Taak 3: endocriene organen
wat zijn hormonen en welke typen zijn er?
Hormonen zijn chemische boodschappers die door verschillende klieren in het endocriene systeem worden
geproduceerd en via het bloed naar verschillende organen en weefsels in het lichaam worden getransporteerd.
Ze spelen een cruciale rol bij het reguleren van allerlei lichaamsprocessen, zoals groei, stofwisseling,
voortplanting, stemming, en reactie op stress.
Typen hormonen
Hormonen kunnen worden ingedeeld op basis van hun chemische structuur en hun werking. De belangrijkste
typen zijn:
1) Peptidehormonen (eiwitten)
a. Deze hormonen zijn opgebouwd uit ketens van aminozuren. Ze zijn wateroplosbaar en kunnen
niet door celmembranen heen, dus ze binden aan receptoren op de celoppervlakken.
b. Voorbeelden: Insuline (reguleert bloedsuikerspiegel), Glucagon (verhoogt bloedsuiker),
Groeihormoon (bevordert groei).
2) Steroïdhormonen
a. Deze hormonen zijn vetoplosbaar en worden afgeleid van cholesterol (eten of eigen aanmaak).
Ze kunnen gemakkelijk door de celmembranen heen en binden aan receptoren in de cel.
b. Voorbeelden: Cortisol (stresshormoon), Testosteron (mannelijk geslachtshormoon), Oestrogeen
(vrouwelijk geslachtshormoon).
3) Aminozuurderivaten (aminohormonen)
a. Deze hormonen zijn afgeleid van specifieke aminozuren zoals tyrosine en tryptofaan. Ze
kunnen zowel wateroplosbaar als vetoplosbaar zijn, afhankelijk van hun structuur.
b. Voorbeelden: Adrenaline (vecht-of-vluchthormoon), Schildklierhormonen zoals T3 en T4
(reguleren stofwisseling).
, Hoe werken hormonen?
Hormonen binden zich aan specifieke receptoren in doelcellen, waarna ze een reeks reacties activeren die een
verandering in de cel teweegbrengen. Dit kan variëren van het activeren van genen tot het reguleren van
enzymactiviteit of het beïnvloeden van de doorlaatbaarheid van celmembranen.
PRE (om het hormoon op een goede manier door de cel te krijgen) -PRO (ook in cel, word in het golgi complex afgesplitst (c-
peptide) )-Hormonen
c peptide=
Diabetes type 1
= aangeboren
geen insuline
Diabetes type 2
= ontwikkeld
insline ongevoelig
Insuline van Pancreas (β cellen)
welke endocrienen organen zijn er?
De endocriene organen zijn klieren in het lichaam die hormonen produceren en afgeven rechtstreeks in de
bloedbaan. Deze hormonen reguleren verschillende lichaamsfuncties zoals groei, stofwisseling, reproductie en
stressreacties. Hier is een overzicht van de belangrijkste endocriene organen:
Belangrijkste endocriene organen en hun hormonen
1) Hypothalamus
a. Functie: De hypothalamus is het controlecentrum van het endocriene systeem en staat in
verbinding met de hypofyse. Het produceert hormonen die de hypofyse reguleren.
b. Hormonen: Releasing en inhibiting hormonen (bijv. TRH, CRH, GnRH).
2) Hypofyse (Pituitary gland)
a. Functie: Vaak de "meesterklier" genoemd, omdat het vele andere klieren in het endocriene
systeem aanstuurt.
b. Hormonen:
- Voorkwab (Adenohypofyse ):
Groeihormoon (GH), Prolactine, Adrenocorticotroop hormoon (ACTH), Schildklierstimulerend
hormoon (TSH), Luteïniserend hormoon (LH), Follikelstimulerend hormoon (FSH).
- Achterkwab (Neurohypofyse Neurohormonen):
(ADH) vasopressine (waterreabsorptie), Oxytocine (Positieve feedback!)
3) Schildklier (Thyroid gland)
a. Functie: Reguleert de stofwisseling en calciumhuishouding.
b. Hormonen: Tri-joodthyronine (T3 Meest actief), Thyroxine (T4), Calcitonine (reguleert
calciumgehalte).
Veel T3 Hoog metabolsime Lagere halfwaardetijd (korter in bloedbaan dan T4)
4) Bijschildklieren (Parathyroid glands)
a. Functie: Reguleert calcium- en fosfaatniveaus in het bloed.
b. Hormonen: Parathyroïdhormoon (PTH). beinvloed Ca en fosfaat
wat zijn hormonen en welke typen zijn er?
Hormonen zijn chemische boodschappers die door verschillende klieren in het endocriene systeem worden
geproduceerd en via het bloed naar verschillende organen en weefsels in het lichaam worden getransporteerd.
Ze spelen een cruciale rol bij het reguleren van allerlei lichaamsprocessen, zoals groei, stofwisseling,
voortplanting, stemming, en reactie op stress.
Typen hormonen
Hormonen kunnen worden ingedeeld op basis van hun chemische structuur en hun werking. De belangrijkste
typen zijn:
1) Peptidehormonen (eiwitten)
a. Deze hormonen zijn opgebouwd uit ketens van aminozuren. Ze zijn wateroplosbaar en kunnen
niet door celmembranen heen, dus ze binden aan receptoren op de celoppervlakken.
b. Voorbeelden: Insuline (reguleert bloedsuikerspiegel), Glucagon (verhoogt bloedsuiker),
Groeihormoon (bevordert groei).
2) Steroïdhormonen
a. Deze hormonen zijn vetoplosbaar en worden afgeleid van cholesterol (eten of eigen aanmaak).
Ze kunnen gemakkelijk door de celmembranen heen en binden aan receptoren in de cel.
b. Voorbeelden: Cortisol (stresshormoon), Testosteron (mannelijk geslachtshormoon), Oestrogeen
(vrouwelijk geslachtshormoon).
3) Aminozuurderivaten (aminohormonen)
a. Deze hormonen zijn afgeleid van specifieke aminozuren zoals tyrosine en tryptofaan. Ze
kunnen zowel wateroplosbaar als vetoplosbaar zijn, afhankelijk van hun structuur.
b. Voorbeelden: Adrenaline (vecht-of-vluchthormoon), Schildklierhormonen zoals T3 en T4
(reguleren stofwisseling).
, Hoe werken hormonen?
Hormonen binden zich aan specifieke receptoren in doelcellen, waarna ze een reeks reacties activeren die een
verandering in de cel teweegbrengen. Dit kan variëren van het activeren van genen tot het reguleren van
enzymactiviteit of het beïnvloeden van de doorlaatbaarheid van celmembranen.
PRE (om het hormoon op een goede manier door de cel te krijgen) -PRO (ook in cel, word in het golgi complex afgesplitst (c-
peptide) )-Hormonen
c peptide=
Diabetes type 1
= aangeboren
geen insuline
Diabetes type 2
= ontwikkeld
insline ongevoelig
Insuline van Pancreas (β cellen)
welke endocrienen organen zijn er?
De endocriene organen zijn klieren in het lichaam die hormonen produceren en afgeven rechtstreeks in de
bloedbaan. Deze hormonen reguleren verschillende lichaamsfuncties zoals groei, stofwisseling, reproductie en
stressreacties. Hier is een overzicht van de belangrijkste endocriene organen:
Belangrijkste endocriene organen en hun hormonen
1) Hypothalamus
a. Functie: De hypothalamus is het controlecentrum van het endocriene systeem en staat in
verbinding met de hypofyse. Het produceert hormonen die de hypofyse reguleren.
b. Hormonen: Releasing en inhibiting hormonen (bijv. TRH, CRH, GnRH).
2) Hypofyse (Pituitary gland)
a. Functie: Vaak de "meesterklier" genoemd, omdat het vele andere klieren in het endocriene
systeem aanstuurt.
b. Hormonen:
- Voorkwab (Adenohypofyse ):
Groeihormoon (GH), Prolactine, Adrenocorticotroop hormoon (ACTH), Schildklierstimulerend
hormoon (TSH), Luteïniserend hormoon (LH), Follikelstimulerend hormoon (FSH).
- Achterkwab (Neurohypofyse Neurohormonen):
(ADH) vasopressine (waterreabsorptie), Oxytocine (Positieve feedback!)
3) Schildklier (Thyroid gland)
a. Functie: Reguleert de stofwisseling en calciumhuishouding.
b. Hormonen: Tri-joodthyronine (T3 Meest actief), Thyroxine (T4), Calcitonine (reguleert
calciumgehalte).
Veel T3 Hoog metabolsime Lagere halfwaardetijd (korter in bloedbaan dan T4)
4) Bijschildklieren (Parathyroid glands)
a. Functie: Reguleert calcium- en fosfaatniveaus in het bloed.
b. Hormonen: Parathyroïdhormoon (PTH). beinvloed Ca en fosfaat
