Hoofdstuk 5: De
humanistische benadering
Module 7
1. Uitgangspunten en basisbegrippen
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit betekenissen.
1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit onze vrije wil.
1.3 Een humanistische benadering gaat uit van een ontwikkelings-/ groei-/ procesmodel.
1.4 Een humanistische benadering probeert de mens als een geheel te zien.
2. De geschiedenis
3. Hedendaagse denkers
4. Kritische kanttekeningen
5. De humanistische kijk op motivatie
5.1 Kenmerken van de theorie van Maslow
5.1.1 Maslow gaat uit van 5 fundamentele en dus aangeboren behoeften
5.1.2 Maslow gaat uit van een duidelijke hiërarchie in die 5 niveaus.
5.1.3 Maslow gaat uit van 5 behoeften die permanent aanwezig zijn.
5.2 De behoeftepiramide van Maslow
5.2.1 De lagere fysiologische behoeften
5.2.2 De behoefte aan veiligheid en controle
5.2.3 De behoefte aan liefde en samenhorigheid
5.2.4 De behoefte aan waardering en achting
5.2.5 De behoefte aan zelfrealisatie
5.3 Kanttekeningen bij de motivatietheorie van Maslow
6. De humanistische kijk op gedrag, gevoelens, gedachten en interacties
6.1 Situering van Carl Rogers
6.2 De theorie van Rogers
6.3 De 3 grondhoudingen
6.3.1 Echtheid
6.3.2 Onvoorwaardelijke aanvaarding
6.3.3 Empathie
6.4 Kanttekeningen bij de theorie van Rogers
1
, 1. Uitganspunten en basisbegrippen
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit betekenissen.
De betekenis die we geven aan alles wat we meemaken, de ontmoetingen
die we hebben met andere mensen en de moeilijkheden en problemen
waarmee we geconfronteerd worden, is volgens de humanistische
psychologie subjectief en bepalend voor ons gedrag.
Hoe iemand bepaalde problemen ervaart wordt bepaald door de
betekenis die men daaraan geeft.
De hp stelt dan ook dat:
o Percepties
o Interpretaties
o Belevingen
o Subjectieve ervaringen
Het uitgangspunten vormen om het gedrag van mensen te
kunnen begrijpen.
De hp richt zich dan ook NIET op de algemene en objectieve
ervaring MAAR op het unieke en subjectieve.
De hp heeft men dan ook vooral aandacht voor de
o Percepties
o Interpretaties
o Belevingen
o Subjectieve ervaringen
Van een cliënt.
De hp richt zich dan ook NIET op het gedrag, of op wat concreet
gebeurd is MAAR probeert de betekenis die mensen geven aan
wat zij meemaken te verwoorden.
De hp ziet:
o Percepties
o Interpreties
o Belevingen
o Subjectieve ervaringen
Als uniek.
De hp zal:
o Geen veralgemenende theorieën over allerlei aspecten
van het gedrag van mensen maken.
o Het niet hebben over bepaalde karaktertypen of-
trekken.
o Geen fasen in de ontwikkeling onderscheiden.
o Geen theorieën over allerlei psychiatrische syndromen
opstellen.
De hp kan dan ook die ervaringen NIET objectiverende
(natuur)wetenschappelijke manier benaderen MAAR kiest voor
een verstehende benadering van het gedrag van mensen.
2
, 1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit onze vrije wil.
De hp stelt dat ons gedrag:
Niet bepaald wordt door:
Allerlei externe prikkels of omgevingsfactoren
Allerlei onbewuste motieven en verlangens
Allerlei biologische wetmatigheden
Allerlei aangeboren of aangeleerde reflexen
Maar door de persoon zelf die zijn eigen gedrag:
Vanuit zijn vrije wil
In vrijheid
Met verantwoordelijkheid
Stuurt en bepaalt.
De hp stelt dat het
NIET gaat om vrijheid om naar links of rechts weg te wandelen.
NIET gaat om de vrijheid om zomaar onze eigen zin te gaan doen.
Maar om een existentiële vrijheid = een vrijheid waarmee mensen vormgeven
aan hun eigen leven en hun eigen levenskeuzes maken.
Maar om een vrijheid waarmee men vormgeeft aan zijn eigen leven
Maar om een vrijheid waarmee men zijn eigen levenskeuzes maakt.
Maar om een vrijheid gekoppeld aan een verantwoordelijkheid.
De humanistische psychologie:
Gaat ervan uit dat mensen keuzes kunnen maken op basis van een innerlijk
kompas, dat aangeeft wat goed voor hen is.
Gelooft dat mensen van nature en op basis van hun intuïtie weten wat het
beste voor hen is.
Stelt dat we moeten durven vertrouwen en durven geloven in ons innerlijke
aanvoelen, zo komen we het best vooruit.
Geloven in het goede van elke mens, stellen dat iedere mens de juiste keuze
kan maken.
1.3 Een humanistische benadering gaat uit van een
ontwikkelings-/groei-/procesmodel
Zoals een verschrompelde bloembol kan uitgroeien tot een mooie plant
als die maar voldoende zon en water krijgt, gaat men er deze benadering
van uit dat elke mens zich spontaan op een positieve manier ontwikkelt als
hij maar voldoende relationele groeikansen krijgt vanuit zijn omgeving.
Elk mens heeft met andere woorden een groeipotentieel, en dat
potentieel is fundamenteel gericht op het positieve.
Volgens de humanistische psychologen wordt ieder mens gedreven door:
Een streven naar zelfactualisatie
Een wil om gelukkig te zijn
Een drive om zijn aangeboren capaciteiten te ontwikkelen
3
humanistische benadering
Module 7
1. Uitgangspunten en basisbegrippen
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit betekenissen.
1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit onze vrije wil.
1.3 Een humanistische benadering gaat uit van een ontwikkelings-/ groei-/ procesmodel.
1.4 Een humanistische benadering probeert de mens als een geheel te zien.
2. De geschiedenis
3. Hedendaagse denkers
4. Kritische kanttekeningen
5. De humanistische kijk op motivatie
5.1 Kenmerken van de theorie van Maslow
5.1.1 Maslow gaat uit van 5 fundamentele en dus aangeboren behoeften
5.1.2 Maslow gaat uit van een duidelijke hiërarchie in die 5 niveaus.
5.1.3 Maslow gaat uit van 5 behoeften die permanent aanwezig zijn.
5.2 De behoeftepiramide van Maslow
5.2.1 De lagere fysiologische behoeften
5.2.2 De behoefte aan veiligheid en controle
5.2.3 De behoefte aan liefde en samenhorigheid
5.2.4 De behoefte aan waardering en achting
5.2.5 De behoefte aan zelfrealisatie
5.3 Kanttekeningen bij de motivatietheorie van Maslow
6. De humanistische kijk op gedrag, gevoelens, gedachten en interacties
6.1 Situering van Carl Rogers
6.2 De theorie van Rogers
6.3 De 3 grondhoudingen
6.3.1 Echtheid
6.3.2 Onvoorwaardelijke aanvaarding
6.3.3 Empathie
6.4 Kanttekeningen bij de theorie van Rogers
1
, 1. Uitganspunten en basisbegrippen
1.1 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit betekenissen.
De betekenis die we geven aan alles wat we meemaken, de ontmoetingen
die we hebben met andere mensen en de moeilijkheden en problemen
waarmee we geconfronteerd worden, is volgens de humanistische
psychologie subjectief en bepalend voor ons gedrag.
Hoe iemand bepaalde problemen ervaart wordt bepaald door de
betekenis die men daaraan geeft.
De hp stelt dan ook dat:
o Percepties
o Interpretaties
o Belevingen
o Subjectieve ervaringen
Het uitgangspunten vormen om het gedrag van mensen te
kunnen begrijpen.
De hp richt zich dan ook NIET op de algemene en objectieve
ervaring MAAR op het unieke en subjectieve.
De hp heeft men dan ook vooral aandacht voor de
o Percepties
o Interpretaties
o Belevingen
o Subjectieve ervaringen
Van een cliënt.
De hp richt zich dan ook NIET op het gedrag, of op wat concreet
gebeurd is MAAR probeert de betekenis die mensen geven aan
wat zij meemaken te verwoorden.
De hp ziet:
o Percepties
o Interpreties
o Belevingen
o Subjectieve ervaringen
Als uniek.
De hp zal:
o Geen veralgemenende theorieën over allerlei aspecten
van het gedrag van mensen maken.
o Het niet hebben over bepaalde karaktertypen of-
trekken.
o Geen fasen in de ontwikkeling onderscheiden.
o Geen theorieën over allerlei psychiatrische syndromen
opstellen.
De hp kan dan ook die ervaringen NIET objectiverende
(natuur)wetenschappelijke manier benaderen MAAR kiest voor
een verstehende benadering van het gedrag van mensen.
2
, 1.2 Ons gedrag, onze gevoelens, onze gedachten en onze interacties worden bepaald
vanuit onze vrije wil.
De hp stelt dat ons gedrag:
Niet bepaald wordt door:
Allerlei externe prikkels of omgevingsfactoren
Allerlei onbewuste motieven en verlangens
Allerlei biologische wetmatigheden
Allerlei aangeboren of aangeleerde reflexen
Maar door de persoon zelf die zijn eigen gedrag:
Vanuit zijn vrije wil
In vrijheid
Met verantwoordelijkheid
Stuurt en bepaalt.
De hp stelt dat het
NIET gaat om vrijheid om naar links of rechts weg te wandelen.
NIET gaat om de vrijheid om zomaar onze eigen zin te gaan doen.
Maar om een existentiële vrijheid = een vrijheid waarmee mensen vormgeven
aan hun eigen leven en hun eigen levenskeuzes maken.
Maar om een vrijheid waarmee men vormgeeft aan zijn eigen leven
Maar om een vrijheid waarmee men zijn eigen levenskeuzes maakt.
Maar om een vrijheid gekoppeld aan een verantwoordelijkheid.
De humanistische psychologie:
Gaat ervan uit dat mensen keuzes kunnen maken op basis van een innerlijk
kompas, dat aangeeft wat goed voor hen is.
Gelooft dat mensen van nature en op basis van hun intuïtie weten wat het
beste voor hen is.
Stelt dat we moeten durven vertrouwen en durven geloven in ons innerlijke
aanvoelen, zo komen we het best vooruit.
Geloven in het goede van elke mens, stellen dat iedere mens de juiste keuze
kan maken.
1.3 Een humanistische benadering gaat uit van een
ontwikkelings-/groei-/procesmodel
Zoals een verschrompelde bloembol kan uitgroeien tot een mooie plant
als die maar voldoende zon en water krijgt, gaat men er deze benadering
van uit dat elke mens zich spontaan op een positieve manier ontwikkelt als
hij maar voldoende relationele groeikansen krijgt vanuit zijn omgeving.
Elk mens heeft met andere woorden een groeipotentieel, en dat
potentieel is fundamenteel gericht op het positieve.
Volgens de humanistische psychologen wordt ieder mens gedreven door:
Een streven naar zelfactualisatie
Een wil om gelukkig te zijn
Een drive om zijn aangeboren capaciteiten te ontwikkelen
3