Samenvatting week 2 minor geweld; blok 2 de gevolgen van geweld + plaatjes + voorbeelden

Samenvatting week 2: Neurologie en trauma
Literatuur: Bessel van der Kolk, Traumasporen deel 1 + 2

Deel 1
3 golven weten
1. Hysterie; vrouwen zijn gek en reageren overdreven, emotionele uitbarstingen (hekserij)
2. Shellshock; eerste WO werden de soldaten toen ze terug kwamen ‘gek’ en werd er verder
geen aandacht aan ze besteed (lag aan hen en niet de oorlog)
3. DSM-III erkende het bestaan van geheugenverlies voor traumatische gebeurtenissen als
dissociatieve amnesie: een onvermogen om zich belangrijke persoonlijke info te herinneren,
meestal van een traumatische of stressvolle aard, anders dan gebruikelijk is voor normaal
vergeten

Deel 2
H4: Rennen voor je vege lijf; de anatomie van het overleven

Bij calamiteiten volgen kinderen vaak hun ouders
 Als zij kalm blijven en ontvankelijk zijn voor hun behoeften, overleven ze vaak de
gebeurtenissen zonder ernstige psychische littekens

Noam kon wegrennen (flight) -> zodra hij veilig thuis was stopten de alarmbellen in zijn hersenen en
lichaam waardoor hij de gebeurtenis kon verwerken
 Getraumatiseerde mensen blijven juist vast zitten in wat hen is overkomen
= je blijft dan je leven inrichten en plannen alsof het trauma nog voortduurt
 Je lichaam gaat zich richten op het onderdrukken van die chaos (kost veel energie)
= leidt tot lichamelijke symptomen; fibromyalgie, chronische vermoeidheid en andere auto-
immuunziektes
= bij PTSS blijft het lichaam zichzelf verdedigen tegen een gevaar dat in het verleden behoort
Bv; verhoogd zuurstofgehalte voor vechten/vluchten, afgifte stresshormonen, spieren
aanspannen
 Dit verklaart waarom het belangrijk is om het hele organisme te behandelen bij
trauma; lichaam, hersenen en geest

Dreigend gevaar -> alarmbellen hersenen aan -> fysieke ontsnappingsstrategieën worden aangezet ->
bewustzijn uitgezet -> wegrennen, verstoppen, vechten of verstijven
 Fight/flight/freeze is geslaagd en je bent aan het gevaar ontkomen: komen weer tot ons
bewustzijn + innerlijk evenwicht
 Fight/flght/freeze verhinderd: hersenen blijven stressoproepende chemische stoffen
afscheiden en blijven aan staan
Bv; je wordt vastgehouden of opgesloten
 Lang na het gevaar sturen de hersenen je nog steeds aan om te ontsnappen aan het
gevaar dat er niet meer is

Limbisch systeem: emoties en geheugen
 Wordt gevormd in reactie op onze ervaringen, gecombineerd met de genetische aanleg en
aangeboren temperamenten

, Reptielenhersenen + limbisch systeem =
de emotionele hersenen
 Hun taak: ons welzijn waarborgen
 Overhaaste conclusies+eenvoudig
 Limbisch; Fight/flight
 Reptielen; freeze/faint

Neocortex/Rationele brein: geprogrammeerd om een complexe reeks mogelijkheden te doorlopen en
beoordelen.Taal gebruiken, plannen, reflecteren, voorspellen, creativiteit en abstract denken
Zoogdieren zoals puppy’s, muizen en hamsters rennen rond en als ze moe zijn kruipen ze tegen elkaar
aan
Reptielen zoals slangen en hagedissen liggen stil in de hoek te chillen en reageren niet op de
omgeving

 Hoe heviger de innerlijke zintuigelijke inbreng van de emotionele hersenen is, hoe lastiger het
is voor het rationele brein om die inbreng te temperen

Spiegelneuronen verklaren empathie (het je kunnen invoelen in de ander)
= we pikken de gemoedsstand en intenties van de ander op
 Je kan hierdoor op dezelfde manier zitten als de ander maar ook meegesleurd worden in zijn
negatieve emoties
Bv; boos reageren als de ander boos doet tegen jou of ook depressief worden

Reptielenhersenen ontwikkelen zich eerst, dan limbisch systeem en dan prefrontale cortex
 Worden allemaal aangetast door trauma
 Prefrontale cortex; verliest bv het vermogen om irrelevante info en relevante info te
onderscheiden
 Thalamus; verliest aandacht, concentratie en het leren van nieuwe dingen

Thalamus (kok): ontvangt alle zintuigelijke info en brengt het samen tot een ervaring (soepje van alle
info)
 Soep wordt doorgegeven aan de amygdala en ons bewustzijn
 Amaygdala (rookmelder): stelt vast of de info van belang is om te overleven
(emotionele betekenis)
 Werkt samen met de feedback van hippocampus; relateert nieuwe info aan ervaringen uit
verleden
 Detecteert gevaar -> stuurt het door naar de hypothalamus en hersenstam
= roepen stresshormonen (cortisol/adrenaline) en het autonome zenuwstelsel op voor een
lichamelijke reactie
 Mediale prefrontale cortex (wachttoren): soep komt pas later hier binnen waardoor
het lichaam al een reactie geeft voordat we ons er bewust van zijn (rationele
brein/bewustzijn)
= Hij kijkt van boven toe en heeft een goed overzicht van alles waardoor hij rustig een
bewuste keuze kan maken
 Zolang je niet te angstig, verdrietig of geschokt bent kunnen de frontale hersenkwabben je
evenwicht herstellen door je stressreactie stop te zetten (als het vals alarm is)
 Regulatieroute 1: Hij kan de automatische reacties van ons emotionele brein onderdrukken,
regelen en veranderen
Kan met behulp van: Mindfulness, Meditatie en Yoga
Bv; zodat we niet telkens flippen wanneer ons eten te laat bezorgd is

Regulatieroute 2: Reptielenbrein kan het valse alarm ook temperen