,Inleiding
Dit verslag is geschreven in het kader van de EVE-opdracht Preventief en Innovatief
Werken. In deze opdracht staat het ontwikkelen en toepassen van een preventief en
vernieuwend product centraal dat aansluit bij een actueel vraagstuk in de praktijk.
De twee opdrachtonderdelen (C1 en C2) zijn in dit verslag geïntegreerd, met de
methodische cyclus als leidraad. Door dit cyclisch en praktijkgericht te benaderen
ontstaat een logisch, samenhangend proces van signalering tot evaluatie en reflectie.
De aanleiding voor dit traject ligt binnen mijn dagelijkse praktijk bij Oranjeborg de
Wolden, een woonvoorziening voor mannen met een licht verstandelijke beperking en
vaak bijkomende verslavingsproblematiek. Binnen deze setting begeleid ik drie
bewoners die verblijven op het appartement, een relatief zelfstandige woongroep
binnen de organisatie. Deze mannen wachten op een ambulante plek en bevinden
zich in een kwetsbare tussenfase: zelfstandig genoeg om vooruit te kijken, maar
gebaat bij structuur en begeleiding om daadwerkelijk die stap te kunnen zetten.
In dit verslag wordt deze situatie omgezet in een kans. Aan de hand van
onderbouwde analyses, relevante gedragsmodellen en motiverende technieken werk
ik toe naar een concreet en visueel ondersteunend eindproduct: een werkfolder die
bewoners voorbereidt op de overgang naar zelfstandig wonen. Daarbij komen onder
andere het ASE-model, het balansmodel, motiverende gespreksvoering en de SEO-
fasen aan bod.
De hoofdstukken nemen je mee langs de stappen van de methodische cyclus. Van
het herkennen van signalen tot het ontwikkelen van een passende interventie, van
implementatie in de praktijk tot evaluatie en persoonlijke reflectie. Dit verslag laat
niet alleen zien wat er is ontworpen, maar ook waarom en hoe het bijdraagt aan het
versterken van regie, motivatie en preventief handelen binnen het sociaal werk.
2
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: aanleiding en praktijkcontext
1.1 Signalen vanuit de praktijk
1.1b Korte schets: de doelgroep binnen de appartementen
1.2 Aanleiding en motivatie
1.3 Eerste ontwerpvragen
1.4 Oriëntatie met de 5W+H-methode
1.5 Conclusie
Hoofdstuk 2: analyse: gedrag begrijpen en verklaren
2.1 Wat is gedrag?
2.2 Fasen van gedragsverandering
2.3 Toepassing van het ASE-model
2.4 Conclusie hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3: ontwerp van de interventie
3.1 Waarom kiezen voor Design Thinking?
3.2 Eisen en wensen
3.3 Van idee naar uitvoering: keuzes, prototypes en ontwerpverantwoording
3.4 Co-creatie
3.5 Van papieren routekaart naar digitale reis: innovatie, eHealth en
toekomstkansen
3.6 Samenvattend
Hoofdstuk 4: evaluatie en duurzame implementatie
4.1 Plan: waar wilden we naartoe?
4.2 Do: hoe hebben we dit aangepakt?
4.3 Check: wat werkt en wat vraagt om bijsturing?
4.4 Act: wat vraagt dit voor de toekomst?
4.5 Samenvattend
Hoofdstuk 5: reflectie via Korthagen
Hoofdstuk 6: toekomstvisie en afronding
7. Bronvermelding
8. Bijlage 1: werkfolder
9. Bijlage 2: feedbackformulieren
3
Dit verslag is geschreven in het kader van de EVE-opdracht Preventief en Innovatief
Werken. In deze opdracht staat het ontwikkelen en toepassen van een preventief en
vernieuwend product centraal dat aansluit bij een actueel vraagstuk in de praktijk.
De twee opdrachtonderdelen (C1 en C2) zijn in dit verslag geïntegreerd, met de
methodische cyclus als leidraad. Door dit cyclisch en praktijkgericht te benaderen
ontstaat een logisch, samenhangend proces van signalering tot evaluatie en reflectie.
De aanleiding voor dit traject ligt binnen mijn dagelijkse praktijk bij Oranjeborg de
Wolden, een woonvoorziening voor mannen met een licht verstandelijke beperking en
vaak bijkomende verslavingsproblematiek. Binnen deze setting begeleid ik drie
bewoners die verblijven op het appartement, een relatief zelfstandige woongroep
binnen de organisatie. Deze mannen wachten op een ambulante plek en bevinden
zich in een kwetsbare tussenfase: zelfstandig genoeg om vooruit te kijken, maar
gebaat bij structuur en begeleiding om daadwerkelijk die stap te kunnen zetten.
In dit verslag wordt deze situatie omgezet in een kans. Aan de hand van
onderbouwde analyses, relevante gedragsmodellen en motiverende technieken werk
ik toe naar een concreet en visueel ondersteunend eindproduct: een werkfolder die
bewoners voorbereidt op de overgang naar zelfstandig wonen. Daarbij komen onder
andere het ASE-model, het balansmodel, motiverende gespreksvoering en de SEO-
fasen aan bod.
De hoofdstukken nemen je mee langs de stappen van de methodische cyclus. Van
het herkennen van signalen tot het ontwikkelen van een passende interventie, van
implementatie in de praktijk tot evaluatie en persoonlijke reflectie. Dit verslag laat
niet alleen zien wat er is ontworpen, maar ook waarom en hoe het bijdraagt aan het
versterken van regie, motivatie en preventief handelen binnen het sociaal werk.
2
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: aanleiding en praktijkcontext
1.1 Signalen vanuit de praktijk
1.1b Korte schets: de doelgroep binnen de appartementen
1.2 Aanleiding en motivatie
1.3 Eerste ontwerpvragen
1.4 Oriëntatie met de 5W+H-methode
1.5 Conclusie
Hoofdstuk 2: analyse: gedrag begrijpen en verklaren
2.1 Wat is gedrag?
2.2 Fasen van gedragsverandering
2.3 Toepassing van het ASE-model
2.4 Conclusie hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3: ontwerp van de interventie
3.1 Waarom kiezen voor Design Thinking?
3.2 Eisen en wensen
3.3 Van idee naar uitvoering: keuzes, prototypes en ontwerpverantwoording
3.4 Co-creatie
3.5 Van papieren routekaart naar digitale reis: innovatie, eHealth en
toekomstkansen
3.6 Samenvattend
Hoofdstuk 4: evaluatie en duurzame implementatie
4.1 Plan: waar wilden we naartoe?
4.2 Do: hoe hebben we dit aangepakt?
4.3 Check: wat werkt en wat vraagt om bijsturing?
4.4 Act: wat vraagt dit voor de toekomst?
4.5 Samenvattend
Hoofdstuk 5: reflectie via Korthagen
Hoofdstuk 6: toekomstvisie en afronding
7. Bronvermelding
8. Bijlage 1: werkfolder
9. Bijlage 2: feedbackformulieren
3
