Dit ga ik vandaag met jullie bespreken (dia inhoud)
Er is een toenemende vergrijzing in de Nederland. Mensen worden daarbij ook ouder. Dit draagt bij
aan de grote hoeveelheid ouderen in Nederland. De verwachting is dat het aandeel ouderen in
Nederland de komende 25 jaar zal toenemen. In de bevolkingsstatistieken is zichtbaar dat het
percentage ouderen in de Achterhoek een stuk hoger ligt dat ik Brabant of Noord of Zuid Holland.
Hierin is ook de verwachting dat dit de komende jaren alleen maar zal toenemen. Ten gevolge van
deze vergrijzing was in de periode van 2015 tot 2017 een toename te zien in het aantal ziekenhuis
opnames onder ouderen. Ruim 25% van de ziekenhuis opnames is 70 plus.
Vallen vormt onder ouderen een groot gezondheidsprobleem. Het komt veel voor en kan tot ernstige
gevolgen leiden. VMS-zorg geeft aan dat gemiddeld valt 2-15% van de in het ziekenhuis opgenomen
ouderen. Van deze 2-15% valt 30% nog een keer gedurende de opname. Vallen heeft een aanslag op
de zelfstandigheid, mobiliteit maar ook op psychosociaal gebied. Na een val zijn ouderen vaak
angstiger om te vallen waardoor ze minder actief worden. Het minder actief worden kan zorgen voor
een sociaalisolement en afname van geestelijke en lichamelijke conditie wat weer kan zorgen voor
nieuwe gezondheidsklachten. Dit alles zorgt voor een afnamen in de kwaliteit van leven. Een val in
het ziekenhuis zorgt in de meeste gevallen voor een langere opname duur.
Eerde genoemde informatie was voor het VMS een reden voor het opstarten van een
veiligheidsprogramma met als doel het reduceren van het aantal valincidenten in het ziekenhuis. Dit
veiligheidsprogramma wordt inmiddels door 93 ziekenhuizen gebruikt waaronder in het ziekenhuis
waar ik werkzaam ben. Over de levensverwachting na een val of de morbiditeit na een val in het
ziekenhuis zijn geen gegevens beschikbaar. Wel meld het platvorm ouderen zorg dat er van de 18000
ouderen met een heupfractuur een derde binnen een jaar overlijd.
In het ziekenhuis waar ik werkzaam ben worden alle ouderen van 70 jaar of ouder binnen 24 uur na
opname gescreend op valrisico. Het is, in het ziekenhuis waar ik werkzaam ben, verplicht om
valincidenten te melden door middel van een veilig incident melding ofwel een VIM melding. In 2019
vielen er 40 patiënten op de Acute Opname Afdeling. Dit was ruim 15 % van alle Veilig incident
meldingen op de Acute Opname Afdeling. Ziekenhuisbreed vonden ruim 20% van de valincidenten
plaats op de Acute Opname Afdeling.
Kijken naar de doelgroep 70plussers opgenomen ziekenhuis met een verhoogd valrisio zijn er
meerdere factoren die het risico op valincidenten in het ziekenhuis vergroten. Dit werd inzichtelijk
gemaakt met het model van Lalonde. Informatie is met name verzameld uit de richtlijn preventie van
valincidenten. Over het algemeen worden valincidenten voornamelijk veroorzaakt door een
combinatie van zowel persoonsgebonden als omgeving gebonden risicofactoren. Een
ziekenhuisopname kan helemaal bij oudere patiënten zorgen voor lichamelijke achteruitgang of
verandering is zelfstandigheid. Daarnaast heeft de oudere patiënt een verhoogd risico op
complicaties. Bij menig patiënt is ook sprake van zelfoverschatting. De patiënt verwacht een activiteit
wel uit te kunnen voeren maar door lichamelijke of fysieke achteruitgang, verminderde mobiliteit of
complicaties gaat dit vaak moeizamer dan voorheen. Ook omgevingsfactoren dragen bij aan een val.