INTRODUCTIE – DEFINITIES EN
BEGRIPPEN – MENSTRUELE CYCLUS
1. GEZONDHEIDSPROMOTIE & ROL VAN DE VROEDVROUW
Gezondheidspromotie = mensen in staat stellen controle te krijgen over hun gezondheid
Empowerment = vrouwen en hun partner begeleiden in het nemen van regie over hun
bevalling en dagelijks leven
1.1 THE POWER OF MIDWIFERY (THE LANCET, 2014)
Midwifery = meer dan alleen bevallingsassistentie
Zorg voor vrouwen, pasgeborenen en gezinnen in de hele perinatale periode
Doelen:
Optimaliseren van natuurlijke processen
Minimaliseren van interventies
Verbeteren van communicatie, informatie en keuzevrijheid
1.2 EPIDEMIOLOGIE & RICHTLIJNEN (DOMUS MEDICA, 2015)
Doel: wetenschappelijk onderbouwde begeleiding van zwangerschap
Doelgroep: eerstelijnszorg (huisartsen, vroedvrouwen)
Doelpopulatie: vrouwen met laag verloskundig risico (37–42 weken)
2 DEFINITIES EN BEGRIPPEN
Term Definitie
Eerstelijnsgezondheidszo Eerste opvang en continue begeleiding door zorgverstrekkers
rg
Laagrisico zwangerschap Geen identificeerbare risicofactoren
Normale geboorte (WGO) Spontaan begin, laag risico, eenling tussen 37–42 weken, moeder en
kind in goede conditie
Geboorte ≥ 500g, ≥ 22 weken, of ≥ 25 cm lengte
Vroeggeboorte Bevalling vóór 37 weken
Laag geboortegewicht < 2500 gram
Tienerzwangerschap Leeftijd < 20 jaar
3. MENSTRUELE CYCLUS
3.1 BETROKKEN ORGANEN
Centraal: cortex cerebri, hypothalamus, hypofyse
Doelorgaan: ovaria
Eindorgaan: uterus, cervix, vagina
3.2 BETROKKEN HORMONEN
FSH, LH, oestradiol, progesteron
, 3.3 VERLOOP VAN DE CYCLUS (28 DAGEN)
1. Start: FSH stimuleert follikelrijping → oestradiolproductie
2. Feedback: oestradiol remt FSH → slechts 1 dominante follikel
3. Ovulatie: LH-piek → eicel komt vrij
4. Na ovulatie: corpus luteum produceert progesteron
o Endometrium rijpt verder
o Lichaamstemperatuur stijgt met ± 0,5°C
5. Geen bevruchting: daling progesteron → nieuwe cyclus
6. Wel bevruchting: HCG redt corpus luteum → progesteronproductie blijft → innesteling
mogelijk
PRECONCEPTIEZORG
1. WAT IS PRECONCEPTIEZORG?
Preconceptiezorg Alle zorg vóór de zwangerschap, binnen gewone
consultaties
Preconceptionele consultatie Specifiek consult bij zwangerschapswens
Interconceptionele zorg Zorg na een eerdere zwangerschap, gericht op
toekomstige zwangerschappen
Doelgroep: Iedereen met zwangerschapswens, vooral bij medische voorgeschiedenis (bv. diabetes,
epilepsie, miskramen)
1.1 BELANG VAN PRECONCEPTIEZORG
Organogenese start vóór eerste prenatale consult (meestal 6–10 weken)
Zenuwstelsel gevoelig voor tekorten (bv. foliumzuur), infecties (rubella, varicella), toxines
(alcohol, drugs)
Preventie van:
Neuraalbuisdefecten (spina bifida, anencefalie)
Cardiovasculaire afwijkingen
Complicaties bij diabetes
2. VRUCHTBAARHEID
2.1 BASISVOORWAARDEN
Regelmatige cyclus
Regelmatige seksuele betrekkingen
Gezonde levensstijl
2.2 BEÏNVLOEDENDE FACTOREN
Leeftijd, BMI, stress, cafeïne, temperatuur, werkomstandigheden
Alcohol, roken, drugs
BEGRIPPEN – MENSTRUELE CYCLUS
1. GEZONDHEIDSPROMOTIE & ROL VAN DE VROEDVROUW
Gezondheidspromotie = mensen in staat stellen controle te krijgen over hun gezondheid
Empowerment = vrouwen en hun partner begeleiden in het nemen van regie over hun
bevalling en dagelijks leven
1.1 THE POWER OF MIDWIFERY (THE LANCET, 2014)
Midwifery = meer dan alleen bevallingsassistentie
Zorg voor vrouwen, pasgeborenen en gezinnen in de hele perinatale periode
Doelen:
Optimaliseren van natuurlijke processen
Minimaliseren van interventies
Verbeteren van communicatie, informatie en keuzevrijheid
1.2 EPIDEMIOLOGIE & RICHTLIJNEN (DOMUS MEDICA, 2015)
Doel: wetenschappelijk onderbouwde begeleiding van zwangerschap
Doelgroep: eerstelijnszorg (huisartsen, vroedvrouwen)
Doelpopulatie: vrouwen met laag verloskundig risico (37–42 weken)
2 DEFINITIES EN BEGRIPPEN
Term Definitie
Eerstelijnsgezondheidszo Eerste opvang en continue begeleiding door zorgverstrekkers
rg
Laagrisico zwangerschap Geen identificeerbare risicofactoren
Normale geboorte (WGO) Spontaan begin, laag risico, eenling tussen 37–42 weken, moeder en
kind in goede conditie
Geboorte ≥ 500g, ≥ 22 weken, of ≥ 25 cm lengte
Vroeggeboorte Bevalling vóór 37 weken
Laag geboortegewicht < 2500 gram
Tienerzwangerschap Leeftijd < 20 jaar
3. MENSTRUELE CYCLUS
3.1 BETROKKEN ORGANEN
Centraal: cortex cerebri, hypothalamus, hypofyse
Doelorgaan: ovaria
Eindorgaan: uterus, cervix, vagina
3.2 BETROKKEN HORMONEN
FSH, LH, oestradiol, progesteron
, 3.3 VERLOOP VAN DE CYCLUS (28 DAGEN)
1. Start: FSH stimuleert follikelrijping → oestradiolproductie
2. Feedback: oestradiol remt FSH → slechts 1 dominante follikel
3. Ovulatie: LH-piek → eicel komt vrij
4. Na ovulatie: corpus luteum produceert progesteron
o Endometrium rijpt verder
o Lichaamstemperatuur stijgt met ± 0,5°C
5. Geen bevruchting: daling progesteron → nieuwe cyclus
6. Wel bevruchting: HCG redt corpus luteum → progesteronproductie blijft → innesteling
mogelijk
PRECONCEPTIEZORG
1. WAT IS PRECONCEPTIEZORG?
Preconceptiezorg Alle zorg vóór de zwangerschap, binnen gewone
consultaties
Preconceptionele consultatie Specifiek consult bij zwangerschapswens
Interconceptionele zorg Zorg na een eerdere zwangerschap, gericht op
toekomstige zwangerschappen
Doelgroep: Iedereen met zwangerschapswens, vooral bij medische voorgeschiedenis (bv. diabetes,
epilepsie, miskramen)
1.1 BELANG VAN PRECONCEPTIEZORG
Organogenese start vóór eerste prenatale consult (meestal 6–10 weken)
Zenuwstelsel gevoelig voor tekorten (bv. foliumzuur), infecties (rubella, varicella), toxines
(alcohol, drugs)
Preventie van:
Neuraalbuisdefecten (spina bifida, anencefalie)
Cardiovasculaire afwijkingen
Complicaties bij diabetes
2. VRUCHTBAARHEID
2.1 BASISVOORWAARDEN
Regelmatige cyclus
Regelmatige seksuele betrekkingen
Gezonde levensstijl
2.2 BEÏNVLOEDENDE FACTOREN
Leeftijd, BMI, stress, cafeïne, temperatuur, werkomstandigheden
Alcohol, roken, drugs
