Territorialiteitsbeginsel
Men kijkt naar waar de persoon gedomicilieerd is. Het kan daarbij gaan om natuurlijke
personen of rechtspersonen. Men gaat kijken naar of de persoon is ingeschreven in een
volksregister of als het gaat over een VS kijken of die is ingeschreven in een kruispuntbank
voor ondernemingen. Men gaat ervan uit dat men een aanknopingspunt heeft met België, en
die zijn dan op dat moment belast op hun wereldwijd inkomen.
Men heeft een onroerend goed of een tweede verblijf in een ander land.
Vb. tweede verblijf in Frankrijk, persoon wordt dan op twee plaatsen belast. Dan heb je
dubbele belasting die ontstaat, enerzijds dankzij de speling van uw domiciliebeginsel en
anderzijds de speling van uw liggingsbeginsel of bronstaatbeginsel in Frankrijk. Die dubbele
belasting die ontstaat kan wel opgeheven worden in de Europese Unie is dit zeker het geval,
omdat er een aantal richtlijnen bestaan (dus belasting wordt dan milder). Als dit niet binnen
de Europese Unie valt gaat men moeten kijken naar de dubbele belastingsverdragen. Ook
België heeft met heel veel landen dubbel belastingsverdragen afgesloten. De enige landen
waar dit minder is, is bij ontwikkelingslanden, daardoor zullen sommige vennootschappen
moesten ze daar gelegen zijn dubbele belastingen moeten betalen.
3
, – Toepassingsgebied van de belasting (subject – object – timing)
o Ratione personae: wie is de belastingplichtige?
Natuurlijke personen + rechtspersonen
o Ratione materiae: wat is het object waarop de belasting betaald wordt, vb.
inkomen, rechtshandeling, winsten gemaakt tijdens belastbaar tijdsperk,…
Belastbaar tijdperk is gelijklopend met kalenderjaar (01/01 è 31/12). In
juni/juli moet je u aangifte gaan indienen van het voorafgaande jaar
(aanslagjaar = 2024 heeft betrekking op belastbaar tijdperk 2023). Er wordt
geen afrekening gemaakt tijdens het jaar zelf.
o Wie moet successierechten voldoen? Dat is de erfgenaam. Daar wordt het
vermogen belast, 6 maand nadat de persoon is gestorven. Dan moet die
aangifte ingediend worden.
o Ratione tempore: wanneer ontstaat de belastingschuld en wanneer moet zij
voldaan worden, termijn
o Er bestaan beginselen die zeggen dat dezelfde materie niet 2 keer belast mag
worden. Vb een huis wordt belast door de onroerende voorheffing en door de
gemeente. Dit mag eigenlijk niet omdat hetzelfde huis 2 keer belast wordt ten
hoofde van dezelfde persoon.
– Dwangmaatregelen van de overheid
o Controle, sanctionering en invordering
o De overheid is de belangrijkste schuldeiser. Die gaat altijd voor op alle andere
schuldeisers.
o De overheid beschikt over een aantal middelen om de belastingschuld te innen
wanneer deze niet betaald wordt, vb inzetten van een deurwaarder, sancties,
rechten tegenover derden,…
4
