WAGENINGEN PRE UNIVERSITY
FORENSISCH ONDERZOEK
Leerlinghandleiding
Lesmodule voor nlt
Conceptversie 3.0
Augustus 2021
,Colofon
De module “Forensisch onderzoek” is bestemd voor de lessen Natuur, Leven en Technologie (NLT).
Deze herziene module moet nog worden gecertificeerd door de certificeringscommissie voor gebruik
op het vwo in domein E2 en F2 (Processen en producten en Methoden en technieken van onderzoek).
Dit materiaal is een onvolledige concept-versie! Het certificeringsnummer van deze module is 1101-
016-VE2F2-3. De originele gecertificeerde module is in pdf-formaat downloadbaar via de
moduledatabase van Vereniging NLT.
Deze module is ontwikkeld door
Auteurs
Saskia Hermans – Wageningen University
Ellen Kusters – schrijfster van De mysterieuze dood van Cindy Duvall
Wetenschappelijk experts
C. Zwart – Forensicon BV
F. van de Goot – Forensisch Patholoog
P. Sjoukema – NFI
Politie Limburg – Forensische Opsporing
Met medewerking van
Antoinette Kalkman – ThrillerAcademie
Marelle Boersma – ThrillerAcademie
Yvonne Willems – Trevianum scholengroep
Els van Coeverden – Wageningen University
Reina Kuiper – Wageningen University
Edgar de Wit – Wageningen University
Aangepaste versies van deze module mogen alleen verspreid worden, indien in dit colofon vermeld
wordt dat het een aangepaste versie betreft, onder vermelding van de naam van de auteur van de
wijzigingen.
Materialen die leerlingen nodig hebben bij deze module zijn beschikbaar via de moduledatabase van
vereniging NLT. © 2009, Versie 1.0; © 2015, Versie 2.0; © 2021, Versie 3.0
Het auteursrecht op de module berust bij Wageningen University. Wageningen University is derhalve
de rechthebbende zoals bedoeld in de hieronder vermelde creative commons licentie.
De auteurs hebben bij de ontwikkeling van de module gebruik gemaakt van materiaal van derden en
daarvoor toestemming verkregen. Bij het achterhalen en voldoen van de rechten op teksten,
illustraties, enz. is de grootst mogelijke zorgvuldigheid betracht. Mochten er desondanks personen of
instanties zijn die rechten menen te kunnen doen gelden op tekstgedeeltes, illustraties, enz. van een
module, dan worden zij verzocht zich in verbinding te stellen met Wageningen University.
De module is met zorg samengesteld en getest. Wageningen University, Landelijk Ontwikkelpunt NLT,
Stuurgroep NLT, SLO en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor onjuistheden en/of
onvolledigheden in de module. Ook aanvaarden Wageningen University , Landelijk Ontwikkelpunt
NLT, Stuurgroep NLT, SLO en auteurs geen enkele aansprakelijkheid voor enige schade,
voortkomend uit (het gebruik van) deze module.
Voor deze module geldt een Creative Commons Naamsvermelding-Niet-
commercieel-Gelijk delen 3.0 Nederland
Licentie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/nl
Uitzondering daarop zijn de gebruikte vingerafdrukken. De afbeeldingen hiervan zijn alleen voor
gebruik binnen het vak nlt en mogen op generlei wijze digitaal worden verspreid.
2 van 126
,Inhoud:
Colofon .................................................................................................................. 2
1.1 Inleiding ........................................................................................................... 7
1.1.1 Wat ga je doen............................................................................................... 7
1.1.2 Leerdoelen ..................................................................................................... 7
1.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 1 ...................... 8
Met loeiende sirenes............................................................................................... 8
1.3 Opzetten van een onderzoek ......................................................................... 9
1.3.1 Hypothese gedreven onderzoek.................................................................... 9
1.3.2 Hypothese gedreven onderzoek toepassen in forensisch onderzoek......... 11
1.3.3 Tunnelvisie................................................................................................... 11
1.3.4 Maatschappelijke kant van pathologie: Frank van de Goot ........................ 13
2.1 Inleiding ......................................................................................................... 14
2.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 14
2.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 14
2.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 2 .................... 15
Ter plaatse gekomen . . . ...................................................................................... 15
2.3 Gevonden vingersporen op de plaats delict (PD) ..................................... 16
Aansteker_ X ................................................................................................... 16
Aansteker_Tas ................................................................................................ 17
Aansteker_Buiten ............................................................................................ 17
Sigaret ............................................................................................................. 18
Vingerafdrukken .............................................................................................. 19
2.4 Vingersporenonderzoek .............................................................................. 23
2.4.1 Vingerafdrukken zijn uniek .......................................................................... 23
2.4.2 Vingersporen zichtbaar maken .................................................................... 24
2.4.3 Classificatie van vingerafdrukken en identificatie van vingersporen ........... 24
2.4.4 Op zoek naar een match ............................................................................. 28
2.4.5 Dossier ......................................................................................................... 30
2.5 Gevonden Schoenafdrukken op de PD ...................................................... 31
2.5.1 Onderzoek naar grondeigenschappen ........................................................ 32
2.5.2 Soortelijke geleidbaarheid ........................................................................... 32
2.5.3 pH ................................................................................................................ 34
2.5.4 Waterabsorberend vermogen ...................................................................... 35
2.5.5 Kleur ............................................................................................................ 35
2.5.6 Dossier ......................................................................................................... 37
3.1 Inleiding ......................................................................................................... 38
3.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 38
3.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 38
3 van 126
,3.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 3 .................... 39
De Verhoorkamer ................................................................................................. 39
3.3 De verhoren van de acteurs en medewerkers ........................................... 40
3.3.1 Overzicht acteurs en medewerkers aanwezig op de set. ............................ 40
3.3.2 Verhoormethoden ........................................................................................ 40
3.4 Analyse van de gevonden sporen op de PD .............................................. 43
3.4.1 Aangetroffen op/aan het lichaam van Cindy ............................................... 43
3.4.2 Blouse Samuel............................................................................................. 44
3.4.3 Braaksel Steve............................................................................................. 45
3.4.4 Zakdoek uit de prullenbak ........................................................................... 45
3.5 Stofeigenschappen en chromatografie ...................................................... 46
3.5.1 Zuivere stoffen en mengsels ....................................................................... 46
3.5.2 Overeenkomsten? ....................................................................................... 48
3.5.3 Chromatografie ............................................................................................ 48
3.5.4 Kolomchromatografie .................................................................................. 50
3.5.5 Dossier ......................................................................................................... 52
3.6 Haaronderzoek .............................................................................................. 53
3.6.1 Morfologisch onderzoek van haren ............................................................. 53
3.6.2 DNA-onderzoek aan haren .......................................................................... 54
3.6.3 Toxicologisch onderzoek in hoofdhaar ........................................................ 54
Interessante toevoeging??????????????????????????????????????? ......... 55
3.6.4 Dossier ......................................................................................................... 55
Intermezzo Beroepsveld: Manager Forensisch Onderzoek ........................... 55
4.1 Inleiding ......................................................................................................... 58
4.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 58
4.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 58
4.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 4 .................... 59
Ophef .................................................................................................................... 59
4.3 Meer gevonden sporen ................................................................................ 60
4.3.1 Schot in bloes Joey ..................................................................................... 60
4.3.2 Zakdoek om arm Joey ................................................................................. 60
4.3.3 Kogelhuls ..................................................................................................... 62
4.3.4 Vingerafdrukken Joey .................................................................................. 62
4.4 Ballistiek ........................................................................................................ 63
4.4.1 Sporen van kogels ....................................................................................... 63
4.4.2 Energie van een kogel ................................................................................. 64
4.4.3 De inslagdiepte ............................................................................................ 66
4.4.4 Dossier ......................................................................................................... 67
4.5 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 5 .................... 68
Een belletje van de forensisch onderzoekers ....................................................... 68
4 van 126
,4.6 Bloedonderzoek ............................................................................................ 69
4.6.1 Inleiding ....................................................................................................... 69
4.6.2 Luminol ........................................................................................................ 69
4.6.3 Wat is hemoglobine? ................................................................................... 71
4.6.4 Dossier ......................................................................................................... 72
5.1 Inleiding ......................................................................................................... 73
5.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 73
5.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 73
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 6 .......................... 74
Wachten op extra bewijsmateriaal ........................................................................ 74
5.2 Digitale opsporingsbevoegdheid ................................................................ 75
5.2.1 Een kijkje in en naar de in beslag genomen telefoons ................................ 76
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 7 .......................... 78
Het onderzoek naar de maaginhoud .................................................................... 78
5.3 Forensisch DNA-onderzoek ........................................................................ 79
5.3.1 DNA-profielen van de verdachten (bewijsmateriaal): .................................. 79
5.3.2 Hoe stel je een DNA-profiel van een verdachte vast? ................................ 79
5.3.3 DNA ............................................................................................................. 80
5.3.4 DNA als bewijsmateriaal .............................................................................. 82
5.3.5 De PCR vermeerderingstechniek voor DNA-sporen ................................... 83
5.3.6 Van PCR-product tot DNA-profiel ................................................................ 86
5.3.7 Soorten DNA-profielen ................................................................................ 88
5.3.8 Hoe groot is de kans op twee dezelfde DNA-profielen? ............................. 90
5.3.9 Sporen van DNA op de PD .......................................................................... 95
6.1 Inleiding ......................................................................................................... 99
6.1.1 Wat je gaat doen ......................................................................................... 99
6.1.2 Leerdoelen deel 6 ........................................................................................ 99
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 8 ........................ 100
Nieuwe telefoon gevonden ................................................................................. 100
6.2 Forensisch onderzoek naar digitale data (nog onvolledig) ................... 101
6.2.1 Versleutelde wachtwoorden, mails en WhatsApp berichten ..................... 101
6.2.2 Bits naar hexadecimalen ........................................................................... 101
6.2.3 Het niet-omkeerbare hash-algoritme ......................................................... 102
6.2.4 Steeds omvangrijkere hash-algoritmen ..................................................... 103
6.2.5 Forensische toepassingen van bestandskenmerken ................................ 104
6.2.6 Metadata van bestanden ........................................................................... 104
6.2.7 Dossier-opdracht ....................................................................................... 105
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 9 ........................ 106
Nieuws van de dienst Digitale en Biometrische sporen ................................ 106
6.3 Bijzondere bevoegdheid opsporingsdienst (nog onvolledig) ............... 107
5 van 126
,6.4 ANPR-camera beelden ............................................................................... 110
6.4.1 Kentekenplaat herkenning software .......................................................... 110
6.4.2 ANPR camera standpunt en nummerbordherkenning .............................. 110
6.5 ANPR-camera beelden van de Kanaaldijk te IJmuiden. ......................... 112
6.6 Kentekens en registratie ............................................................................ 113
6.6.1 Nummerbord met eigen letter per voertuig ................................................ 113
6.6.2 Verboden lettercombinaties ....................................................................... 114
6.6.3 Dossier opdracht........................................................................................ 114
7.1 inleiding ....................................................................................................... 115
7.1.1 Wat ga je doen........................................................................................... 115
7.1.2 Leerdoelen deel 7 ...................................................................................... 115
7.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 10 ................ 117
Een doorbraak? .................................................................................................. 117
7.2.1 Gevonden rugzak uit prullenbak inclusief alle inhoud ........................ 118
7.3 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 11 ................ 124
Op naar het gevonden adres .............................................................................. 124
7.3.1 De laatste puzzelstukjes ............................................................................ 124
8.1 Afronding ..................................................................................................... 125
URL en bronnen-lijst bij deel 5. .......................................................................... 126
URL en bronnen-lijst bij deel 6 ........................................................................... 126
6 van 126
,1.1 Inleiding
1.1.1 Wat ga je doen
Lijkt het werk van de recherche je interessant? Had je al eens een kijkje in de keuken willen nemen bij
de politie? In deze module krijg je alle gelegenheid om in de huid van de forensisch onderzoeker te
kruipen. Je gaat in groepjes zelf een echt moordverhaal oplossen. Dit verhaal is speciaal voor deze
module geschreven door Ellen Kusters. Om het moordverhaal te kunnen oplossen moet je een
onderzoek opzetten. In dit eerste deel van de module maak je kennis met het doen van onderzoek en
wat daar bij komt kijken. Je krijgt de eerste informatie over de moord en gaat op basis daarvan een
hypothese en onderzoeksvragen formuleren. Vervolgens krijg je van je docent steeds een volgend
deel van de module. Gaandeweg ga je meer informatie verzamelen onder andere door het doen van
allerlei praktische opdrachten.
Met die nieuwe informatie verzamel je antwoorden op deelvragen uit je onderzoek en kijk je steeds of
je je hypothese moet bijstellen en nieuwe onderzoeksvragen moet formuleren.
1.1.2 Leerdoelen
• een onderzoek opzetten, hypotheses formuleren, onderzoeksvragen genereren
• goed kijken en beschrijven wat er te zien is
• snappen wat een tunnelvisie is en hoe je die kunt voorkomen
• reflecteren op je eigen houding als onderzoeker
7 van 126
,1.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 1
Met loeiende sirenes
8 van 126
,1.3 Opzetten van een onderzoek
1.3.1 Hypothese gedreven onderzoek
Om goed te beginnen aan deze module gaan we eerst leren hoe we een onderzoek opzetten. Hier
gaan we in stapjes doorheen lopen en vervolgens zul je al snel gaan kijken hoe je de dood van Cindy
Duvall kunt onderzoeken.
In de wetenschap worden doorgaans 8 stappen doorlopen om tot een resultaat te komen en deze te
onderzoeken. De volgende stappen worden hierbij doorlopen;
1. Vorm een onderzoeksvraag.
2. Voer achtergrondonderzoek uit.
3. Creëer een hypothese.
4. Ontwerp een experiment.
5. Verzamel data
6. Analyseer de resultaten.
7. Trek conclusies.
8. Communiceer de resultaten.
Nu zullen we bij elk punt even blijven stil staan om het nader toe te lichten.
Vorm een onderzoeksvraag
Bij het vormen van een onderzoeksvraag ga je meestal uit van een hoofdvraag met een aantal
deelvragen. De hoofdvraag helpt je om een onderzoek goed uit te voeren maar ook om het op een
overzichtelijke manier te rapporteren. De deelvragen vormen het stappenplan voor de uitwerking van
de inhoud.
Een hoofdvraag kun je als causaal of als samenhangend (correlationeel) verband formuleren.
Een causaal verband kan als volgt geformuleerd worden:
- “A heeft invloed op B”
- “A heeft effect op B”
- “A is de oorzaak van B”
- “A biedt verklaring voor B”
- “A voorspelt B”
- “A en B beïnvloeden elkaar”
Een correlationeel verband vraagt naar samenhang tussen variabelen. Een voorbeeld hiervan is; “Is er
een verband tussen onderwijsniveau en gewicht van dertienjaringen?”
Een voorbeeld van een hoofdvraag “Wat ging er mis in de overname van bedrijf A door bedrijf B?”
Een aantal deelvragen die hierbij bedacht kunnen worden zijn;
1. Wie of wat is bedrijf A?
2. Wie of wat is bedrijf B?
3. Waarom werd bedrijf A overgenomen door bedrijf B?
4. Hoe is het falen van de overname vastgesteld?
5. Welke factoren droegen bij aan het falen van de overname?
Voer achtergrondonderzoek uit
Tijdens deze stap ga je op zoek naar informatie over je onderzoek. Je verdiept je meer in de materie
en gaat bedenken wat eventuele antwoorden zijn op de door jou bedachte onderzoeksvragen.
9 van 126
, Creëer een hypothese
Een hypothese is een stelling die (nog) niet bewezen is en deze dient als uitgangspunt voor een
experiment. Vaak wordt de hypothese opgesteld in de vorm; “Als [deze veranderingen worden
toegepast], dan [zal er een waarneembare verandering optreden aan een specifieke variabele].”
Een voorbeeld hiervan is; Als studenten ontbijt eten, dan zullen ze beter presteren op een examen.
Ontwerp een experiment
Nu je de hypothese hebt bedacht, wil je ook erachter komen of de hypothese juist is of niet. Hiervoor
ga je een experiment bedenken om je hypothese te toetsen. Bij de hypothese; als studenten ontbijt
eten, dan zullen ze beter presteren op een examen, zou je een experiment kunnen opzetten waar je
de ene groep studenten wel ontbijt laat eten voor een examen en de andere groep niet. Op deze
manier kun je dit gaan testen.
Verzamel de data
Hierbij ga je het bedachte experiment ook echt uitvoeren en krijg je gegevens tot je beschikking.
Analyseer de resultaten
Als je alle gegevens verzameld hebt is het belangrijk dat je de gegevens ook gaat uitwerken, denk aan
grafiekjes en tabellen maken. Verder ga je de gegevens analyseren, hierbij bekijk je de belangrijkste
onderzoeksvragen en filter je tabellen en de resultaten. Ook ga je onderzoeken wat nu de cijfers echt
betekenen.
Trek conclusies
Tot slot ga je conclusies trekken, is de hypothese juist? Waarop heb je gebaseerd dat het wel of niet
juist is? Belangrijk is wel dat er geen nieuwe bevindingen worden gepresenteerd bij je conclusie.
Communiceer de resultaten
Zeker als je in een groep werkt is het belangrijk om hier goed aan te denken. Het zou zonde zijn als je
al iets onderzocht hebt en even later je collega met dezelfde conclusie aankomt en andere dingen nog
helemaal niet onderzocht zijn. Het communiceren van resultaten is hierbij erg belangrijk.
Opdracht 1.1 Eerste hypothese
In deze opdracht gaan jullie in groepjes deel 1 van het verhaal; De mysterieuze dood van Cindy Duvall
analyseren. Jullie bedenken wat er gebeurd kan zijn, stel een eerste onderzoeksvraag op met
bijbehorende hypothese. Hierna gaan jullie klassikaal bespreken wat verschillende groepen bedacht
hebben. Verwerk de gegevens en je analyse in jouw forensisch onderzoeksdossier.
10 van 126
FORENSISCH ONDERZOEK
Leerlinghandleiding
Lesmodule voor nlt
Conceptversie 3.0
Augustus 2021
,Colofon
De module “Forensisch onderzoek” is bestemd voor de lessen Natuur, Leven en Technologie (NLT).
Deze herziene module moet nog worden gecertificeerd door de certificeringscommissie voor gebruik
op het vwo in domein E2 en F2 (Processen en producten en Methoden en technieken van onderzoek).
Dit materiaal is een onvolledige concept-versie! Het certificeringsnummer van deze module is 1101-
016-VE2F2-3. De originele gecertificeerde module is in pdf-formaat downloadbaar via de
moduledatabase van Vereniging NLT.
Deze module is ontwikkeld door
Auteurs
Saskia Hermans – Wageningen University
Ellen Kusters – schrijfster van De mysterieuze dood van Cindy Duvall
Wetenschappelijk experts
C. Zwart – Forensicon BV
F. van de Goot – Forensisch Patholoog
P. Sjoukema – NFI
Politie Limburg – Forensische Opsporing
Met medewerking van
Antoinette Kalkman – ThrillerAcademie
Marelle Boersma – ThrillerAcademie
Yvonne Willems – Trevianum scholengroep
Els van Coeverden – Wageningen University
Reina Kuiper – Wageningen University
Edgar de Wit – Wageningen University
Aangepaste versies van deze module mogen alleen verspreid worden, indien in dit colofon vermeld
wordt dat het een aangepaste versie betreft, onder vermelding van de naam van de auteur van de
wijzigingen.
Materialen die leerlingen nodig hebben bij deze module zijn beschikbaar via de moduledatabase van
vereniging NLT. © 2009, Versie 1.0; © 2015, Versie 2.0; © 2021, Versie 3.0
Het auteursrecht op de module berust bij Wageningen University. Wageningen University is derhalve
de rechthebbende zoals bedoeld in de hieronder vermelde creative commons licentie.
De auteurs hebben bij de ontwikkeling van de module gebruik gemaakt van materiaal van derden en
daarvoor toestemming verkregen. Bij het achterhalen en voldoen van de rechten op teksten,
illustraties, enz. is de grootst mogelijke zorgvuldigheid betracht. Mochten er desondanks personen of
instanties zijn die rechten menen te kunnen doen gelden op tekstgedeeltes, illustraties, enz. van een
module, dan worden zij verzocht zich in verbinding te stellen met Wageningen University.
De module is met zorg samengesteld en getest. Wageningen University, Landelijk Ontwikkelpunt NLT,
Stuurgroep NLT, SLO en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor onjuistheden en/of
onvolledigheden in de module. Ook aanvaarden Wageningen University , Landelijk Ontwikkelpunt
NLT, Stuurgroep NLT, SLO en auteurs geen enkele aansprakelijkheid voor enige schade,
voortkomend uit (het gebruik van) deze module.
Voor deze module geldt een Creative Commons Naamsvermelding-Niet-
commercieel-Gelijk delen 3.0 Nederland
Licentie http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/nl
Uitzondering daarop zijn de gebruikte vingerafdrukken. De afbeeldingen hiervan zijn alleen voor
gebruik binnen het vak nlt en mogen op generlei wijze digitaal worden verspreid.
2 van 126
,Inhoud:
Colofon .................................................................................................................. 2
1.1 Inleiding ........................................................................................................... 7
1.1.1 Wat ga je doen............................................................................................... 7
1.1.2 Leerdoelen ..................................................................................................... 7
1.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 1 ...................... 8
Met loeiende sirenes............................................................................................... 8
1.3 Opzetten van een onderzoek ......................................................................... 9
1.3.1 Hypothese gedreven onderzoek.................................................................... 9
1.3.2 Hypothese gedreven onderzoek toepassen in forensisch onderzoek......... 11
1.3.3 Tunnelvisie................................................................................................... 11
1.3.4 Maatschappelijke kant van pathologie: Frank van de Goot ........................ 13
2.1 Inleiding ......................................................................................................... 14
2.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 14
2.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 14
2.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 2 .................... 15
Ter plaatse gekomen . . . ...................................................................................... 15
2.3 Gevonden vingersporen op de plaats delict (PD) ..................................... 16
Aansteker_ X ................................................................................................... 16
Aansteker_Tas ................................................................................................ 17
Aansteker_Buiten ............................................................................................ 17
Sigaret ............................................................................................................. 18
Vingerafdrukken .............................................................................................. 19
2.4 Vingersporenonderzoek .............................................................................. 23
2.4.1 Vingerafdrukken zijn uniek .......................................................................... 23
2.4.2 Vingersporen zichtbaar maken .................................................................... 24
2.4.3 Classificatie van vingerafdrukken en identificatie van vingersporen ........... 24
2.4.4 Op zoek naar een match ............................................................................. 28
2.4.5 Dossier ......................................................................................................... 30
2.5 Gevonden Schoenafdrukken op de PD ...................................................... 31
2.5.1 Onderzoek naar grondeigenschappen ........................................................ 32
2.5.2 Soortelijke geleidbaarheid ........................................................................... 32
2.5.3 pH ................................................................................................................ 34
2.5.4 Waterabsorberend vermogen ...................................................................... 35
2.5.5 Kleur ............................................................................................................ 35
2.5.6 Dossier ......................................................................................................... 37
3.1 Inleiding ......................................................................................................... 38
3.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 38
3.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 38
3 van 126
,3.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 3 .................... 39
De Verhoorkamer ................................................................................................. 39
3.3 De verhoren van de acteurs en medewerkers ........................................... 40
3.3.1 Overzicht acteurs en medewerkers aanwezig op de set. ............................ 40
3.3.2 Verhoormethoden ........................................................................................ 40
3.4 Analyse van de gevonden sporen op de PD .............................................. 43
3.4.1 Aangetroffen op/aan het lichaam van Cindy ............................................... 43
3.4.2 Blouse Samuel............................................................................................. 44
3.4.3 Braaksel Steve............................................................................................. 45
3.4.4 Zakdoek uit de prullenbak ........................................................................... 45
3.5 Stofeigenschappen en chromatografie ...................................................... 46
3.5.1 Zuivere stoffen en mengsels ....................................................................... 46
3.5.2 Overeenkomsten? ....................................................................................... 48
3.5.3 Chromatografie ............................................................................................ 48
3.5.4 Kolomchromatografie .................................................................................. 50
3.5.5 Dossier ......................................................................................................... 52
3.6 Haaronderzoek .............................................................................................. 53
3.6.1 Morfologisch onderzoek van haren ............................................................. 53
3.6.2 DNA-onderzoek aan haren .......................................................................... 54
3.6.3 Toxicologisch onderzoek in hoofdhaar ........................................................ 54
Interessante toevoeging??????????????????????????????????????? ......... 55
3.6.4 Dossier ......................................................................................................... 55
Intermezzo Beroepsveld: Manager Forensisch Onderzoek ........................... 55
4.1 Inleiding ......................................................................................................... 58
4.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 58
4.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 58
4.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 4 .................... 59
Ophef .................................................................................................................... 59
4.3 Meer gevonden sporen ................................................................................ 60
4.3.1 Schot in bloes Joey ..................................................................................... 60
4.3.2 Zakdoek om arm Joey ................................................................................. 60
4.3.3 Kogelhuls ..................................................................................................... 62
4.3.4 Vingerafdrukken Joey .................................................................................. 62
4.4 Ballistiek ........................................................................................................ 63
4.4.1 Sporen van kogels ....................................................................................... 63
4.4.2 Energie van een kogel ................................................................................. 64
4.4.3 De inslagdiepte ............................................................................................ 66
4.4.4 Dossier ......................................................................................................... 67
4.5 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 5 .................... 68
Een belletje van de forensisch onderzoekers ....................................................... 68
4 van 126
,4.6 Bloedonderzoek ............................................................................................ 69
4.6.1 Inleiding ....................................................................................................... 69
4.6.2 Luminol ........................................................................................................ 69
4.6.3 Wat is hemoglobine? ................................................................................... 71
4.6.4 Dossier ......................................................................................................... 72
5.1 Inleiding ......................................................................................................... 73
5.1.1 Wat ga je doen............................................................................................. 73
5.1.2 Leerdoelen ................................................................................................... 73
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 6 .......................... 74
Wachten op extra bewijsmateriaal ........................................................................ 74
5.2 Digitale opsporingsbevoegdheid ................................................................ 75
5.2.1 Een kijkje in en naar de in beslag genomen telefoons ................................ 76
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 7 .......................... 78
Het onderzoek naar de maaginhoud .................................................................... 78
5.3 Forensisch DNA-onderzoek ........................................................................ 79
5.3.1 DNA-profielen van de verdachten (bewijsmateriaal): .................................. 79
5.3.2 Hoe stel je een DNA-profiel van een verdachte vast? ................................ 79
5.3.3 DNA ............................................................................................................. 80
5.3.4 DNA als bewijsmateriaal .............................................................................. 82
5.3.5 De PCR vermeerderingstechniek voor DNA-sporen ................................... 83
5.3.6 Van PCR-product tot DNA-profiel ................................................................ 86
5.3.7 Soorten DNA-profielen ................................................................................ 88
5.3.8 Hoe groot is de kans op twee dezelfde DNA-profielen? ............................. 90
5.3.9 Sporen van DNA op de PD .......................................................................... 95
6.1 Inleiding ......................................................................................................... 99
6.1.1 Wat je gaat doen ......................................................................................... 99
6.1.2 Leerdoelen deel 6 ........................................................................................ 99
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 8 ........................ 100
Nieuwe telefoon gevonden ................................................................................. 100
6.2 Forensisch onderzoek naar digitale data (nog onvolledig) ................... 101
6.2.1 Versleutelde wachtwoorden, mails en WhatsApp berichten ..................... 101
6.2.2 Bits naar hexadecimalen ........................................................................... 101
6.2.3 Het niet-omkeerbare hash-algoritme ......................................................... 102
6.2.4 Steeds omvangrijkere hash-algoritmen ..................................................... 103
6.2.5 Forensische toepassingen van bestandskenmerken ................................ 104
6.2.6 Metadata van bestanden ........................................................................... 104
6.2.7 Dossier-opdracht ....................................................................................... 105
De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 9 ........................ 106
Nieuws van de dienst Digitale en Biometrische sporen ................................ 106
6.3 Bijzondere bevoegdheid opsporingsdienst (nog onvolledig) ............... 107
5 van 126
,6.4 ANPR-camera beelden ............................................................................... 110
6.4.1 Kentekenplaat herkenning software .......................................................... 110
6.4.2 ANPR camera standpunt en nummerbordherkenning .............................. 110
6.5 ANPR-camera beelden van de Kanaaldijk te IJmuiden. ......................... 112
6.6 Kentekens en registratie ............................................................................ 113
6.6.1 Nummerbord met eigen letter per voertuig ................................................ 113
6.6.2 Verboden lettercombinaties ....................................................................... 114
6.6.3 Dossier opdracht........................................................................................ 114
7.1 inleiding ....................................................................................................... 115
7.1.1 Wat ga je doen........................................................................................... 115
7.1.2 Leerdoelen deel 7 ...................................................................................... 115
7.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 10 ................ 117
Een doorbraak? .................................................................................................. 117
7.2.1 Gevonden rugzak uit prullenbak inclusief alle inhoud ........................ 118
7.3 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 11 ................ 124
Op naar het gevonden adres .............................................................................. 124
7.3.1 De laatste puzzelstukjes ............................................................................ 124
8.1 Afronding ..................................................................................................... 125
URL en bronnen-lijst bij deel 5. .......................................................................... 126
URL en bronnen-lijst bij deel 6 ........................................................................... 126
6 van 126
,1.1 Inleiding
1.1.1 Wat ga je doen
Lijkt het werk van de recherche je interessant? Had je al eens een kijkje in de keuken willen nemen bij
de politie? In deze module krijg je alle gelegenheid om in de huid van de forensisch onderzoeker te
kruipen. Je gaat in groepjes zelf een echt moordverhaal oplossen. Dit verhaal is speciaal voor deze
module geschreven door Ellen Kusters. Om het moordverhaal te kunnen oplossen moet je een
onderzoek opzetten. In dit eerste deel van de module maak je kennis met het doen van onderzoek en
wat daar bij komt kijken. Je krijgt de eerste informatie over de moord en gaat op basis daarvan een
hypothese en onderzoeksvragen formuleren. Vervolgens krijg je van je docent steeds een volgend
deel van de module. Gaandeweg ga je meer informatie verzamelen onder andere door het doen van
allerlei praktische opdrachten.
Met die nieuwe informatie verzamel je antwoorden op deelvragen uit je onderzoek en kijk je steeds of
je je hypothese moet bijstellen en nieuwe onderzoeksvragen moet formuleren.
1.1.2 Leerdoelen
• een onderzoek opzetten, hypotheses formuleren, onderzoeksvragen genereren
• goed kijken en beschrijven wat er te zien is
• snappen wat een tunnelvisie is en hoe je die kunt voorkomen
• reflecteren op je eigen houding als onderzoeker
7 van 126
,1.2 De mysterieuze dood van Cindy Duvall – verhaallijn deel 1
Met loeiende sirenes
8 van 126
,1.3 Opzetten van een onderzoek
1.3.1 Hypothese gedreven onderzoek
Om goed te beginnen aan deze module gaan we eerst leren hoe we een onderzoek opzetten. Hier
gaan we in stapjes doorheen lopen en vervolgens zul je al snel gaan kijken hoe je de dood van Cindy
Duvall kunt onderzoeken.
In de wetenschap worden doorgaans 8 stappen doorlopen om tot een resultaat te komen en deze te
onderzoeken. De volgende stappen worden hierbij doorlopen;
1. Vorm een onderzoeksvraag.
2. Voer achtergrondonderzoek uit.
3. Creëer een hypothese.
4. Ontwerp een experiment.
5. Verzamel data
6. Analyseer de resultaten.
7. Trek conclusies.
8. Communiceer de resultaten.
Nu zullen we bij elk punt even blijven stil staan om het nader toe te lichten.
Vorm een onderzoeksvraag
Bij het vormen van een onderzoeksvraag ga je meestal uit van een hoofdvraag met een aantal
deelvragen. De hoofdvraag helpt je om een onderzoek goed uit te voeren maar ook om het op een
overzichtelijke manier te rapporteren. De deelvragen vormen het stappenplan voor de uitwerking van
de inhoud.
Een hoofdvraag kun je als causaal of als samenhangend (correlationeel) verband formuleren.
Een causaal verband kan als volgt geformuleerd worden:
- “A heeft invloed op B”
- “A heeft effect op B”
- “A is de oorzaak van B”
- “A biedt verklaring voor B”
- “A voorspelt B”
- “A en B beïnvloeden elkaar”
Een correlationeel verband vraagt naar samenhang tussen variabelen. Een voorbeeld hiervan is; “Is er
een verband tussen onderwijsniveau en gewicht van dertienjaringen?”
Een voorbeeld van een hoofdvraag “Wat ging er mis in de overname van bedrijf A door bedrijf B?”
Een aantal deelvragen die hierbij bedacht kunnen worden zijn;
1. Wie of wat is bedrijf A?
2. Wie of wat is bedrijf B?
3. Waarom werd bedrijf A overgenomen door bedrijf B?
4. Hoe is het falen van de overname vastgesteld?
5. Welke factoren droegen bij aan het falen van de overname?
Voer achtergrondonderzoek uit
Tijdens deze stap ga je op zoek naar informatie over je onderzoek. Je verdiept je meer in de materie
en gaat bedenken wat eventuele antwoorden zijn op de door jou bedachte onderzoeksvragen.
9 van 126
, Creëer een hypothese
Een hypothese is een stelling die (nog) niet bewezen is en deze dient als uitgangspunt voor een
experiment. Vaak wordt de hypothese opgesteld in de vorm; “Als [deze veranderingen worden
toegepast], dan [zal er een waarneembare verandering optreden aan een specifieke variabele].”
Een voorbeeld hiervan is; Als studenten ontbijt eten, dan zullen ze beter presteren op een examen.
Ontwerp een experiment
Nu je de hypothese hebt bedacht, wil je ook erachter komen of de hypothese juist is of niet. Hiervoor
ga je een experiment bedenken om je hypothese te toetsen. Bij de hypothese; als studenten ontbijt
eten, dan zullen ze beter presteren op een examen, zou je een experiment kunnen opzetten waar je
de ene groep studenten wel ontbijt laat eten voor een examen en de andere groep niet. Op deze
manier kun je dit gaan testen.
Verzamel de data
Hierbij ga je het bedachte experiment ook echt uitvoeren en krijg je gegevens tot je beschikking.
Analyseer de resultaten
Als je alle gegevens verzameld hebt is het belangrijk dat je de gegevens ook gaat uitwerken, denk aan
grafiekjes en tabellen maken. Verder ga je de gegevens analyseren, hierbij bekijk je de belangrijkste
onderzoeksvragen en filter je tabellen en de resultaten. Ook ga je onderzoeken wat nu de cijfers echt
betekenen.
Trek conclusies
Tot slot ga je conclusies trekken, is de hypothese juist? Waarop heb je gebaseerd dat het wel of niet
juist is? Belangrijk is wel dat er geen nieuwe bevindingen worden gepresenteerd bij je conclusie.
Communiceer de resultaten
Zeker als je in een groep werkt is het belangrijk om hier goed aan te denken. Het zou zonde zijn als je
al iets onderzocht hebt en even later je collega met dezelfde conclusie aankomt en andere dingen nog
helemaal niet onderzocht zijn. Het communiceren van resultaten is hierbij erg belangrijk.
Opdracht 1.1 Eerste hypothese
In deze opdracht gaan jullie in groepjes deel 1 van het verhaal; De mysterieuze dood van Cindy Duvall
analyseren. Jullie bedenken wat er gebeurd kan zijn, stel een eerste onderzoeksvraag op met
bijbehorende hypothese. Hierna gaan jullie klassikaal bespreken wat verschillende groepen bedacht
hebben. Verwerk de gegevens en je analyse in jouw forensisch onderzoeksdossier.
10 van 126
