Systematische gedragsobservaties
Een observatieonderzoek naar het verschil in sociale onhandigheidtussenmensen ouder dan 60 jaar
en jonger dan 30 jaar.
Sophie van Beek (6241743), MariekeImhof(5823749), Julia van Oss (6414575) en Truusje Voorthuis
(5718333)
,Sociale onhandigheid is het gevoel dat ervaart kan worden wanneer men het gevoel heeft dat het
verlangen om door anderen te worden geaccepteerd in een bepaalde situatie wordt bedreigd (Clegg,
2012). Dit gevoel zet aan om je naar binnen te keren, de zelfcontrole te vergroten en proberen te
gedragen op een manier die de kans op acceptatie vergroten (Clegg, 2012). Ongemakkelijkheid gaat
gepaard met het vermijden van oogcontact, friemelen, wegdraaien van het lichaam en verder weg
bewegen van de gesprekspartner (Clegg, 2012). Vanuit proefobservaties kunnen ook giechelen, hand
voor mond brengen, stiltes, spelen met haar en zichzelf geen houding kunnen geven, worden
toegevoegd aan uitingen van sociale onhandigheid.
In dit onderzoek wordt inzicht verkregen in het verschil in sociale onhandigheid tussen
mensen tot de 30 jaar en mensen ouder dan 60 jaar. Dit verschil wordt geobserveerd door beelden
van het BNN-programma First Dates te bekijken. De onderzoeksvraag van dit onderzoek luidt
daarom ook: wat is het verschil in sociale onhandigheid tussen mensen jonger dan 30 jaar en
mensen ouder dan 60 jaar door te kijken naar afleveringen van First Dates? Om deze
onderzoeksvraag te beantwoorden wordt gebruik gemaakt van observatieonderzoek. Dit
soort wordt gebruikt omdat er zowel verbaal als non-verbaal optreedt bij
sociale onhandigheid. Daarnaast is veel van het gedrag onbewust en daarom niet goed via
vragenlijsten te meten. Ook kunnen vragenlijsten zorgen voor sociaal wenselijke antwoorden. Een
experimentele opzet kan, omdat sociaal onhandig gedrag vaak onbewust is, een vertekend beeld
geven en is daarom ook geen goede meetmethode.
Wij gaan onderzoeken tot in hoeverre mensen boven de 60 verschillen in het vertonen van
sociale onhandigheid van mensen tussen de 18 en de 30 jaar. Om dit te onderzoeken gaan we
participanten uit het programma First Dates observeren. We maken dus gebruik van video's uit het
BNN-televisieprogramma First Dates. In dit programma worden vrijgezellen uitgenodigd om op
blind-date te gaan in het First Dates restaurant. Wij gaan deze mensen die een blind date
hebben observeren. Alle participanten kennen elkaar niet en hebben elkaar ook nog nooit eerder
gezien. De participanten zitten dus allemaal in dezelfde conditie. Niet alle participanten hebben
dezelfde leeftijd en daarom is het een geschikte situatie om onze onderzoeksvraag te
beantwoorden. We vergelijke stellen uit de leeftijdsgroep van 18 tot 30 met stellen van boven de 60
jaar. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. De verschilvariabele is
leeftijd. Bij de introductie van de participanten in het programma First Dates wordt de leeftijd
genoemd. We hebben geen informed consent nodig omdat we beelden van het internet gebruiken.
, Ethogram
Dit ethogram is ontwikkeld om de volgende onderzoeksvraag te beantwoorden: ‘Wat is het verschil
in sociale onhandigheid tussen mensen jonger dan 30 jaar en mensen ouder dan 30 jaar tijdens het
programma First Dates?’. Deze onderzoeksvraag wordt beantwoord door bestaande beelden van het
BNN-VARA programma First Dates te observeren.
Dit ethogram voldoet zowel aan de voorwaarde van homogeniteit, als exclusiviteit als
volledigheid. Er wordt voldaan aan volledigheid, omdat alle gedragingen die zijn geobserveerd in
de oriënterende en extra proefobservaties en zijn gevonden in de literatuur, zijn verwerkt in
het ethogram.
Ook is er sprake van homogeniteit. Alle gedragingen die onder een gedragsklasse vallen
hebben dezelfde functie. Hierdoor wordt het onderliggende construct, sociale onhandigheid, goed
gemeten. Zo is er bijvoorbeeld binnen lichaamshouding een gesloten houding als teken van
ongemak en een weggedraaide houding als teken van ongemak.
Ook is er sprake van exclusiviteit. Er zijn namelijk geen gedragingen die onder meerdere
categorieën vallen. Dit betekent dat elke gedraging echt maar één keer wordt gemeten. Zo ook
bijvoorbeeld lachen en glimlachen niet: met lachen onder het kopje verbaal wordt lachen met geluid
bedoeld en met glimlachen wordt zonder geluid bedoeld. In de proefobservaties kwamen we hard
lachen en giechelen met geluid als teken van ongemak tegen. Ook zijn er geen complementaire
gedragingen in het ethogram te vinden: alle gedragingen zijn onafhankelijk van elkaar.
Een observatieonderzoek naar het verschil in sociale onhandigheidtussenmensen ouder dan 60 jaar
en jonger dan 30 jaar.
Sophie van Beek (6241743), MariekeImhof(5823749), Julia van Oss (6414575) en Truusje Voorthuis
(5718333)
,Sociale onhandigheid is het gevoel dat ervaart kan worden wanneer men het gevoel heeft dat het
verlangen om door anderen te worden geaccepteerd in een bepaalde situatie wordt bedreigd (Clegg,
2012). Dit gevoel zet aan om je naar binnen te keren, de zelfcontrole te vergroten en proberen te
gedragen op een manier die de kans op acceptatie vergroten (Clegg, 2012). Ongemakkelijkheid gaat
gepaard met het vermijden van oogcontact, friemelen, wegdraaien van het lichaam en verder weg
bewegen van de gesprekspartner (Clegg, 2012). Vanuit proefobservaties kunnen ook giechelen, hand
voor mond brengen, stiltes, spelen met haar en zichzelf geen houding kunnen geven, worden
toegevoegd aan uitingen van sociale onhandigheid.
In dit onderzoek wordt inzicht verkregen in het verschil in sociale onhandigheid tussen
mensen tot de 30 jaar en mensen ouder dan 60 jaar. Dit verschil wordt geobserveerd door beelden
van het BNN-programma First Dates te bekijken. De onderzoeksvraag van dit onderzoek luidt
daarom ook: wat is het verschil in sociale onhandigheid tussen mensen jonger dan 30 jaar en
mensen ouder dan 60 jaar door te kijken naar afleveringen van First Dates? Om deze
onderzoeksvraag te beantwoorden wordt gebruik gemaakt van observatieonderzoek. Dit
soort wordt gebruikt omdat er zowel verbaal als non-verbaal optreedt bij
sociale onhandigheid. Daarnaast is veel van het gedrag onbewust en daarom niet goed via
vragenlijsten te meten. Ook kunnen vragenlijsten zorgen voor sociaal wenselijke antwoorden. Een
experimentele opzet kan, omdat sociaal onhandig gedrag vaak onbewust is, een vertekend beeld
geven en is daarom ook geen goede meetmethode.
Wij gaan onderzoeken tot in hoeverre mensen boven de 60 verschillen in het vertonen van
sociale onhandigheid van mensen tussen de 18 en de 30 jaar. Om dit te onderzoeken gaan we
participanten uit het programma First Dates observeren. We maken dus gebruik van video's uit het
BNN-televisieprogramma First Dates. In dit programma worden vrijgezellen uitgenodigd om op
blind-date te gaan in het First Dates restaurant. Wij gaan deze mensen die een blind date
hebben observeren. Alle participanten kennen elkaar niet en hebben elkaar ook nog nooit eerder
gezien. De participanten zitten dus allemaal in dezelfde conditie. Niet alle participanten hebben
dezelfde leeftijd en daarom is het een geschikte situatie om onze onderzoeksvraag te
beantwoorden. We vergelijke stellen uit de leeftijdsgroep van 18 tot 30 met stellen van boven de 60
jaar. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. De verschilvariabele is
leeftijd. Bij de introductie van de participanten in het programma First Dates wordt de leeftijd
genoemd. We hebben geen informed consent nodig omdat we beelden van het internet gebruiken.
, Ethogram
Dit ethogram is ontwikkeld om de volgende onderzoeksvraag te beantwoorden: ‘Wat is het verschil
in sociale onhandigheid tussen mensen jonger dan 30 jaar en mensen ouder dan 30 jaar tijdens het
programma First Dates?’. Deze onderzoeksvraag wordt beantwoord door bestaande beelden van het
BNN-VARA programma First Dates te observeren.
Dit ethogram voldoet zowel aan de voorwaarde van homogeniteit, als exclusiviteit als
volledigheid. Er wordt voldaan aan volledigheid, omdat alle gedragingen die zijn geobserveerd in
de oriënterende en extra proefobservaties en zijn gevonden in de literatuur, zijn verwerkt in
het ethogram.
Ook is er sprake van homogeniteit. Alle gedragingen die onder een gedragsklasse vallen
hebben dezelfde functie. Hierdoor wordt het onderliggende construct, sociale onhandigheid, goed
gemeten. Zo is er bijvoorbeeld binnen lichaamshouding een gesloten houding als teken van
ongemak en een weggedraaide houding als teken van ongemak.
Ook is er sprake van exclusiviteit. Er zijn namelijk geen gedragingen die onder meerdere
categorieën vallen. Dit betekent dat elke gedraging echt maar één keer wordt gemeten. Zo ook
bijvoorbeeld lachen en glimlachen niet: met lachen onder het kopje verbaal wordt lachen met geluid
bedoeld en met glimlachen wordt zonder geluid bedoeld. In de proefobservaties kwamen we hard
lachen en giechelen met geluid als teken van ongemak tegen. Ook zijn er geen complementaire
gedragingen in het ethogram te vinden: alle gedragingen zijn onafhankelijk van elkaar.
