Aardrijkskunde Zuid Amerika H3
3.1
Mensen hebben vaak een beeld van een onbekend gebied, dit heet een stereotype. Een voorbeeld
is: op de Galapagoseilanden komen alleen rare dieren voor. In Nederland kan zo’n stereotype beeld
zijn: de overvolle Randstad en het barre noorden. Dit soort beelden komen vaak door perceptie.
Perceptie is de manier waarop je op basis van juiste of onjuiste informatie de werkelijkheid inkleurt.
Hoe kijkt men naar een gebied en de mensen die er wonen (zeer subjectief).
Geografische beelden zijn objectieve en controleerbare beelden van een gebied of van zijn
bewoners. Een voorbeeld is dat er geen vulkanen voorkomen aan de oostkant van Zuid Amerika.
De mental map is het beeld over een gebied dat iemand in zijn hoofd heeft zitten. Perceptie leidt tot
een mental map.
3.2
In de tektonische situatie in ZAM zijn 6 platen betrokken. De typen plaatgrenzen die voorkomen zijn
convergentie, divergentie en transforme beweging.
De westkust van ZAM maakt deel uit van de Ring of Fire = het convergente (OP + CP) randgebied van
de Pacifische Oceaan gekenmerkt door veel vulkanen (stratovulkanen en caldera’s), veel explosieve
erupties, veel aardbevingen (zwaar en licht). Op de Nazcaplaat liggen hotspots = vulkanen die
ontstaan omdat onder de lithosfeerplaat continue magma naar het aardoppervlak stroomt
mantelpluim.
Subductie is het wegduiken van de oceanische plaat onder de continentale plaat. Hierdoor ontstaan
vulkanen. Het magma in ZAM bestaat niet uit graniet, maar uit het stollingsgesteente andesiet =
stollingsgesteente in het Andesgebied.
Bergketens / corilleras = langgerekte rij van gebergten (soms 1 rij, soms meerdere rijen). Tussen
deze 2 ketens ligt een hoogvlakte / altiplano = hooggelegen vlak gebied tussen 2 bergketens. Aan de
oostkant van de Andes ontstond een voorlandbekken = lager gelegen vlakte aan de oostkant van de
Andes.
In de Ring of Fire zitten 3 gaten, dit heetten de volcanic gaps.
Het oudste gesteente is een schild = stabiel (geen tektonische activiteiten) gebied dat uit zeer oud
gesteente bestaat.
Ertsen vind je vooral bij het Andesgebergte of de hooglanden (schilden). Het opstijgend magma koelt
af en stolt in de aardkorst (intrusie). Er ontstaan ertsaders. Bauxiet ontstaat door chemische
verwering van de tropische bodem grondstof voor aluminium. Lithium wordt o.a. gewonnen in
zoutmeren strategische grondstof voor ICT, accu’s etc.
Fossiele brandstoffen = energie ontstaan uit de resten van plantaardig en dierlijk leven in het
verleden.
3.3
Klimaat, vegetatie en het landschap worden bepaald door de klimaatfactoren:
1. Geografische breedte invalshoek (zon)
2. Hoogteligging
3.1
Mensen hebben vaak een beeld van een onbekend gebied, dit heet een stereotype. Een voorbeeld
is: op de Galapagoseilanden komen alleen rare dieren voor. In Nederland kan zo’n stereotype beeld
zijn: de overvolle Randstad en het barre noorden. Dit soort beelden komen vaak door perceptie.
Perceptie is de manier waarop je op basis van juiste of onjuiste informatie de werkelijkheid inkleurt.
Hoe kijkt men naar een gebied en de mensen die er wonen (zeer subjectief).
Geografische beelden zijn objectieve en controleerbare beelden van een gebied of van zijn
bewoners. Een voorbeeld is dat er geen vulkanen voorkomen aan de oostkant van Zuid Amerika.
De mental map is het beeld over een gebied dat iemand in zijn hoofd heeft zitten. Perceptie leidt tot
een mental map.
3.2
In de tektonische situatie in ZAM zijn 6 platen betrokken. De typen plaatgrenzen die voorkomen zijn
convergentie, divergentie en transforme beweging.
De westkust van ZAM maakt deel uit van de Ring of Fire = het convergente (OP + CP) randgebied van
de Pacifische Oceaan gekenmerkt door veel vulkanen (stratovulkanen en caldera’s), veel explosieve
erupties, veel aardbevingen (zwaar en licht). Op de Nazcaplaat liggen hotspots = vulkanen die
ontstaan omdat onder de lithosfeerplaat continue magma naar het aardoppervlak stroomt
mantelpluim.
Subductie is het wegduiken van de oceanische plaat onder de continentale plaat. Hierdoor ontstaan
vulkanen. Het magma in ZAM bestaat niet uit graniet, maar uit het stollingsgesteente andesiet =
stollingsgesteente in het Andesgebied.
Bergketens / corilleras = langgerekte rij van gebergten (soms 1 rij, soms meerdere rijen). Tussen
deze 2 ketens ligt een hoogvlakte / altiplano = hooggelegen vlak gebied tussen 2 bergketens. Aan de
oostkant van de Andes ontstond een voorlandbekken = lager gelegen vlakte aan de oostkant van de
Andes.
In de Ring of Fire zitten 3 gaten, dit heetten de volcanic gaps.
Het oudste gesteente is een schild = stabiel (geen tektonische activiteiten) gebied dat uit zeer oud
gesteente bestaat.
Ertsen vind je vooral bij het Andesgebergte of de hooglanden (schilden). Het opstijgend magma koelt
af en stolt in de aardkorst (intrusie). Er ontstaan ertsaders. Bauxiet ontstaat door chemische
verwering van de tropische bodem grondstof voor aluminium. Lithium wordt o.a. gewonnen in
zoutmeren strategische grondstof voor ICT, accu’s etc.
Fossiele brandstoffen = energie ontstaan uit de resten van plantaardig en dierlijk leven in het
verleden.
3.3
Klimaat, vegetatie en het landschap worden bepaald door de klimaatfactoren:
1. Geografische breedte invalshoek (zon)
2. Hoogteligging
