Samenvatting Hoorcolleges ICW
Week 1 - Hoorcollege 1 - Introductie
1. Media en politiek
2. Media en sport
Media’s centrale rol in de samenleving:
- Gemediatiseerde samenleving
- Media doen meer dan informatie overbrengen: Het zijn invloedrijke instituten met hun
eigen doelen en belangen
- Mediatisering is de manier waarop andere instellingen zich aanpassen aan de logica
van de media: je moet het spel spelen volgens de regels van de media
Wat is communicatie?
Communicatie is het relationele proces van het creëren en interpreteren van boodschappen
die een reactie veroorzaken.
Sender ⇒ Message ⇐ Receiver
Productie Inhoud Gebruik
Distributie Interpretatie
Effecten
(op individuen, groepen, en samenleving)
Waarom we theorieën nodig hebben?
- Theorieën helpen ons om communicatieprocessen beter te begrijpen
- Theorieën kunnen verhelderen
3 metaforen voor theorie
1. Een theorie is als een net: we hebben theorie nodig om ‘de wereld’ (of delen ervan te
begrijpen
2. Theorie is een lens: theorie beïnvloeden hoe we bepaalde dingen zien, ze
benadrukken bepaalde aspecten (waardoor andere uit het zicht verdwijnen)
3. Theorie is een kaart: We hebben theorieën nodig om ons de weg te wijzen en hoe
dingen met elkaar samenhangen.
Ons doel is de (nieuwe) media en communicatieomgeving in kaar brengen
Bestaande theorieën te heroverwegen en nieuwe te ontwikkelen…
...om de gevolgen voor individuen, groepen en samenlevingen te begrijpen.
Exacte wetenschappen = water kookt bij 100 graden (variabelen zijn geïsoleerd)
Sociale wetenschappen = variabelen zijn moeilijker te meten
,De uitdaging van sociale wetenschappers
1. Veel vormen van menselijk gedrag is moeilijk te meten
2. Menselijke gedrag is buitengewoon complex (afhankelijk van vele factoren)
3. Mensen hebben doelen en zijn zelfreflexief (gaat zelf nadenken en anders gedragen)
4. Mensen hebben hun eigen perceptie van causaliteit
Vier trends in communicatie-onderzoek
I. Mass Society and Mass Culture
- Industrialisatie, opkomst van steden en massamedia
- Eerste massamedia gericht op vermaak (sensatie)
- Grote zorgen over impact
- Krachtige media die iedereen bereikt
- Heel weerloos, passief publiek
- Sterke negatieve effecten
- ‘Magic bullet’ of ‘Hypodermic needle’
II. Media Effects (de beperkte media-effecten trend)
- De kracht van media begon serieus te worden bestudeerd.
- Media effecten waren beperkt in termen van het aantal beïnvloeden mensen,
het type beïnvloeding en de duur van de beïnvloeding.
III. Critical Cultural Trend
- Veel vragen onbeantwoord over de mogelijke invloed van media
- Kritische culturele onderzoekers gebruikte betere analysemethoden →
langetermijneffecten
- Verschuiving van het besturen van gedrag naar percepties van de wereld
IV. Meaning-Making Theory
- De opkomst van een nieuwe trend
- Actief publiek (VERSCHOVEN)
- Effect op de lange termijn
- Afhankelijke van meerdere factoren
- Zowel kwantitatieve als kwalitatieve benaderingen, zelfs gecombineerd
- Meer geavanceerde onderzoeksmethoden
, Week 2 - Hoorcollege 2 - Normatieve mediatheorieën
Hebben media een sociale verantwoordelijkheid?
Normatieve theorie
⇨ Het gaat erover hoe we het graag zouden willen hebben. Een ideale wereld
Goal setting theorieën: hoe media zouden moeten werken in een ideale wereld.
Welke rol moeten media spelen in de samenleving en hoe moet dat worden bereikt?
Tijdlijn
Autoritair ⇒ Libertarisch ⇒ Social Responsiblity
Autoriteit = koning
Libertarisch = vrijheids- van meningsuiting
Social Responsiblity =we vertrouwen dat journalisten ons vermaken, informeren enz.
Autoritaire Theorie
- Media hebben geen autonomie
- Censuur en beperking van vrije meningsuiting
- Media handelen in één belang: dat van de heersende klasse
- Geen verandering in de status quo
Libertarisch perspectief (vanaf 16e eeuw)
- Tegenstander van autoritair systeem
- Volk zou vrije meningsuiting moeten hebben
- Martin Luther pionier
- Vrijheid van meningsuiting heeft veel universele waarde
John Milton’s principe van zelfrealisatie (1644)
Overtuiging: in een vrije samenleving zal de waarheid altijd overwinnen
- Met vrijheid van meningsuiting zou dat er voor zorgen dat mensen in staat zijn de
juiste keuzes te maken.
- Als iedereen toegang heeft tot alle informatie alleen dan kan de waarheid overwinnen
- Dan zullen ze altijd de juiste keuzes maken, omdat ze diep van binnen goede
mensen zijn
- De mens is rationeel
- Ze zullen altijd voor het positieve optie gaan
Media als marktplaats van ideeën?
De beste ideeën zullen winnen. Concurrentie is juist goed!
Argument: Een open en concurrerende markt zal zichzelf reguleren
- De 'beste ideeën' zullen winnen!
Maar zijn media net als elk ander product?
- We kopen geen individuele verhalen (maar ook advertenties, andere inhoud). Bij
media heb je veel ‘bijvangst’ je krijgt meer mee dan waar je bewust voor kiest.
- Wat als de steun van adverteerders het mogelijk maakt dat slechte berichten worden
verspreid?
Week 1 - Hoorcollege 1 - Introductie
1. Media en politiek
2. Media en sport
Media’s centrale rol in de samenleving:
- Gemediatiseerde samenleving
- Media doen meer dan informatie overbrengen: Het zijn invloedrijke instituten met hun
eigen doelen en belangen
- Mediatisering is de manier waarop andere instellingen zich aanpassen aan de logica
van de media: je moet het spel spelen volgens de regels van de media
Wat is communicatie?
Communicatie is het relationele proces van het creëren en interpreteren van boodschappen
die een reactie veroorzaken.
Sender ⇒ Message ⇐ Receiver
Productie Inhoud Gebruik
Distributie Interpretatie
Effecten
(op individuen, groepen, en samenleving)
Waarom we theorieën nodig hebben?
- Theorieën helpen ons om communicatieprocessen beter te begrijpen
- Theorieën kunnen verhelderen
3 metaforen voor theorie
1. Een theorie is als een net: we hebben theorie nodig om ‘de wereld’ (of delen ervan te
begrijpen
2. Theorie is een lens: theorie beïnvloeden hoe we bepaalde dingen zien, ze
benadrukken bepaalde aspecten (waardoor andere uit het zicht verdwijnen)
3. Theorie is een kaart: We hebben theorieën nodig om ons de weg te wijzen en hoe
dingen met elkaar samenhangen.
Ons doel is de (nieuwe) media en communicatieomgeving in kaar brengen
Bestaande theorieën te heroverwegen en nieuwe te ontwikkelen…
...om de gevolgen voor individuen, groepen en samenlevingen te begrijpen.
Exacte wetenschappen = water kookt bij 100 graden (variabelen zijn geïsoleerd)
Sociale wetenschappen = variabelen zijn moeilijker te meten
,De uitdaging van sociale wetenschappers
1. Veel vormen van menselijk gedrag is moeilijk te meten
2. Menselijke gedrag is buitengewoon complex (afhankelijk van vele factoren)
3. Mensen hebben doelen en zijn zelfreflexief (gaat zelf nadenken en anders gedragen)
4. Mensen hebben hun eigen perceptie van causaliteit
Vier trends in communicatie-onderzoek
I. Mass Society and Mass Culture
- Industrialisatie, opkomst van steden en massamedia
- Eerste massamedia gericht op vermaak (sensatie)
- Grote zorgen over impact
- Krachtige media die iedereen bereikt
- Heel weerloos, passief publiek
- Sterke negatieve effecten
- ‘Magic bullet’ of ‘Hypodermic needle’
II. Media Effects (de beperkte media-effecten trend)
- De kracht van media begon serieus te worden bestudeerd.
- Media effecten waren beperkt in termen van het aantal beïnvloeden mensen,
het type beïnvloeding en de duur van de beïnvloeding.
III. Critical Cultural Trend
- Veel vragen onbeantwoord over de mogelijke invloed van media
- Kritische culturele onderzoekers gebruikte betere analysemethoden →
langetermijneffecten
- Verschuiving van het besturen van gedrag naar percepties van de wereld
IV. Meaning-Making Theory
- De opkomst van een nieuwe trend
- Actief publiek (VERSCHOVEN)
- Effect op de lange termijn
- Afhankelijke van meerdere factoren
- Zowel kwantitatieve als kwalitatieve benaderingen, zelfs gecombineerd
- Meer geavanceerde onderzoeksmethoden
, Week 2 - Hoorcollege 2 - Normatieve mediatheorieën
Hebben media een sociale verantwoordelijkheid?
Normatieve theorie
⇨ Het gaat erover hoe we het graag zouden willen hebben. Een ideale wereld
Goal setting theorieën: hoe media zouden moeten werken in een ideale wereld.
Welke rol moeten media spelen in de samenleving en hoe moet dat worden bereikt?
Tijdlijn
Autoritair ⇒ Libertarisch ⇒ Social Responsiblity
Autoriteit = koning
Libertarisch = vrijheids- van meningsuiting
Social Responsiblity =we vertrouwen dat journalisten ons vermaken, informeren enz.
Autoritaire Theorie
- Media hebben geen autonomie
- Censuur en beperking van vrije meningsuiting
- Media handelen in één belang: dat van de heersende klasse
- Geen verandering in de status quo
Libertarisch perspectief (vanaf 16e eeuw)
- Tegenstander van autoritair systeem
- Volk zou vrije meningsuiting moeten hebben
- Martin Luther pionier
- Vrijheid van meningsuiting heeft veel universele waarde
John Milton’s principe van zelfrealisatie (1644)
Overtuiging: in een vrije samenleving zal de waarheid altijd overwinnen
- Met vrijheid van meningsuiting zou dat er voor zorgen dat mensen in staat zijn de
juiste keuzes te maken.
- Als iedereen toegang heeft tot alle informatie alleen dan kan de waarheid overwinnen
- Dan zullen ze altijd de juiste keuzes maken, omdat ze diep van binnen goede
mensen zijn
- De mens is rationeel
- Ze zullen altijd voor het positieve optie gaan
Media als marktplaats van ideeën?
De beste ideeën zullen winnen. Concurrentie is juist goed!
Argument: Een open en concurrerende markt zal zichzelf reguleren
- De 'beste ideeën' zullen winnen!
Maar zijn media net als elk ander product?
- We kopen geen individuele verhalen (maar ook advertenties, andere inhoud). Bij
media heb je veel ‘bijvangst’ je krijgt meer mee dan waar je bewust voor kiest.
- Wat als de steun van adverteerders het mogelijk maakt dat slechte berichten worden
verspreid?
