Samenvatting minor migratie en diversiteit

Minor – Migratie en diversiteit


Week 1 – College 1 – Migratie in historisch en geografisch perspectief
Wat is een migrant?
 ‘Een persoon die zich voor een minimale periode vestigt in een ander land’
 VN: > 12 maanden
 CBS, Nederland: (intentie) > 4 maanden (inschrijving BRP)
- Voorbeeld: Oost-Europese migranten, fluïde stromen
- Arbitraire grens: wie valt er wel of niet onder?
 Wat is een immigrant? Iemand die zich vanuit het buitenland in Nederland vestigt (inclusief
terugkerende Nederlanders)
 Wat is een emigrant? Iemand die vanuit Nederland naar het buitenland vertrekt
 Migratie als ‘sociale constructie’: zonder internationale grenzen geen migratie… (vergelijk
situatie voor en na uitbreiding van de EU in 2004, of migratie van EU-VS voor 1920, geen
effectieve grenzen)
 Migratie of mobiliteit?

Typen migranten?
 Binnenlandse migratie versus internationale migratie
- Is er verschil en hoe belangrijk is dit nog?
- Voorbeeld: binnenlandse migratie China, hoe belangrijk zijn grenzen? Verschil
externe/interne grenzen
 Vrijwillige versus gedwongen migratie
- Wat is dwang? Hoe vrijwillig kan een beslissing zijn?
- Lokale ‘elite’: selectiviteit en migratie
 Tijdelijke versus permanente migratie
- Vele migranten denken dat ze er tijdelijk zijn maar blijven vaak?
- De ‘gastarbeiders’ jaren 70
- Oost-Europeanen > 2004
- Oekraïners > 2022
- Is terugkeer nog mogelijk?
 Legaal versus illegaal verblijf (‘ongedocumenteerden’)
- Veranderlijk: de internationale student, de gesmokkelde migrant, afgewezen asielzoekers
(30/40% afgewezen in de eerste ronde, 40% in de tweede ronde)
Algemeen: deze categorieën zijn nuttig om te weten waar we over praten, maar zijn in de praktijk vaak
complexer!
En: de juridische en geleefde realiteit, grote verschillen!

Type migranten
 Migrant met reguliere verblijfsvergunning:
- Arbeid: binnen en buiten EU
- Studie: binnen en buiten Europa, discussie over internationalisering
- Familie: gezinshereniging (‘quit migration’) en gezinsvorming
 Asielmigrant:
- Vluchteling/statushouder
- Asielzoeker
 Verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
 EU-ingezetenen
 Nederlander (met migratieachtergrond/ voorheen ‘allochtoon’)
 Ongedocumenteerden (zonder verblijfsvergunning)




Take away points

,Minor – Migratie en diversiteit


 Motivaties en typen migratie zijn complex: migratie is een fluïde begrip
 Als we het over grenzen hebben: welke zijn dat dan, en bestaan ze überhaupt?
 Een verblijfsstatus is een (eenduidige) juridische categorie, maar werkelijkheid is complexer
(‘mixed migration’): combinatie van motieven en veranderlijke migratiestromen
 Niet elke verblijfsstatus is beschikbaar voor iedereen  de ene status is stabieler en geeft
meer sociale rechten en privileges dan de ander

De cijfers: groeit migratie?
Groeit migratie? Historisch perspectief




 2020: 281 miljoen migranten (‘foreign born’) 3,6% van wereldbevolking, 12,4% in
‘developed regions’

Uit de grafiek
 Migratie neemt in absolute getallen toe, maar procentueel (wereldbevolking) valt het mee; van
2,9% naar 3,4% in 30 jaar tijd
 Wetmatigheid: mensen trekken van minder welvarende landen naar meer welvarende landen
 Europa en VS: rond de 10% migranten; in Nederland rond de 12%
 Tellen we de tweede generatie mee? In Nederland 20%
 Waarom zijn deze cijfers een onderschatting?
- Ongeregistreerden in crisisgebieden/steden
- Chaos van omstandigheden in crisisgebieden

Groeit migratie? Historisch perspectief
 Migratiesaldo: vestiging minus vertrek
 Negatief saldo: meer mensen vetrekken dan er
binnenkomen

Migratie-aspiraties veel hoger
 Wat heb je nodig om te kunnen migreren?
 Waarom migreren niet meer mensen?

Meer ICT, meer migratie?
 Ja?
- Goedkopere transportmogelijkheden en betere
communicatie technologie
 Nee?
- Industrialisering, de meeste mensen wonen al in de
stad
- Noodzaak om te migreren voor een baan is minder
groot
- Outsourcing naar andere landen

Take away points:

,Minor – Migratie en diversiteit


 De algemene consensus: internationale migratie afgelopen decennia sterk toegenomen als
gevolg van globalisering, maar de wereldbevolking ook sterk gegroeid!
 Overgrote deel van wereldbevolking migreert niet, ondanks veranderingen in transport- en
communicatietechnologie. De meeste mensen zijn inmobiel.
 Migratie-aspiraties veel groter (ca. 14%) dan daadwerkelijke migratie (ca. 3,4%). Migratie-
aspiraties leiden niet altijd tot migratiegedrag, waarom?
 Migratiepatronen- en aspiraties verschillen per regio en aan verandering onderhevig

Waar is migratie? Geografisch perspectief




Uit de grafiek
 Migratie neemt toe
 Migratie met Azië als herkomst neemt toe: niet per se naar Europa, ook intern binnen Azië’
trek van Oost naar West
 Azië: trek van Midden Oosten (Bangladesh, Nepal, Filipijnen) naar Arabische wereld
 Sterke trek ook vanuit Europa; vrij verkeer van goederen, diensten en personen, in 2004,
interne mobiliteit
 Afrika: enorme bevolkingsgroei; impact op migratie

Waar is migratie? Geografisch perspectief




Uit de grafiek

, Minor – Migratie en diversiteit


 Meeste migranten worden in Azië opgevangen; vanuit Azië intern en vanuit andere
continenten
 Op de tweede plek staat Europa en daarna Noord-Amerika

Waar is migratie? Geografisch perspectief
 Wereldwijd 89,3 miljoen vluchtelingen (2022): 53 miljoen ‘interne ontheemd’, 27 miljoen
vluchtelingen (buitenland), 5 miljoen asielzoekers
 Aantal vluchtelingen (in miljoenen)
- 39% woont in vijf landen:
- Turkije – 3.8
- Columbia – 1.8
- Uganda – 1.5
- Pakistan – 1.5
- Duitsland – 1.3
- 69% komt uit vijf landen:
- Syrië – 6.8
- Venezuela – 4.6
- Afghanistan – 2.7
- Zuid-Soedan – 2.4
- Myamar – 1.2

Uit de grafiek
 Migratie stijgt in absolute getallen, maar procentueel als de wereldbevolking meegenomen
wordt; valt het mee
 Meer migratie naar welvarende landen, natuurwet
 Migratie vooral naar buurlanden. Opvang in de regio is al een realiteit.
 Groot deel van de migranten is intern ontheemd: komt het eigenlijke land niet uit
 Groot deel van de migranten krijgt geen asiel en moet dus terug of op zoek naar een ander
land voor asiel
 Vergelijk de cijfers met de publieke en politieke beeldvorming

Correctie van de beeldvorming
 Massamigratie versus de realiteit: stijgende migratie, mar ook stijgende wereldbevolking
 Migratie naar ‘fort Europa’ versus realiteit: opvang in de regio
 Keerzijde van opvang in de regio:
- Slechte leefomstandigheden in kampen
- Geen juridische erkenning, geen rechten
- Informele economie en uitbuiting: ‘Turkse textielfabrieken’
 Zijn financiële geldstromen wel afdoende om humanitaire omstandigheden te bieden?

Migratie naratieven: out of touch with reality?
 Niet in lijn met wetenschappelijke kennis over migratie
 Maar ook: migratie is domein van angst over controle verlies van ‘de staat’, onzekerheid over
oorzaken en impact, en richtingloosheid over mogelijke oplossingen, met behoud van
economische groei
 Dus er is ruimte voor verschillende ‘narratives of steering’: pogingen van actoren om
plausibele interpretaties van een complex fenomeen te ontwikkelen en distribueren (Boswell
et al., 2011)
 Anders dan ‘discourses’, ‘frames’ of ‘paradigma’s’: zit er een sterk cognitief element in policy
narratives



Migratie narratieven
Policy narratives in migratiebeleid (Boswell, Geddes & Scholten, 2011)