Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
Professionele identiteit:
Handboek: reflecteren
PowerPoint
40% schriftelijk examen
40% opdrachten
20% observatie van functioneren
Les 1
Plaats in de opleiding: missie:
Studenten opleiden tot reflexieve professionals die sociaal-handelen binnen complexe
contexten vanuit een sociaal-politiek bewustzijn.
Gevormd door 3 elementen: Micro, Macro en Meso
Definities:
1) Professionele identiteit ontstaat in de wisselwerking van een persoon met zijn
professionele omgeving en binnen een maatschappelijke context. Het verbindt de
verhouding die je hebt tot jezelf en de verhouding die je hebt tot anderen.
Het is een geheel aan kenmerken en karakteristieken, sociale relaties, rollen en
lidmaatschap van groepen die definiëren wie we zijn als professional.
Professionele identiteit is iets dat een professional een onmiskenbare eigen kleur
geeft.
2) Professionele identiteit is het geheel aan waarden, inspiratie en betekenisgeving die
een persoon in een professionele setting een unieke eigen identiteit geven en die hij
middels zijn handelen naar de ander toe laat zien.
Het gaat over bewustwording en de ontwikkeling die de persoon hierin doormaakt.
Hierbij spelen drie perspectieven een rol: van jezelf (nu en in de toekomst: het ‘ik’),
van de ander (klant, cliënt, burger,...: het ‘zij’) en van de organisatie (het ‘wij’). Deze
drie perspectieven moeten geplaatst worden binnen de maatschappelijke context.
Individueel niveau
Wie ben je, wat zijn je waarden en normen, je kwaliteiten en wat is je
leefwereld?
primaire socialisatie
Waarom koos je voor sociaal werk?
Herken je je in het beroep?
secundaire socialisatie
Maatschappelijk niveau Organisatie niveau
Hoe word je als professional beïnvloed door Pas je in de organisatie?
maatschappelijke ontwikkelingen? Hoe vult de organisatie het mandaat van de sociaal werker in?
Invloed van: Missie en visie organisatie - doelgroep
maatschappelijke veranderingen (vermarkting, ‘Personele’ omkadering (werkplek, personeelsbeleid, … )
1 Vormgeving aan mandaat
vermaatschappelijking, individualisering, … )
beleidsmaatregelen en politiek klimaat
,Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
INDIVIDUEEL NIVEAU
Met beroepssocialisatie bedoelen we hoe je de persoon bent geworden die je nu bent.
Factoren uit je opvoeding (primaire socialisatie), uit opleiding/scholing (secundaire
socialisatie) en (later) uit beroepsvorming en –ervaring (tertiaire socialisatie) hebben invloed
op wie je nu bent. (Twie Tjoa, et al., 2016)
Waarom koos je voor sociaal Werk? Wie wil je zijn, welke beroepskeuze maak je?
Arbeidsidentiteit begint al vroeg, als de 1e contouren van een beroepskeuze zich
aftekenen, meestal op de middelbare school. Het start bij: ‘wat wil ik worden’, en groeit
door naar het besef ‘ik ben sociaal werker!’.
Hierbij spelen ook omgevingsfactoren een rol: functiewaardering, imagokwesties (wat is de
status van je beroep?), verloning, beeldvorming in de media, regelgeving rondom de
professie, beleid,...
Herken je je in het beroep?
Hierin speelt de mate waarin je je identificeert met: de beroepsethische waarden uit de
globale definitie van sociaal werk (= diversiteit, sociale rechtvaardigheid, maatschappelijk
verantwoordelijkheid en mensenrechten). De diverse beroepsrollen die een sociaal werker
kan opnemen (zie semester 2)
ORGANISATIENIVEAU
Het mandaat geeft zin en sturing aan het handelen van een sociaal werker. Het lijnt de
beroepspositie af en bepaalt aan welke verwachting kan en mag voldaan worden. Het omvat
een expertisedomein, het sociale, waarbinnen de maatschappelijk omschreven functie
uitgeoefend wordt. De finaliteit van sociaal werk is het ‘verhogen van welzijn’. Sociaal werk
organisaties geven hun mandaat verdere invulling.
MAATSCHAPPELIJK NIVEAU
We zien onder meer een terugtrekkende overheid, en de verandering van een
verzorgingsstaat in een participatiesamenleving. We zien een stijgende institutionalisering
(regels, procedures, meetbare resultaten,…), en een stijgende individualisering (er wordt bv.
grote waarde gehecht aan keuzevrijheid, en aan het zelf bepalen van het eigen leven),…
Les 2
Grond en beroepshouding:
Stellingen: je mening kan verschillen vanuit welke positie je de stelling beantwoord
- Jezelf: vanuit je referentiekader
- Vanuit je verwachte identiteit (sociaal werker)
Je leert bewust en onbewust heel veel zaken van mensen uit je omgeving. Ideeën en
handelen worden vaak overgenomen. Je hebt een eigen kijk ontwikkeld op alles om je heen.
Dit zorgt voor een aantal vanzelfsprekendheden die de basis vormen van je leven. Je weet
hoe je in situaties moet handelen. Dit geeft duidelijkheid, structuur en veiligheid.
2
,Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
Grondhouding = de basis van je gedrag, het geheel van gevoelens, gedachten, attitudes,
waarden en normen
Nadeel: gevoel van afwijzing bij bepaalde mensen
Eerste indruk komt vanzelfsprekend belangrijk om er voorbij te kijken
Nieuwsgierig naar het anders- zijn ontwikkelen
Beroepshouding = bewust en wenselijk gedrag dat men verwacht in een bepaald werkveld
Bij sociaal werker een open houding
Open houding van begrip, respect, betrokkenheid en acceptatie
Zelfonderzoek = kijken wat er zich in je binnenwereld afspeelt
je denken, voelen, willen en handelen.
Boven het water = wat zichtbaar is
Onder het water: wat niet zichtbaar is (innerlijk gevoel)
Meer onder het water dan boven het water
Wat zichtbaar is aan gedragingen voor de buitenwereld is niet altijd zichtbaar voor onszelf.
Enkel het topje van de ijsberg is zichtbaar voor anderen, nl. het gedrag.
Wat onder de waterspiegel ligt is echter veel groter, nl. competenties, denken, waarden en
normen, ervaringen, intenties, verwachtingen…
Bewustwording van wat onder de waterspiegel ligt zal een opdracht zijn waar je tijdens deze
opleiding vaak aan zal werken. Wat zich onder de waterspiegel afspeelt heeft een grote
impact op je gedrag.
Via reflecteren krijg je hier beter zicht op. Dit komt volgende les aan bod.
Via reflecteren krijg je een beter zicht op het innerlijke gevoel en kan je ontdekken waarin je
bekwamen verder kennis, vaardigheden en houding
Je krijgt dus inzicht in competenties
3
, Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
Een evenwicht tussen grond en beroepshouding ze afstemmen op elkaar
Wederzijdse beïnvloeding:
Grondhouding
Beroepshouding
Persoonlijke leerroute
Via reflectie ontwikkel ik inzicht in mijn grondhouding. Ik formuleer persoonlijke leerdoelen
om grondhouding en beroepshouding op elkaar af te stemmen
Het gaat dus over een evenwicht tussen grond en beroepshouding.
Grondhouding = geheel van gevoelens, emoties, gedachten, attitudes, waarden en normen
van waaruit je handelen tot stand komt. Het vormt de basis van jouw gedrag.
Jouw grondhouding verkennen en die afstemmen op jouw beroepshouding wordt jouw
opdracht als student.
4
Professionele identiteit:
Handboek: reflecteren
PowerPoint
40% schriftelijk examen
40% opdrachten
20% observatie van functioneren
Les 1
Plaats in de opleiding: missie:
Studenten opleiden tot reflexieve professionals die sociaal-handelen binnen complexe
contexten vanuit een sociaal-politiek bewustzijn.
Gevormd door 3 elementen: Micro, Macro en Meso
Definities:
1) Professionele identiteit ontstaat in de wisselwerking van een persoon met zijn
professionele omgeving en binnen een maatschappelijke context. Het verbindt de
verhouding die je hebt tot jezelf en de verhouding die je hebt tot anderen.
Het is een geheel aan kenmerken en karakteristieken, sociale relaties, rollen en
lidmaatschap van groepen die definiëren wie we zijn als professional.
Professionele identiteit is iets dat een professional een onmiskenbare eigen kleur
geeft.
2) Professionele identiteit is het geheel aan waarden, inspiratie en betekenisgeving die
een persoon in een professionele setting een unieke eigen identiteit geven en die hij
middels zijn handelen naar de ander toe laat zien.
Het gaat over bewustwording en de ontwikkeling die de persoon hierin doormaakt.
Hierbij spelen drie perspectieven een rol: van jezelf (nu en in de toekomst: het ‘ik’),
van de ander (klant, cliënt, burger,...: het ‘zij’) en van de organisatie (het ‘wij’). Deze
drie perspectieven moeten geplaatst worden binnen de maatschappelijke context.
Individueel niveau
Wie ben je, wat zijn je waarden en normen, je kwaliteiten en wat is je
leefwereld?
primaire socialisatie
Waarom koos je voor sociaal werk?
Herken je je in het beroep?
secundaire socialisatie
Maatschappelijk niveau Organisatie niveau
Hoe word je als professional beïnvloed door Pas je in de organisatie?
maatschappelijke ontwikkelingen? Hoe vult de organisatie het mandaat van de sociaal werker in?
Invloed van: Missie en visie organisatie - doelgroep
maatschappelijke veranderingen (vermarkting, ‘Personele’ omkadering (werkplek, personeelsbeleid, … )
1 Vormgeving aan mandaat
vermaatschappelijking, individualisering, … )
beleidsmaatregelen en politiek klimaat
,Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
INDIVIDUEEL NIVEAU
Met beroepssocialisatie bedoelen we hoe je de persoon bent geworden die je nu bent.
Factoren uit je opvoeding (primaire socialisatie), uit opleiding/scholing (secundaire
socialisatie) en (later) uit beroepsvorming en –ervaring (tertiaire socialisatie) hebben invloed
op wie je nu bent. (Twie Tjoa, et al., 2016)
Waarom koos je voor sociaal Werk? Wie wil je zijn, welke beroepskeuze maak je?
Arbeidsidentiteit begint al vroeg, als de 1e contouren van een beroepskeuze zich
aftekenen, meestal op de middelbare school. Het start bij: ‘wat wil ik worden’, en groeit
door naar het besef ‘ik ben sociaal werker!’.
Hierbij spelen ook omgevingsfactoren een rol: functiewaardering, imagokwesties (wat is de
status van je beroep?), verloning, beeldvorming in de media, regelgeving rondom de
professie, beleid,...
Herken je je in het beroep?
Hierin speelt de mate waarin je je identificeert met: de beroepsethische waarden uit de
globale definitie van sociaal werk (= diversiteit, sociale rechtvaardigheid, maatschappelijk
verantwoordelijkheid en mensenrechten). De diverse beroepsrollen die een sociaal werker
kan opnemen (zie semester 2)
ORGANISATIENIVEAU
Het mandaat geeft zin en sturing aan het handelen van een sociaal werker. Het lijnt de
beroepspositie af en bepaalt aan welke verwachting kan en mag voldaan worden. Het omvat
een expertisedomein, het sociale, waarbinnen de maatschappelijk omschreven functie
uitgeoefend wordt. De finaliteit van sociaal werk is het ‘verhogen van welzijn’. Sociaal werk
organisaties geven hun mandaat verdere invulling.
MAATSCHAPPELIJK NIVEAU
We zien onder meer een terugtrekkende overheid, en de verandering van een
verzorgingsstaat in een participatiesamenleving. We zien een stijgende institutionalisering
(regels, procedures, meetbare resultaten,…), en een stijgende individualisering (er wordt bv.
grote waarde gehecht aan keuzevrijheid, en aan het zelf bepalen van het eigen leven),…
Les 2
Grond en beroepshouding:
Stellingen: je mening kan verschillen vanuit welke positie je de stelling beantwoord
- Jezelf: vanuit je referentiekader
- Vanuit je verwachte identiteit (sociaal werker)
Je leert bewust en onbewust heel veel zaken van mensen uit je omgeving. Ideeën en
handelen worden vaak overgenomen. Je hebt een eigen kijk ontwikkeld op alles om je heen.
Dit zorgt voor een aantal vanzelfsprekendheden die de basis vormen van je leven. Je weet
hoe je in situaties moet handelen. Dit geeft duidelijkheid, structuur en veiligheid.
2
,Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
Grondhouding = de basis van je gedrag, het geheel van gevoelens, gedachten, attitudes,
waarden en normen
Nadeel: gevoel van afwijzing bij bepaalde mensen
Eerste indruk komt vanzelfsprekend belangrijk om er voorbij te kijken
Nieuwsgierig naar het anders- zijn ontwikkelen
Beroepshouding = bewust en wenselijk gedrag dat men verwacht in een bepaald werkveld
Bij sociaal werker een open houding
Open houding van begrip, respect, betrokkenheid en acceptatie
Zelfonderzoek = kijken wat er zich in je binnenwereld afspeelt
je denken, voelen, willen en handelen.
Boven het water = wat zichtbaar is
Onder het water: wat niet zichtbaar is (innerlijk gevoel)
Meer onder het water dan boven het water
Wat zichtbaar is aan gedragingen voor de buitenwereld is niet altijd zichtbaar voor onszelf.
Enkel het topje van de ijsberg is zichtbaar voor anderen, nl. het gedrag.
Wat onder de waterspiegel ligt is echter veel groter, nl. competenties, denken, waarden en
normen, ervaringen, intenties, verwachtingen…
Bewustwording van wat onder de waterspiegel ligt zal een opdracht zijn waar je tijdens deze
opleiding vaak aan zal werken. Wat zich onder de waterspiegel afspeelt heeft een grote
impact op je gedrag.
Via reflecteren krijg je hier beter zicht op. Dit komt volgende les aan bod.
Via reflecteren krijg je een beter zicht op het innerlijke gevoel en kan je ontdekken waarin je
bekwamen verder kennis, vaardigheden en houding
Je krijgt dus inzicht in competenties
3
, Elena Meert Sociaal Werk Semester 1
Een evenwicht tussen grond en beroepshouding ze afstemmen op elkaar
Wederzijdse beïnvloeding:
Grondhouding
Beroepshouding
Persoonlijke leerroute
Via reflectie ontwikkel ik inzicht in mijn grondhouding. Ik formuleer persoonlijke leerdoelen
om grondhouding en beroepshouding op elkaar af te stemmen
Het gaat dus over een evenwicht tussen grond en beroepshouding.
Grondhouding = geheel van gevoelens, emoties, gedachten, attitudes, waarden en normen
van waaruit je handelen tot stand komt. Het vormt de basis van jouw gedrag.
Jouw grondhouding verkennen en die afstemmen op jouw beroepshouding wordt jouw
opdracht als student.
4
