Deel 8 pijn
Definitie
- Onaangename gevoelsgewaarwording
- Vaak geassocieerd met lichaamsbeschadiging
Fysiologie en neuroanatomie van de pijnprikkel
Nociceptie = pijnperceptie
Nociceptoren
- Blind eindigende vertakte gevoelszenuwvezels
- Aanwezig in huid, cornea, spieren, gewrichten bot & interne organen
- Talrijkst in huid
- Activatie dr mechanische, chemische of thermische stimuli
Temperatuur
- Transient
receptor
potential
vanilloid
receptor 1
(TRPV1): >
42°C (+
capsaïcine
(rode/chilipeper) )
- TRPV2: > 50°C
- TRPM8: koude (+ menthol; bv kauwgom)
- TRPA1: voor extreme koude (+ mosterdolie)
Mechanisch
- TRPA1
- Type Natriumkanalen (ENaC)
Chemisch
- door sto en die vrijkomen bij celschade en inflammatie (Cytokines, Kalium, Protonen, ATP,
Nerve Growth Factor, Bradykinine)
- secundaire productie door zenuwen van PGE2 en PGI2
= Gevolg : influx van natrium of calcium in neuron → depolarisatie →threshold w bereikt →AP
→signaal over zenuwbaan naar verder in centraal zenuwstelsel
Pijngeleiding
Pijnsignaal = 3 zenuwketting
, 1ste neuron = primair a erent neuron ganglion dorsale en ganglion trigeminale
(craniale zenuw V)
2de neuron = dorsale hoorn ruggenmerg kruist spino- thalamische baan
3de neuron = thalamus cortex
Primaire a erenten
1. A delta (Aδ) vezels:
- dunne, gemyeliniseerde vezels (5 - 100 m/s)
- hoge prikkelingsdrempel
- mechanische + thermische stimuli +(chemisch)
- staan in voor:
o eerste scherpe gewaarwording
o sensorisch - discriminatoire component
via deze zenuwbaan kunnen we proberen te bepalen waar exact plaats is waar
oorzaak van pijn ontstaat
2. C-vezels
- traag geleidende vezels (1-2,5 m/s)
- reageren op mechanische, thermische + chemische stimuli
- hogere drempel dan A-vezels
- verantwoordelijk voor:
o "tweede" pijn: meer di uus, houdt langer aan
o a ectieve component van pijn (hoe je je voelt bij pijnprikkel)
o voor endocriene + stressreactie (adrenaline, cortisol,…)
3. Aα- en Aβ-vezels
- Groot, gemyeliniseerd → zeer snelle geleiding
- Functie: Proprioceptie en tastzin, géén pijngeleiding
- vb: Als je rechtstaat, geven ze info over druk op je voetzolen, spierspanning,
gewrichtspositie.
- ! zijn niet betrokken bij pijngeleiding
Primaire a erenten maken synapsen met
a) Secundaire pijnneuronen
b) Interneuronen (zorgen voor pijn reflex , geen cortex
voor nodig: dit zou anders te lang duren )
- Synaps met oa motorneuronen
- C-vezels
c) Autonoom zenustelsel (belangrijk voor signalen vrij
te zetten bv adrenaline vrijzetting)
- N sympathicus
Definitie
- Onaangename gevoelsgewaarwording
- Vaak geassocieerd met lichaamsbeschadiging
Fysiologie en neuroanatomie van de pijnprikkel
Nociceptie = pijnperceptie
Nociceptoren
- Blind eindigende vertakte gevoelszenuwvezels
- Aanwezig in huid, cornea, spieren, gewrichten bot & interne organen
- Talrijkst in huid
- Activatie dr mechanische, chemische of thermische stimuli
Temperatuur
- Transient
receptor
potential
vanilloid
receptor 1
(TRPV1): >
42°C (+
capsaïcine
(rode/chilipeper) )
- TRPV2: > 50°C
- TRPM8: koude (+ menthol; bv kauwgom)
- TRPA1: voor extreme koude (+ mosterdolie)
Mechanisch
- TRPA1
- Type Natriumkanalen (ENaC)
Chemisch
- door sto en die vrijkomen bij celschade en inflammatie (Cytokines, Kalium, Protonen, ATP,
Nerve Growth Factor, Bradykinine)
- secundaire productie door zenuwen van PGE2 en PGI2
= Gevolg : influx van natrium of calcium in neuron → depolarisatie →threshold w bereikt →AP
→signaal over zenuwbaan naar verder in centraal zenuwstelsel
Pijngeleiding
Pijnsignaal = 3 zenuwketting
, 1ste neuron = primair a erent neuron ganglion dorsale en ganglion trigeminale
(craniale zenuw V)
2de neuron = dorsale hoorn ruggenmerg kruist spino- thalamische baan
3de neuron = thalamus cortex
Primaire a erenten
1. A delta (Aδ) vezels:
- dunne, gemyeliniseerde vezels (5 - 100 m/s)
- hoge prikkelingsdrempel
- mechanische + thermische stimuli +(chemisch)
- staan in voor:
o eerste scherpe gewaarwording
o sensorisch - discriminatoire component
via deze zenuwbaan kunnen we proberen te bepalen waar exact plaats is waar
oorzaak van pijn ontstaat
2. C-vezels
- traag geleidende vezels (1-2,5 m/s)
- reageren op mechanische, thermische + chemische stimuli
- hogere drempel dan A-vezels
- verantwoordelijk voor:
o "tweede" pijn: meer di uus, houdt langer aan
o a ectieve component van pijn (hoe je je voelt bij pijnprikkel)
o voor endocriene + stressreactie (adrenaline, cortisol,…)
3. Aα- en Aβ-vezels
- Groot, gemyeliniseerd → zeer snelle geleiding
- Functie: Proprioceptie en tastzin, géén pijngeleiding
- vb: Als je rechtstaat, geven ze info over druk op je voetzolen, spierspanning,
gewrichtspositie.
- ! zijn niet betrokken bij pijngeleiding
Primaire a erenten maken synapsen met
a) Secundaire pijnneuronen
b) Interneuronen (zorgen voor pijn reflex , geen cortex
voor nodig: dit zou anders te lang duren )
- Synaps met oa motorneuronen
- C-vezels
c) Autonoom zenustelsel (belangrijk voor signalen vrij
te zetten bv adrenaline vrijzetting)
- N sympathicus
