VERBINTENIS DEEL 1BIS
DEEL I. de bronnen van verbintenissen - verbintenissen uit eenzijdige
rechtshandeling.....................................................................................4
Hoofdstuk 1. Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling........................4
§1. Begrippen............................................................................................................... 4
DEEL I. de bronnen van verbintenissen - verbintenissen uit oneigenlijke
contracten.............................................................................................6
Inleiding – definitie...................................................................................6
Hoofdstuk 1. Zaakwaarneming..................................................................7
Afdeling 1. Begripsbepaling............................................................................................. 7
Afdeling 2. Toepassingsvoorwaarden...............................................................................8
§1. Inzicht om andermans belang te behartigen..........................................................9
§2. Vrijwillige tussenkomst........................................................................................... 9
§3. Nuttige tussenkomst............................................................................................... 9
§4. Geen verzet van de meester van de zaak..............................................................9
§5. Geen vrijgevigheid van de zaakwaarnemer............................................................9
Afdeling 3. Gevolgen...................................................................................................... 10
§1. Verbintenissen van de zaakwaarnemer (art. 5.130 BW).......................................10
§2. Verbintenissen van de meester van de zaak (art. 5.132 BW)................................11
Hoofdstuk 2. Onverschuldigde betaling....................................................11
Afdeling 1. Begripsbepaling...........................................................................................11
Afdeling 2. Toepassingsvoorwaarden.............................................................................12
§1. Betaling................................................................................................................ 12
§2. Onverschuldigd karakter van de betaling (5.133 BW)...........................................12
§3. Geen bijkomende toepassingsvoorwaarden.........................................................12
Afdeling 3. Gevolgen en omvang van de restitutieverbintenis.......................................13
§1. Verplichtingen van de accipiens: restitutie...........................................................13
§2. Verplichtingen van de solvens: terugbetaling kosten............................................15
§3. Verjaring............................................................................................................... 15
Afdeling 4. Bijzondere wetsbepalingen..........................................................................15
Hoofdstuk 3. Ongerechtvaardigde verrijking............................................16
Afdeling 1. Begripsbepaling...........................................................................................16
Afdeling 2. Toepassingsvoorwaarden.............................................................................16
§1. Een verrijking....................................................................................................... 17
§2. Een verarming...................................................................................................... 17
§3. Een oorzakelijk verband tussen verrijking en verarming.......................................17
§4. Ontbreken van juridische rechtvaardiging............................................................17
§5. Subsidiariteit........................................................................................................ 18
Afdeling 3. Gevolgen en omvang van de restitutieverbintenis.......................................18
DEEL I. de bronnen van verbintenissen – buitencontractuele
aansprakelijkheid.................................................................................19
1
, Hoofdstuk 1. De gronden van aansprakelijkheid: feiten die tot
aansprakelijkheid leiden..........................................................................19
Afdeling 1. Inleidende begrippen...................................................................................19
§ 1. Foutaansprakelijkheid, foutloze aansprakelijkheid en alternatieve
vergoedingssystemen................................................................................................ 19
§ 2. Persoonlijke en kwalitatieve aansprakelijkheid....................................................20
Afdeling 2. Persoonlijke aansprakelijkheid voor eigen daad...........................................20
§ 1. Beginsel............................................................................................................... 20
§ 2. Definitie van de fout............................................................................................ 21
§ 3. Gronden van uitsluiting van aansprakelijkheid voor fout.....................................23
§ 4. Minderjarigen en personen met een geestesstoornis..........................................24
§ 5. Rechtspersonen................................................................................................... 25
§ 6. Gedeeltelijke immuniteiten..................................................................................26
§ 7. Bedingen over aansprakelijkheid.........................................................................28
Afdeling 3. Kwalitatieve aansprakelijkheid.....................................................................28
§ 1. Aansprakelijkheid voor andere personen/ andermans daad................................28
A. Geen algemeen beginsel van aansprakelijkheid voor andermans daad.............28
B. Art. 6.12 BW: aansprakelijkheid van titularissen van het gezag over
minderjarigen......................................................................................................... 28
C. Art. 6.13 BW: aansprakelijkheid personen belast met toezicht op anderen........31
D. Art. 6.14 BW: aansprakelijkheid aanstellers.......................................................33
E. Art. 6.15 BW: aansprakelijkheid RP voor hun bestuursorganen en leden daarvan
............................................................................................................................... 34
§ 1. Aansprakelijkheid voor zaken en dieren...............................................................37
A. Art 6.16 BW: Aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken......................................37
B. Art 6.17 BW: Aansprakelijkheid voor dieren........................................................38
Intermezzo: WAP en WAM (staat niet in het boek)....................................41
1. Art. 29bis WAM.......................................................................................................... 41
2. Art 2. WAM................................................................................................................. 43
3. Art. 1 WAM................................................................................................................. 43
4. Art. 2bis WAM............................................................................................................ 43
5. Aansprakelijkheid voor producten..............................................................................44
§1. Producent............................................................................................................. 44
§2. Product (Art 6.42 BW)...........................................................................................44
§3. Gebrek (Art 6.45 BW)............................................................................................45
§4. Bewijs (Art 6.47 BW)............................................................................................. 45
§5. Gronden van aansprakelijkheidsuitsluiting (Art 6.48 BW).....................................45
§6. Vergoeding – exoneratie – termijnen.....................................................................46
Hoofdstuk 2. Schade en schadeloosstelling..............................................47
Afdeling 1. Begrip schade..............................................................................................47
Afdeling 2. Voorwaarden................................................................................................48
§1. AANTASTING van een BELANG..............................................................................48
§2. een RECHTMATIG belang......................................................................................48
§3. ZEKERE schade..................................................................................................... 49
§4. Een PERSOONLIJK belang......................................................................................49
Afdeling 3. Soorten schade............................................................................................ 50
§1. Patrimoniale en extrapatrimoniale schade (6.26 BW)..........................................50
2
, §2. Rechtstreekse en onrechtstreekse schade............................................................50
Afdeling 4. Gevolgen van schade: integrale schadeloosstelling (6.30 BW).....................51
§1. Begrip, basisregels en doelstelling.......................................................................51
§2. Vormen van schadeloosstelling............................................................................52
§3. Raming van schade.............................................................................................. 53
§4. Bevel of verbod.................................................................................................... 54
Hoofdstuk 3. Oorzakelijk verband............................................................54
Afdeling 1. Basisregels en correcties..............................................................................55
§1. De CSQN-test........................................................................................................ 55
§2. De equivalentieleer.............................................................................................. 56
Afdeling 2. Pluraliteit van oorzaken................................................................................57
§1. Probleemstelling................................................................................................... 57
Door de equivalentieleer is het mogelijk dat een combinatie van ≠ gebeurtenissen in
oorzakelijk verband staan en dat ze allemaal als noodzakelijke voorwaarden worden
weerhouden............................................................................................................... 57
§2. Combinatie van een fout van de schadeverwekker en een fout van derde(n)......58
§3.combinatie van een fout van de schadeverwekker met een eigen fout van de
benadeelde................................................................................................................ 59
Afdeling 3. Causale onzekerheid – proportionele aansprakelijkheid...............................60
§1. Onzekerheid over het causale karakter van de fout – verlies van een kans..........60
Hoofdstuk 4. De aansprakelijkheidsregimes.............................................61
§1. De soorten aansprakelijkheid...............................................................................61
§2. De begrippen samenloop en co-existentie............................................................63
A. Samenloop of cumul van aansprakelijkheden........................................................63
B. Co-existentie van aansprakelijkheden....................................................................63
3
, DEEL I. de bronnen van verbintenissen - verbintenissen uit
eenzijdige rechtshandeling
Hoofdstuk 1. Verbintenissen uit eenzijdige
rechtshandeling
§1. Begrippen
EENZIJDIGE RECHTSHANDELING:
Art. 5.125 BW: “Een eenzijdige rechtshandeling is de wilsuiting waarbij een
persoon de bedoeling heeft om rechtsgevolgen te doen ontstaan.
De persoon die deze handeling verricht kan met name door zijn enkele wil
een verbintenis aangaan ten voordele van een ander.”
Is mededelingsplichtig
↔ (eenzijdig) contract (art. 5.6 BW) = is steeds een twee-of meerzijdige
rechtshandeling. Het contract doet slchts verbintenissen ten laste van ÉÉN
partij ontstaan.
Eenzijdige rechtshandeling als bron van verbintenissen
Voorbeelden: aanbod, beloningsbelofte, testament, aanvaarding erfenis
Kenmerken:
- Eenzijdig: slechts één partij verricht de rechtshandeling.
- Juridisch bindend: de rechtshandeling kan verbintenissen scheppen.
- Niet altijd aanvaarding nodig: soms kan een verbintenis ontstaan zonder
dat een andere partij expliciet akkoord gaat.
Art. 5.126 BW: “Elke eenzijdige rechtshandeling is onderworpen aan de
regels die er eigen aan zijn en, voor zover deze niet ervan afwijken, aan de
regels die toepasselijk zijn op de contracten en aan het algemeen
regime van de verbintenis.”
Geldigheid: 4 geldigheidsvereisten
Geldige wilsuiting:
- Een zekere, veruitwendigde en geldige wil
- Substantiele en essentiele bestanddelen moeten vaststaan
4
DEEL I. de bronnen van verbintenissen - verbintenissen uit eenzijdige
rechtshandeling.....................................................................................4
Hoofdstuk 1. Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling........................4
§1. Begrippen............................................................................................................... 4
DEEL I. de bronnen van verbintenissen - verbintenissen uit oneigenlijke
contracten.............................................................................................6
Inleiding – definitie...................................................................................6
Hoofdstuk 1. Zaakwaarneming..................................................................7
Afdeling 1. Begripsbepaling............................................................................................. 7
Afdeling 2. Toepassingsvoorwaarden...............................................................................8
§1. Inzicht om andermans belang te behartigen..........................................................9
§2. Vrijwillige tussenkomst........................................................................................... 9
§3. Nuttige tussenkomst............................................................................................... 9
§4. Geen verzet van de meester van de zaak..............................................................9
§5. Geen vrijgevigheid van de zaakwaarnemer............................................................9
Afdeling 3. Gevolgen...................................................................................................... 10
§1. Verbintenissen van de zaakwaarnemer (art. 5.130 BW).......................................10
§2. Verbintenissen van de meester van de zaak (art. 5.132 BW)................................11
Hoofdstuk 2. Onverschuldigde betaling....................................................11
Afdeling 1. Begripsbepaling...........................................................................................11
Afdeling 2. Toepassingsvoorwaarden.............................................................................12
§1. Betaling................................................................................................................ 12
§2. Onverschuldigd karakter van de betaling (5.133 BW)...........................................12
§3. Geen bijkomende toepassingsvoorwaarden.........................................................12
Afdeling 3. Gevolgen en omvang van de restitutieverbintenis.......................................13
§1. Verplichtingen van de accipiens: restitutie...........................................................13
§2. Verplichtingen van de solvens: terugbetaling kosten............................................15
§3. Verjaring............................................................................................................... 15
Afdeling 4. Bijzondere wetsbepalingen..........................................................................15
Hoofdstuk 3. Ongerechtvaardigde verrijking............................................16
Afdeling 1. Begripsbepaling...........................................................................................16
Afdeling 2. Toepassingsvoorwaarden.............................................................................16
§1. Een verrijking....................................................................................................... 17
§2. Een verarming...................................................................................................... 17
§3. Een oorzakelijk verband tussen verrijking en verarming.......................................17
§4. Ontbreken van juridische rechtvaardiging............................................................17
§5. Subsidiariteit........................................................................................................ 18
Afdeling 3. Gevolgen en omvang van de restitutieverbintenis.......................................18
DEEL I. de bronnen van verbintenissen – buitencontractuele
aansprakelijkheid.................................................................................19
1
, Hoofdstuk 1. De gronden van aansprakelijkheid: feiten die tot
aansprakelijkheid leiden..........................................................................19
Afdeling 1. Inleidende begrippen...................................................................................19
§ 1. Foutaansprakelijkheid, foutloze aansprakelijkheid en alternatieve
vergoedingssystemen................................................................................................ 19
§ 2. Persoonlijke en kwalitatieve aansprakelijkheid....................................................20
Afdeling 2. Persoonlijke aansprakelijkheid voor eigen daad...........................................20
§ 1. Beginsel............................................................................................................... 20
§ 2. Definitie van de fout............................................................................................ 21
§ 3. Gronden van uitsluiting van aansprakelijkheid voor fout.....................................23
§ 4. Minderjarigen en personen met een geestesstoornis..........................................24
§ 5. Rechtspersonen................................................................................................... 25
§ 6. Gedeeltelijke immuniteiten..................................................................................26
§ 7. Bedingen over aansprakelijkheid.........................................................................28
Afdeling 3. Kwalitatieve aansprakelijkheid.....................................................................28
§ 1. Aansprakelijkheid voor andere personen/ andermans daad................................28
A. Geen algemeen beginsel van aansprakelijkheid voor andermans daad.............28
B. Art. 6.12 BW: aansprakelijkheid van titularissen van het gezag over
minderjarigen......................................................................................................... 28
C. Art. 6.13 BW: aansprakelijkheid personen belast met toezicht op anderen........31
D. Art. 6.14 BW: aansprakelijkheid aanstellers.......................................................33
E. Art. 6.15 BW: aansprakelijkheid RP voor hun bestuursorganen en leden daarvan
............................................................................................................................... 34
§ 1. Aansprakelijkheid voor zaken en dieren...............................................................37
A. Art 6.16 BW: Aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken......................................37
B. Art 6.17 BW: Aansprakelijkheid voor dieren........................................................38
Intermezzo: WAP en WAM (staat niet in het boek)....................................41
1. Art. 29bis WAM.......................................................................................................... 41
2. Art 2. WAM................................................................................................................. 43
3. Art. 1 WAM................................................................................................................. 43
4. Art. 2bis WAM............................................................................................................ 43
5. Aansprakelijkheid voor producten..............................................................................44
§1. Producent............................................................................................................. 44
§2. Product (Art 6.42 BW)...........................................................................................44
§3. Gebrek (Art 6.45 BW)............................................................................................45
§4. Bewijs (Art 6.47 BW)............................................................................................. 45
§5. Gronden van aansprakelijkheidsuitsluiting (Art 6.48 BW).....................................45
§6. Vergoeding – exoneratie – termijnen.....................................................................46
Hoofdstuk 2. Schade en schadeloosstelling..............................................47
Afdeling 1. Begrip schade..............................................................................................47
Afdeling 2. Voorwaarden................................................................................................48
§1. AANTASTING van een BELANG..............................................................................48
§2. een RECHTMATIG belang......................................................................................48
§3. ZEKERE schade..................................................................................................... 49
§4. Een PERSOONLIJK belang......................................................................................49
Afdeling 3. Soorten schade............................................................................................ 50
§1. Patrimoniale en extrapatrimoniale schade (6.26 BW)..........................................50
2
, §2. Rechtstreekse en onrechtstreekse schade............................................................50
Afdeling 4. Gevolgen van schade: integrale schadeloosstelling (6.30 BW).....................51
§1. Begrip, basisregels en doelstelling.......................................................................51
§2. Vormen van schadeloosstelling............................................................................52
§3. Raming van schade.............................................................................................. 53
§4. Bevel of verbod.................................................................................................... 54
Hoofdstuk 3. Oorzakelijk verband............................................................54
Afdeling 1. Basisregels en correcties..............................................................................55
§1. De CSQN-test........................................................................................................ 55
§2. De equivalentieleer.............................................................................................. 56
Afdeling 2. Pluraliteit van oorzaken................................................................................57
§1. Probleemstelling................................................................................................... 57
Door de equivalentieleer is het mogelijk dat een combinatie van ≠ gebeurtenissen in
oorzakelijk verband staan en dat ze allemaal als noodzakelijke voorwaarden worden
weerhouden............................................................................................................... 57
§2. Combinatie van een fout van de schadeverwekker en een fout van derde(n)......58
§3.combinatie van een fout van de schadeverwekker met een eigen fout van de
benadeelde................................................................................................................ 59
Afdeling 3. Causale onzekerheid – proportionele aansprakelijkheid...............................60
§1. Onzekerheid over het causale karakter van de fout – verlies van een kans..........60
Hoofdstuk 4. De aansprakelijkheidsregimes.............................................61
§1. De soorten aansprakelijkheid...............................................................................61
§2. De begrippen samenloop en co-existentie............................................................63
A. Samenloop of cumul van aansprakelijkheden........................................................63
B. Co-existentie van aansprakelijkheden....................................................................63
3
, DEEL I. de bronnen van verbintenissen - verbintenissen uit
eenzijdige rechtshandeling
Hoofdstuk 1. Verbintenissen uit eenzijdige
rechtshandeling
§1. Begrippen
EENZIJDIGE RECHTSHANDELING:
Art. 5.125 BW: “Een eenzijdige rechtshandeling is de wilsuiting waarbij een
persoon de bedoeling heeft om rechtsgevolgen te doen ontstaan.
De persoon die deze handeling verricht kan met name door zijn enkele wil
een verbintenis aangaan ten voordele van een ander.”
Is mededelingsplichtig
↔ (eenzijdig) contract (art. 5.6 BW) = is steeds een twee-of meerzijdige
rechtshandeling. Het contract doet slchts verbintenissen ten laste van ÉÉN
partij ontstaan.
Eenzijdige rechtshandeling als bron van verbintenissen
Voorbeelden: aanbod, beloningsbelofte, testament, aanvaarding erfenis
Kenmerken:
- Eenzijdig: slechts één partij verricht de rechtshandeling.
- Juridisch bindend: de rechtshandeling kan verbintenissen scheppen.
- Niet altijd aanvaarding nodig: soms kan een verbintenis ontstaan zonder
dat een andere partij expliciet akkoord gaat.
Art. 5.126 BW: “Elke eenzijdige rechtshandeling is onderworpen aan de
regels die er eigen aan zijn en, voor zover deze niet ervan afwijken, aan de
regels die toepasselijk zijn op de contracten en aan het algemeen
regime van de verbintenis.”
Geldigheid: 4 geldigheidsvereisten
Geldige wilsuiting:
- Een zekere, veruitwendigde en geldige wil
- Substantiele en essentiele bestanddelen moeten vaststaan
4
