Samenvatting
Introductie in de gezondheidszorg
Van der Burgt e.a.
Door: R. Kreeft
Deel I Eerstelijnsgezondheidzorg
Hoofdstuk 1: De gezondheidszorg in een notendop
Hoodstuk 2: De huisarts als poortwachter
Hoofdstuk 3: Paramedici en paramedische zorg
Hoofdstuk 4: Verloskundige zorg en kraamzorg
Hoofdstuk 5: Mondzorg
Hoofdstuk 6: Apotheken en zorg voor geneesmiddelen
Hoofdstuk 7: Thuiszorg
Hoofdstuk 8: Informele zorg
Hoofdstuk 9: Ketenzorg en zorgketens
Hoofdstuk 10: Complementaire en alternatieve zorg
Hoofdstuk 1: De gezondheidszorg in een notendop
1.1 Lijnen in de zorg
Zelfzorg: Als je ziek bent er eerst zelf wat aan doen
Zelfzorgmiddel: een geneesmiddel waar je geen recept voor nodig hebt
Nuldelijn: Preventie. Consultatiebureaus en GGD
Eerstelijn: generalisten. Huisartsen, tandartsen, verloskundigen, paramedici, verpleegkundigen en
verzorgenden in thuiszorg
Tweedelijn: specialisten. Ziekenhuizen. Revalidatiecentra. Verslavingsklinieken. Kankerklinieken
Derdelijn: academische centra, topklinische zorg. Beperkt aantal centra
Mantelzorg: zorg door familie en vrienden
Respijtzorg: zorg wordt kortdurend overgenomen door een instelling of logeerhuis zodat een
mantelzorger op verhaal kan komen.
GGZ: geestelijke gezondheidszorg
GGD: Gemeentelijke gezondheidsdienst
Casemanager: begeleidt patiënten in bepaalde ziekte/zorgtrajecten
Verstandelijk beperkten: Om meedoen in de maatschaatschappij te bevorderen maken
grootschalige instellingen geleidelijk plaats voor kleinschalige woonvormen.
Ziektepreventie: ziekte of gezondheidsproblemen voorkomen, nog voordat de ziekte ontstaat.
Collectieve preventie: gezondheidszorg die wordt aangeboden, ook al is er geen individuele
hulpvraag
Gezondheidsbevordering: gericht op het verbeteren van gezondheid.
Gezondheidsbescherming: Het treffen van maatregelen om mensen te beschermen tegen
schadelijke invloeden
Arbowet: Arbeidsomstandighedenwet
1.2 Ontwikkeling en beleid
-Mensen leven langer en daardoor neemt de vraag naar care sterk toe
-Minder ziekenhuisopnames, meer zorg thuis: extramuralisering
-Semimuraal: kleinschalige voorzieningen en wonen 'in de wijk'
-Stepped-care: uitgangspunt: eerst eenvoudige, kortdurende zorg (als het kan), dan pas intensieve
en/of langdurige zorg (als het moet)
-Wet BIG: regelt de erkenning van en toelating tot het beroep en stelt eisen aan de uitoefening van
het beroep.
-WGBO en Wet BOPZ: regelen de rechten en plichten van patiënten
1
, -Kwaliteitswet Zorginstellingen (KZ) en Wet medezeggenschap cliënten in de zorgsector: Wetten
die eisen stellen aan de kwaliteit van zorginstellingen.
-Inspectie voor de Gezondheidszorg: Ziet toe op de kwaliteit van zorg.
-Omdat patiënten rechten in verschillende wetten aan de orde komen wordt er gewerkt aan een
nieuwe wet: Wet Cliëntenrechten Zorg.
-Om zorg te krijgen die door de AWBZ wordt betaald is een indicatie door het Centrum
Indicatiestelling Zorg (CIZ) nodig.
-Zorg die er op gericht is dat iemand kan participeren in de maatschappij ondanks hun ziekte of
beperking wordt geregeld en betaald vanuit WMO
-De gezondheidszorg bestaat uit drie markten:
-De zorgverleningsmarkt tussen zorgaanbieders en patiënten: hier concurreren
zorgaanbieders met kwaliteit en service, ook door een groot scala aan zorg te
bieden.
-De zorgverzekeringsmarkt tussen zorgverzekeraars en klanten: hier concurren
zorgverzekeraars op prijs, kwaliteit van dienstverlening en prijs en soorten van
aanvullende verzekeringen
-De zorginkoopmarkt tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders: hier prikkelen
zorgverzekeraars de zorgaanbieders om goede en efficiënte zorg te leveren door
alleen contracten af te sluiten met professionals en instellingen die goede en
goedkope zorg leveren.
Deze markt heeft de overheid niet helemaal vrijgegeven, maar extra waarborgen ingebouwd:
gereguleerde marktwerking.
Hoofdstuk 2: De huisarts als poortwachter
2.1 Inleiding
-Een huisarts is een generalist: Hij is opgeleid in het hele terrein van geneeskunde
2.2 Organisatie van huisartsenzorg
-Praktijk- of (dokters)assistenten: voeren balie en administratiewerkzaamheden ook bepaalde
onderzoeken en behandelingen kan uitvoeren (urineonderzoek, bloeddruk, uitstrijkjes,
wondverzorging, wrattenspreekuur)
-Praktijkondersteuners huisartsenpraktijk (POH) en praktijkverpleegkundigen: doen controles van
mensen met chronische problemen
-Praktijkondersteuners GGZ: begeleiden mensen met psychische problematiek
-VETC'ers: Voorlichters eigen taal en cultuur: ondersteunen de communicatie tussen huisarts en
patiënt
2.3 Preventie
-Huisartsen geven consulten preventieadviezen en soms reizigersadvisering en
reizigersvaccinatie. Daarnaast voeren zij preventieprogramma's uit zoals griepvaccinatie. Ook
voeren ze het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker via uitstrijkjes uit.
2.4 Kwaliteit
-Nederlandse huisartsen genootschap (NHG): wetenschappelijke beroepsvereniging van
huisartsen.
-Huisartsen informatie systeem (HIS): digitale patiëntendossiers
elektronisch voorschrijfsysteem (EVS): Hierin wordt aangegeven welke medicijnen en dosering de
eerste dan wel de tweede voorkeur hebben
2.5 Samenwerking
-Farmacotherapeutisch overleg (FTO): Een vier- tot zes jaars overleg tussen huisartsen en
apothekers over medicatiebeleid
–Huisartsen werken binnen hun praktijk samen met de praktijkondersteuners, assistenten etc.
2
Introductie in de gezondheidszorg
Van der Burgt e.a.
Door: R. Kreeft
Deel I Eerstelijnsgezondheidzorg
Hoofdstuk 1: De gezondheidszorg in een notendop
Hoodstuk 2: De huisarts als poortwachter
Hoofdstuk 3: Paramedici en paramedische zorg
Hoofdstuk 4: Verloskundige zorg en kraamzorg
Hoofdstuk 5: Mondzorg
Hoofdstuk 6: Apotheken en zorg voor geneesmiddelen
Hoofdstuk 7: Thuiszorg
Hoofdstuk 8: Informele zorg
Hoofdstuk 9: Ketenzorg en zorgketens
Hoofdstuk 10: Complementaire en alternatieve zorg
Hoofdstuk 1: De gezondheidszorg in een notendop
1.1 Lijnen in de zorg
Zelfzorg: Als je ziek bent er eerst zelf wat aan doen
Zelfzorgmiddel: een geneesmiddel waar je geen recept voor nodig hebt
Nuldelijn: Preventie. Consultatiebureaus en GGD
Eerstelijn: generalisten. Huisartsen, tandartsen, verloskundigen, paramedici, verpleegkundigen en
verzorgenden in thuiszorg
Tweedelijn: specialisten. Ziekenhuizen. Revalidatiecentra. Verslavingsklinieken. Kankerklinieken
Derdelijn: academische centra, topklinische zorg. Beperkt aantal centra
Mantelzorg: zorg door familie en vrienden
Respijtzorg: zorg wordt kortdurend overgenomen door een instelling of logeerhuis zodat een
mantelzorger op verhaal kan komen.
GGZ: geestelijke gezondheidszorg
GGD: Gemeentelijke gezondheidsdienst
Casemanager: begeleidt patiënten in bepaalde ziekte/zorgtrajecten
Verstandelijk beperkten: Om meedoen in de maatschaatschappij te bevorderen maken
grootschalige instellingen geleidelijk plaats voor kleinschalige woonvormen.
Ziektepreventie: ziekte of gezondheidsproblemen voorkomen, nog voordat de ziekte ontstaat.
Collectieve preventie: gezondheidszorg die wordt aangeboden, ook al is er geen individuele
hulpvraag
Gezondheidsbevordering: gericht op het verbeteren van gezondheid.
Gezondheidsbescherming: Het treffen van maatregelen om mensen te beschermen tegen
schadelijke invloeden
Arbowet: Arbeidsomstandighedenwet
1.2 Ontwikkeling en beleid
-Mensen leven langer en daardoor neemt de vraag naar care sterk toe
-Minder ziekenhuisopnames, meer zorg thuis: extramuralisering
-Semimuraal: kleinschalige voorzieningen en wonen 'in de wijk'
-Stepped-care: uitgangspunt: eerst eenvoudige, kortdurende zorg (als het kan), dan pas intensieve
en/of langdurige zorg (als het moet)
-Wet BIG: regelt de erkenning van en toelating tot het beroep en stelt eisen aan de uitoefening van
het beroep.
-WGBO en Wet BOPZ: regelen de rechten en plichten van patiënten
1
, -Kwaliteitswet Zorginstellingen (KZ) en Wet medezeggenschap cliënten in de zorgsector: Wetten
die eisen stellen aan de kwaliteit van zorginstellingen.
-Inspectie voor de Gezondheidszorg: Ziet toe op de kwaliteit van zorg.
-Omdat patiënten rechten in verschillende wetten aan de orde komen wordt er gewerkt aan een
nieuwe wet: Wet Cliëntenrechten Zorg.
-Om zorg te krijgen die door de AWBZ wordt betaald is een indicatie door het Centrum
Indicatiestelling Zorg (CIZ) nodig.
-Zorg die er op gericht is dat iemand kan participeren in de maatschappij ondanks hun ziekte of
beperking wordt geregeld en betaald vanuit WMO
-De gezondheidszorg bestaat uit drie markten:
-De zorgverleningsmarkt tussen zorgaanbieders en patiënten: hier concurreren
zorgaanbieders met kwaliteit en service, ook door een groot scala aan zorg te
bieden.
-De zorgverzekeringsmarkt tussen zorgverzekeraars en klanten: hier concurren
zorgverzekeraars op prijs, kwaliteit van dienstverlening en prijs en soorten van
aanvullende verzekeringen
-De zorginkoopmarkt tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders: hier prikkelen
zorgverzekeraars de zorgaanbieders om goede en efficiënte zorg te leveren door
alleen contracten af te sluiten met professionals en instellingen die goede en
goedkope zorg leveren.
Deze markt heeft de overheid niet helemaal vrijgegeven, maar extra waarborgen ingebouwd:
gereguleerde marktwerking.
Hoofdstuk 2: De huisarts als poortwachter
2.1 Inleiding
-Een huisarts is een generalist: Hij is opgeleid in het hele terrein van geneeskunde
2.2 Organisatie van huisartsenzorg
-Praktijk- of (dokters)assistenten: voeren balie en administratiewerkzaamheden ook bepaalde
onderzoeken en behandelingen kan uitvoeren (urineonderzoek, bloeddruk, uitstrijkjes,
wondverzorging, wrattenspreekuur)
-Praktijkondersteuners huisartsenpraktijk (POH) en praktijkverpleegkundigen: doen controles van
mensen met chronische problemen
-Praktijkondersteuners GGZ: begeleiden mensen met psychische problematiek
-VETC'ers: Voorlichters eigen taal en cultuur: ondersteunen de communicatie tussen huisarts en
patiënt
2.3 Preventie
-Huisartsen geven consulten preventieadviezen en soms reizigersadvisering en
reizigersvaccinatie. Daarnaast voeren zij preventieprogramma's uit zoals griepvaccinatie. Ook
voeren ze het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker via uitstrijkjes uit.
2.4 Kwaliteit
-Nederlandse huisartsen genootschap (NHG): wetenschappelijke beroepsvereniging van
huisartsen.
-Huisartsen informatie systeem (HIS): digitale patiëntendossiers
elektronisch voorschrijfsysteem (EVS): Hierin wordt aangegeven welke medicijnen en dosering de
eerste dan wel de tweede voorkeur hebben
2.5 Samenwerking
-Farmacotherapeutisch overleg (FTO): Een vier- tot zes jaars overleg tussen huisartsen en
apothekers over medicatiebeleid
–Huisartsen werken binnen hun praktijk samen met de praktijkondersteuners, assistenten etc.
2
