Belangrijk
Learn more
H1 INLEIDING
Mannen mortaliteits rate: IHD > cerebrovasculaire aandoening en HTA > hartfalen
Vrouwen mortaliteitsrate: cerebrovasculaire aandoening en HTA > IHD > hartfalen
Meestvoorkomende oorzaak dood wereld = ischemisch hartlijden
1 ROL CARDIOVASCULAIR SYSTEEM
Primair = distributie van nutritie (= glucose, O2, …) voor cellen en verwijderen van afvalproducten (= CO2, lactaat, …)
Secundair =
• verspreiden van chemische signalen (hormonen & neurotransmitters)
• Rol in homeostase vd lichaamstemperatuur (transport warmyte van centraal naar lichaamsopp)
• Rol id afweer
2 ORGANISATIE VAN HET CARDIOVASCULAIR SYSTEEM
1. Pomp = hart : 300g & linker-rechter hart
2. Circulerende vloeistof = bloed
3. Leidingen = bloedvaten : systemische (= hoge druk) circulatie VS pulmonale (= lage druk) circulatie
Sterk gereguleerd —> beantwoorden aan variabele behoeften
HART
1. Pulsatiele pomp
hart trekt hart Laat
ontspant -
samen
zich vullen met bloed
2. Pompt bloed in bloedvaten —> levert druk
LV voegt veel druk toe
3. In serie (RV —> LV) : nadeel = als 1 vd elementen faalt, komt de andere ook in de problemen
BLOEDVATEN
Systemische (of hoge druk) circulatie
Venen: capaciteit functie —> veel bloed wordt bewaard in venen
volume
Arteriolen = weerstandsvaten (= kraantjes) —> bepalen naar waar bloed gaat vloeien
distributie
BLOED
Bloed = bloedcellen + plasma
Plasmavolume = 3L & totaal bloedvolume = 5L
Total body water = 60% lichaamsgewicht:
3 compartimenten: plasma (3L) + intersitium (12L) + intracellulair (30L)
,3 FUNDAMENTELE ELEMENTEN DIE BLOEDSTROMING (FLOW) DOORHEEN HART
EN BLOEDVATEN BEPALEN/BESCHRIJVEN
BLOEDSTROOM AANGEDREVEN DOOR POMP DIE DRUK LEVERT TEGEN EEN WEERSTAND
Vereenvoudigd: Realiteit:
• Constante stroming (flow, F) • Hart = ± constante drukgenerator (∆P aorta - vena cava)
• Constante druk (P) • Variabele stroming en weerstand (ifv fysiologische omstandigheden)
• 1 rechte buis met vaste weerstand (R)
MAP (- CVP)
Co =
SVR
MAP
=
SVR
F
=
MAP = mean arterial pressure
SRV = systemic vascular resistance / TPR total peripheral resistance
CVP = central venous pressure = 0-8 mmHg —> te verwaarlozen
CO = cardiac output = hvl bloed daarin gaat stromen
HARTDEBIET - ‘CARDIAC OUTPUT’
CO =
HR .
SV
• Cardiac output = hartdebiet : hoeveelheid bloed die in 1 minuut door elke ventrikel wordt gepompt (5 L/min)
• Heart rate = hartslagfrequentie : aantal samentrekkingen van ventrikel per minuut (70 slagen/min)
• Stroke volume = slagvolume : hoeveelheid bloed uit elke ventrikel geëjecteerd bij elke samentrekking (70 mL/slag)
SV = EDV - ESV
Bij steady state: CO (R=L) = (total) organ bloodflow = veneuze retour
DISTRIBUTIE NAAR MEESTE ORGANEN: PARALLEL
Uitzondering = lever (in serie)
Serieschakeling (Rtot = R1 + R2 + R3) Parallelschakeling (1/Rtot = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3)
Hoofdverbruiker = lever & maagdarmstelsel (1/4) dan nieren (1/5) en skeletspieren (1/5)
Arteriolen = kraantjes cv systeem —> bepaald hoeveel bloed welke organen krijgen
GEMIDDELDE ARTERIËLE BLOEDDRUK - MAP
In systole is bloeddruk hoger & in diastole is bloeddruk lager —> MAP ligt tss beiden
MAP = ± 95 mmHg
Gemiddelde druk = blauwe zone gedeeld door duur vd cyclus —> MAP is NIET het gemiddelde van syst en diast P
CO komt in cilinder en SRV is hetgene
wat er terug uitstroomt (per slag)
Als je er meer bloed insteekt stijgt de
bloeddruk & als je het kraantje
dichtdraait stijgt de bloeddruk
MAP
CO =
SUR
, Pouiseuille-Hagen vergelijking
PERIFERE WEERSTAND R =
8 r4
R is :
• Omgekeerd evenredig met diameter vh vat
• Recht evenredig met viscositeit (η) (eigensch vd vloeistof) + lengte van het bloedvat (l)
Weerstand wordt
opgebouwd thv arteriolen
4 BELANG VAN CONTROLESYSTEMEN
Constante druk = watertoren
—> parallele verdeling naar versch organen
Weerstand & debiet is moeilijk te meten —> we meten druk
Controlesysteem lichaam : adhv
meten druk & snelle controle via ANS
CO = cardiac output
SRV = systeem vasculaire weerstand
MAP = gemiddelde arteriële bloeddruk
HR = hartfrequentie
SV = slagvolume
ECF = extracellulair volume
VSMC = vasculaire gladde spiercellen
ANS = autonoom zenuwstelsel
H2 MICROCIRCULATIE
1 ROL VAN DE MICROCIRCULATIE
Voeding: uitwisseling van gassen, voedingsstoffen, afvalstoffen, water
Andere functies: ultrafiltratie (nieren), warmteuitwisseling (huid), hormonen (signaalfunctie), stolling-ontsteking
(verdediging)
2 ANATOMIE VAN DE MIRCOCIRCULATIE microcirculatie
Microcirculatie = geheel van arteriolen, capillairen en venulen
Grotere oppervlakte + lagere snelheid + lagere druk
, Arteries : meerdere lagen gladde spiercellen (VSMC)
Arteriolen : 1 laag VSMC met innervatie:
• metarteriolen:
- korter in lengte ivm arteriolen
- VSMC discontinue + meestal niet bezenuwd
- bij contractie vd precapillaire sfincter —> afsluiten bloedflow naar capillaire bed
• precapillaire sfincter
- small cuff (= bandje) van VSMC
- meestal niet bezenuwd, wel gevoelig aan locale tissue factoren
- komen niet in alle weefsels voor
Capillairen : wand bestaat uit 1 enkele laag endotheelcellen met basale membraan
- interne diameter 2-5 μm
- wand zeer dun
- soorten connecties = interendotheel junctie
* ruimte tussen 2 endotheelcellen = cleft
° regio’s van ‘adhering junctions’
° tight junction: fusie membranen
* soms opening in endotheelcel = fenestratie
- 3 groepen van capillairen (obv mate van lekheid)
3 UITWISSELING VAN STOFFEN THV CAPILLAIREN
DIFUSIE CONVECTIE
Beweging van stoffen obv concentratieverschillen Bewegen van stoffen obv drukverschillen
Diffusie is evenredig met:
• permeabiliteit Osmotische druk = externe
druk die nodig is zodat er
• Concentratieverschil
geen netto beweging is van
(Wet van Fick) vloeistof over membr
Learn more
H1 INLEIDING
Mannen mortaliteits rate: IHD > cerebrovasculaire aandoening en HTA > hartfalen
Vrouwen mortaliteitsrate: cerebrovasculaire aandoening en HTA > IHD > hartfalen
Meestvoorkomende oorzaak dood wereld = ischemisch hartlijden
1 ROL CARDIOVASCULAIR SYSTEEM
Primair = distributie van nutritie (= glucose, O2, …) voor cellen en verwijderen van afvalproducten (= CO2, lactaat, …)
Secundair =
• verspreiden van chemische signalen (hormonen & neurotransmitters)
• Rol in homeostase vd lichaamstemperatuur (transport warmyte van centraal naar lichaamsopp)
• Rol id afweer
2 ORGANISATIE VAN HET CARDIOVASCULAIR SYSTEEM
1. Pomp = hart : 300g & linker-rechter hart
2. Circulerende vloeistof = bloed
3. Leidingen = bloedvaten : systemische (= hoge druk) circulatie VS pulmonale (= lage druk) circulatie
Sterk gereguleerd —> beantwoorden aan variabele behoeften
HART
1. Pulsatiele pomp
hart trekt hart Laat
ontspant -
samen
zich vullen met bloed
2. Pompt bloed in bloedvaten —> levert druk
LV voegt veel druk toe
3. In serie (RV —> LV) : nadeel = als 1 vd elementen faalt, komt de andere ook in de problemen
BLOEDVATEN
Systemische (of hoge druk) circulatie
Venen: capaciteit functie —> veel bloed wordt bewaard in venen
volume
Arteriolen = weerstandsvaten (= kraantjes) —> bepalen naar waar bloed gaat vloeien
distributie
BLOED
Bloed = bloedcellen + plasma
Plasmavolume = 3L & totaal bloedvolume = 5L
Total body water = 60% lichaamsgewicht:
3 compartimenten: plasma (3L) + intersitium (12L) + intracellulair (30L)
,3 FUNDAMENTELE ELEMENTEN DIE BLOEDSTROMING (FLOW) DOORHEEN HART
EN BLOEDVATEN BEPALEN/BESCHRIJVEN
BLOEDSTROOM AANGEDREVEN DOOR POMP DIE DRUK LEVERT TEGEN EEN WEERSTAND
Vereenvoudigd: Realiteit:
• Constante stroming (flow, F) • Hart = ± constante drukgenerator (∆P aorta - vena cava)
• Constante druk (P) • Variabele stroming en weerstand (ifv fysiologische omstandigheden)
• 1 rechte buis met vaste weerstand (R)
MAP (- CVP)
Co =
SVR
MAP
=
SVR
F
=
MAP = mean arterial pressure
SRV = systemic vascular resistance / TPR total peripheral resistance
CVP = central venous pressure = 0-8 mmHg —> te verwaarlozen
CO = cardiac output = hvl bloed daarin gaat stromen
HARTDEBIET - ‘CARDIAC OUTPUT’
CO =
HR .
SV
• Cardiac output = hartdebiet : hoeveelheid bloed die in 1 minuut door elke ventrikel wordt gepompt (5 L/min)
• Heart rate = hartslagfrequentie : aantal samentrekkingen van ventrikel per minuut (70 slagen/min)
• Stroke volume = slagvolume : hoeveelheid bloed uit elke ventrikel geëjecteerd bij elke samentrekking (70 mL/slag)
SV = EDV - ESV
Bij steady state: CO (R=L) = (total) organ bloodflow = veneuze retour
DISTRIBUTIE NAAR MEESTE ORGANEN: PARALLEL
Uitzondering = lever (in serie)
Serieschakeling (Rtot = R1 + R2 + R3) Parallelschakeling (1/Rtot = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3)
Hoofdverbruiker = lever & maagdarmstelsel (1/4) dan nieren (1/5) en skeletspieren (1/5)
Arteriolen = kraantjes cv systeem —> bepaald hoeveel bloed welke organen krijgen
GEMIDDELDE ARTERIËLE BLOEDDRUK - MAP
In systole is bloeddruk hoger & in diastole is bloeddruk lager —> MAP ligt tss beiden
MAP = ± 95 mmHg
Gemiddelde druk = blauwe zone gedeeld door duur vd cyclus —> MAP is NIET het gemiddelde van syst en diast P
CO komt in cilinder en SRV is hetgene
wat er terug uitstroomt (per slag)
Als je er meer bloed insteekt stijgt de
bloeddruk & als je het kraantje
dichtdraait stijgt de bloeddruk
MAP
CO =
SUR
, Pouiseuille-Hagen vergelijking
PERIFERE WEERSTAND R =
8 r4
R is :
• Omgekeerd evenredig met diameter vh vat
• Recht evenredig met viscositeit (η) (eigensch vd vloeistof) + lengte van het bloedvat (l)
Weerstand wordt
opgebouwd thv arteriolen
4 BELANG VAN CONTROLESYSTEMEN
Constante druk = watertoren
—> parallele verdeling naar versch organen
Weerstand & debiet is moeilijk te meten —> we meten druk
Controlesysteem lichaam : adhv
meten druk & snelle controle via ANS
CO = cardiac output
SRV = systeem vasculaire weerstand
MAP = gemiddelde arteriële bloeddruk
HR = hartfrequentie
SV = slagvolume
ECF = extracellulair volume
VSMC = vasculaire gladde spiercellen
ANS = autonoom zenuwstelsel
H2 MICROCIRCULATIE
1 ROL VAN DE MICROCIRCULATIE
Voeding: uitwisseling van gassen, voedingsstoffen, afvalstoffen, water
Andere functies: ultrafiltratie (nieren), warmteuitwisseling (huid), hormonen (signaalfunctie), stolling-ontsteking
(verdediging)
2 ANATOMIE VAN DE MIRCOCIRCULATIE microcirculatie
Microcirculatie = geheel van arteriolen, capillairen en venulen
Grotere oppervlakte + lagere snelheid + lagere druk
, Arteries : meerdere lagen gladde spiercellen (VSMC)
Arteriolen : 1 laag VSMC met innervatie:
• metarteriolen:
- korter in lengte ivm arteriolen
- VSMC discontinue + meestal niet bezenuwd
- bij contractie vd precapillaire sfincter —> afsluiten bloedflow naar capillaire bed
• precapillaire sfincter
- small cuff (= bandje) van VSMC
- meestal niet bezenuwd, wel gevoelig aan locale tissue factoren
- komen niet in alle weefsels voor
Capillairen : wand bestaat uit 1 enkele laag endotheelcellen met basale membraan
- interne diameter 2-5 μm
- wand zeer dun
- soorten connecties = interendotheel junctie
* ruimte tussen 2 endotheelcellen = cleft
° regio’s van ‘adhering junctions’
° tight junction: fusie membranen
* soms opening in endotheelcel = fenestratie
- 3 groepen van capillairen (obv mate van lekheid)
3 UITWISSELING VAN STOFFEN THV CAPILLAIREN
DIFUSIE CONVECTIE
Beweging van stoffen obv concentratieverschillen Bewegen van stoffen obv drukverschillen
Diffusie is evenredig met:
• permeabiliteit Osmotische druk = externe
druk die nodig is zodat er
• Concentratieverschil
geen netto beweging is van
(Wet van Fick) vloeistof over membr
