5. ETHISCHE POSITIE VAN HET DIER (II)
❖ diergerichte ethiek:
➢ 2 belangrijkste stromingen
■ basis= capaciteit tot lijden (Singer)
■ basis= intrinsieke waarde (Regan)
➢ 3de belangrijkste
■ basis= vermogens/waardigheid (Nussbaum)
➢ vele andere
■ deugdenethiek
■ gebaseerd op mens-dierrelatie
■ rechtvaardigheidsethiek
❖ capaciteit tot lijden:
➢ Bentham, Singer
➢ basisboek: “animal liberation”
■ “pro mens, pro dier” of “dierbevrijding”
➢ oorspronkelijk weinig onderscheid pijn/lijden
■ pathocentrisme (pathos = lijden)
■ pijn/lijden → alle gevoelige wezens betrokken partij
● centraal zenuwstelsel = voorwaarde dat dier kan lijden
→ pijn = fysiek gegeven, lichaam detecteert schade (signaalfunctie)
→ lijden = mentaal gegeven, last hebben van iets
➢ Singer gebruikt “utilitaristische” logica
■ utilitarisme = ontwikkeld door Bentham, Mill, …
■ beslissingscriterium = gevolgen
● geen rechten, intrinsieke waarde, … (mens noch dier)
■ positieve en negatieve gevolgen compenseren elkaar
➢ niet alle diergebruik a priori verboden
→ Singer zegt dat concept rechten niet bestaan op ethisch vlak
→ pijn bij mensen = pijn bij dieren (over zelfde boeg gegooid)
→ sommige (pos/neg) effecten wegen zwaarder door dan anderen
❖ “subjects of a life”
➢ Regan
➢ basisboek: “the case for animal rights”
➢ basis: ervaringspotentieel van sommige levende wezens
■ ervaren = beleven ↔ leven ↔ zijn
■ “subjects * of a life” ↔ objecten
❖ diergerichte ethiek:
➢ 2 belangrijkste stromingen
■ basis= capaciteit tot lijden (Singer)
■ basis= intrinsieke waarde (Regan)
➢ 3de belangrijkste
■ basis= vermogens/waardigheid (Nussbaum)
➢ vele andere
■ deugdenethiek
■ gebaseerd op mens-dierrelatie
■ rechtvaardigheidsethiek
❖ capaciteit tot lijden:
➢ Bentham, Singer
➢ basisboek: “animal liberation”
■ “pro mens, pro dier” of “dierbevrijding”
➢ oorspronkelijk weinig onderscheid pijn/lijden
■ pathocentrisme (pathos = lijden)
■ pijn/lijden → alle gevoelige wezens betrokken partij
● centraal zenuwstelsel = voorwaarde dat dier kan lijden
→ pijn = fysiek gegeven, lichaam detecteert schade (signaalfunctie)
→ lijden = mentaal gegeven, last hebben van iets
➢ Singer gebruikt “utilitaristische” logica
■ utilitarisme = ontwikkeld door Bentham, Mill, …
■ beslissingscriterium = gevolgen
● geen rechten, intrinsieke waarde, … (mens noch dier)
■ positieve en negatieve gevolgen compenseren elkaar
➢ niet alle diergebruik a priori verboden
→ Singer zegt dat concept rechten niet bestaan op ethisch vlak
→ pijn bij mensen = pijn bij dieren (over zelfde boeg gegooid)
→ sommige (pos/neg) effecten wegen zwaarder door dan anderen
❖ “subjects of a life”
➢ Regan
➢ basisboek: “the case for animal rights”
➢ basis: ervaringspotentieel van sommige levende wezens
■ ervaren = beleven ↔ leven ↔ zijn
■ “subjects * of a life” ↔ objecten