Jurisprudentielijst Internationaal en Europees Strafrecht
Griekse Maïs - Gelijke Casus: Joegoslavische mais is vermomd als Griekse mais
bestraffing voor overtreding vanuit Griekenland naar België geïmporteerd om
Unierecht als voor belasting te kunnen ontlopen. Dit is verboden op grond
overtreding nationaal recht. van Unierecht. De Griekse autoriteiten hebben geen
vervolging ingesteld tegen degenen betrokken bij de
fraude.
Rechtsregel: Het assimilatiebeginsel houdt in dat
lidstaten bepalingen van Unierecht op dezelfde wijze en
onder dezelfde materiële en formele voorwaarden
dienen te bestraffen als vergelijkbare en even ernstige
overtredingen van het nationaal recht. Wanneer het
Unierecht geen specifieke bepaling geeft over de
strafmaat die voor een bepaalde overtreding dient te
gelden of voor het bepalen van de strafmaat gewoonweg
verwijst naar het nationaal recht, zijn lidstaten alsnog
verplicht om alle passende maatregelen te nemen
die nodig zijn om het doel van de verordening te
bereiken. Zij zijn vrij in het kiezen van de straffen die
kunnen worden opgelegd. De straffen moeten wel
doeltreffend, afschrikkend en evenredig zijn.
Aranyosi en Caldararu - Casus: een Hongaar en een Roemeen bevinden zich in
Dreigende schending Duitsland. Hongarije en Roemenië verzoeken beide
mensenrechten verplicht overlevering van de mannen. De mannen stellen dat
uitvoerende lidstaat tot door de overlevering hun mensenrechten geschonden
uitstellen ten uitvoerleggen zullen worden, omdat de detentieomstandigheden in
EAB tot de schending Roemenië en Hongarije erg slecht zijn.
ophoudt te bestaan.
Rechtsregel: Het beginsel van wederzijdse erkenning
brengt mee dat de lidstaten erop mogen vertrouwen dat
andere lidstaten een gelijkwaardige effectieve
bescherming bieden en de mensenrechten respecteren.
Wanneer een uitvoerende lidstaat bewijzen heeft dat in
de verzoekende lidstaat een reëel gevaar dreigt voor
schending van de mensenrechten (bijvoorbeeld
onmenselijke of vernederende behandeling), zijn zij
verplicht om de overlevering uit te stellen tot het
moment dat de dreiging ophoudt te bestaan. Pas
wanneer na verloop van tijd blijkt dat het gevaar op
schending niet geweken is, mag het Europees
aanhoudingsbevel worden afgewezen.
Kolpinghuis - Casus: Kolpinghuis wordt in Nederland vervolgd voor het
Rechtstreekse werking van overtreden van de Keuringsverordening. De officier van
een richtlijn geldt niet voor justitie beroept zich te dien aanzien op een nog niet
de overheid. omgezette Europese richtlijn. Kolpinghuis verweert zich
met de stelling dat de officier van justitie zich niet op
deze richtlijn kan beroepen.
Rechtsregel: Het is mogelijk dat een bepaling van een
richtlijn rechtstreekse werking heeft voor particulieren
wanneer deze voldoende duidelijk en
onvoorwaardelijk is, wanneer de
implementatietermijn is verstreken en wanneer de
richtlijn op dat moment niet (juist/tijdig) is omgezet. Dit
is niet mogelijk voor de Staat en dus ook niet voor
, de OvJ.
Melloni - Unierecht gaat Casus: Een Italiaan was door de Italiaanse rechter bij
voor nationale grondwet verstek veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf. Hij
(artikel 53 Handvest werd vervolgens op grond van een EAB, uitgevaardigd
Grondrechten) door Italië, in Spanje aangehouden en zijn overlevering
werd verzocht. Op grond van de Spaanse Grondwet is
veroordeling bij verstek in strijd met de grondrechten.
Spanje stelde en prejudiciële vraag: kan de
tenuitvoerlegging van een EAB worden geweigerd ex art.
53 Handvest omdat de door de nationale grondwet
gewaarborgde rechten zijn geschonden?
Rechtsregel: In beginsel is het lidstaten toegestaan om
ook toepassing te geven aan nationale grondwettelijke
bepalingen bij de toepassing van Unierecht. Deze
rechten dienen echter wel te worden geschonden indien
zij een extra vereiste bevatten dat niet in het Unierecht
is verankerd (in dit geval het recht op herziening van de
veroordeling bij veroordeling bij verstek). Er mag
namelijk geen afbreuk worden gedaan aan het
beginsel van voorrang van het Unierecht. Een
lidstaat mag de overlevering bij verstek dus niet
afhankelijk stellen van de voorwaarde dat de
veroordeling in de uitvaardigde staat kan worden
herzien om zo het recht op een eerlijk proces te
waarborgen.
Kortom, nationale rechten die in een lidstaat als
fundamenteel worden aangemerkt, kunnen opzij
worden geschoven indien zij een effectieve
doorwerking van het Unierecht in de weg staan,
tenzij het ook strijd oplevert met de rechten uit
het Handvest.
M.A.S. en M.B. - Casus: een Italiaan wordt verdacht van btw-fraude en in
Italië vervolgd. De verjaringstermijn is in Italië gelijk aan
Tarrico I: de maximumstraf die op een delict staat en bij stuiting
verjaringstermijnen wordt de verjaringstermijn met een kwart verlengd.
nationaal recht buiten Deze verjaringstermijn is te kort en doet daarom afbreuk
toepassing laten indien aan de communautaire bestrijding van fraude. In geding
deze termijnen was de vraag of dit nationale recht daarom buiten
doeltreffende sancties in de toepassing moet worden gelaten. Op de uitspraak van
weg staan en de EU- de rechter kwamen veel bezwaren gekomen. Daarom
belangen schaden (artikel werd er een nieuwe uitspraak gedaan.
325 VWEU).
Rechtsregel: Het is de primaire verantwoordelijkheid van
Taricco II: de nationale wetgever om ervoor te zorgen dat de
verjaringstermijnen wel nationale verjaringstermijnen conform het Unierecht zijn.
toepassen indien buiten Op het moment dat dit arrest werd gewezen, was het EU
toepassing laten strijdigheid recht nog niet geharmoniseerd op het gebied van
met het legaliteitsbeginsel verjaring. Italië mocht dus bepalen dat verjaring tot het
oplevert (artikel 49 materiële recht behoorde en dat het legaliteitsbeginsel
Handvest). hierop van toepassing is. In geval dat het buiten
toepassing laten van nationale grondrechten
wegens het schaden van de financiële belangen
van de EU leidt tot schending van het
legaliteitsbeginsel, hoeft de nationale rechter die
nationale bepaling niet buiten toepassing te laten.
Griekse Maïs - Gelijke Casus: Joegoslavische mais is vermomd als Griekse mais
bestraffing voor overtreding vanuit Griekenland naar België geïmporteerd om
Unierecht als voor belasting te kunnen ontlopen. Dit is verboden op grond
overtreding nationaal recht. van Unierecht. De Griekse autoriteiten hebben geen
vervolging ingesteld tegen degenen betrokken bij de
fraude.
Rechtsregel: Het assimilatiebeginsel houdt in dat
lidstaten bepalingen van Unierecht op dezelfde wijze en
onder dezelfde materiële en formele voorwaarden
dienen te bestraffen als vergelijkbare en even ernstige
overtredingen van het nationaal recht. Wanneer het
Unierecht geen specifieke bepaling geeft over de
strafmaat die voor een bepaalde overtreding dient te
gelden of voor het bepalen van de strafmaat gewoonweg
verwijst naar het nationaal recht, zijn lidstaten alsnog
verplicht om alle passende maatregelen te nemen
die nodig zijn om het doel van de verordening te
bereiken. Zij zijn vrij in het kiezen van de straffen die
kunnen worden opgelegd. De straffen moeten wel
doeltreffend, afschrikkend en evenredig zijn.
Aranyosi en Caldararu - Casus: een Hongaar en een Roemeen bevinden zich in
Dreigende schending Duitsland. Hongarije en Roemenië verzoeken beide
mensenrechten verplicht overlevering van de mannen. De mannen stellen dat
uitvoerende lidstaat tot door de overlevering hun mensenrechten geschonden
uitstellen ten uitvoerleggen zullen worden, omdat de detentieomstandigheden in
EAB tot de schending Roemenië en Hongarije erg slecht zijn.
ophoudt te bestaan.
Rechtsregel: Het beginsel van wederzijdse erkenning
brengt mee dat de lidstaten erop mogen vertrouwen dat
andere lidstaten een gelijkwaardige effectieve
bescherming bieden en de mensenrechten respecteren.
Wanneer een uitvoerende lidstaat bewijzen heeft dat in
de verzoekende lidstaat een reëel gevaar dreigt voor
schending van de mensenrechten (bijvoorbeeld
onmenselijke of vernederende behandeling), zijn zij
verplicht om de overlevering uit te stellen tot het
moment dat de dreiging ophoudt te bestaan. Pas
wanneer na verloop van tijd blijkt dat het gevaar op
schending niet geweken is, mag het Europees
aanhoudingsbevel worden afgewezen.
Kolpinghuis - Casus: Kolpinghuis wordt in Nederland vervolgd voor het
Rechtstreekse werking van overtreden van de Keuringsverordening. De officier van
een richtlijn geldt niet voor justitie beroept zich te dien aanzien op een nog niet
de overheid. omgezette Europese richtlijn. Kolpinghuis verweert zich
met de stelling dat de officier van justitie zich niet op
deze richtlijn kan beroepen.
Rechtsregel: Het is mogelijk dat een bepaling van een
richtlijn rechtstreekse werking heeft voor particulieren
wanneer deze voldoende duidelijk en
onvoorwaardelijk is, wanneer de
implementatietermijn is verstreken en wanneer de
richtlijn op dat moment niet (juist/tijdig) is omgezet. Dit
is niet mogelijk voor de Staat en dus ook niet voor
, de OvJ.
Melloni - Unierecht gaat Casus: Een Italiaan was door de Italiaanse rechter bij
voor nationale grondwet verstek veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf. Hij
(artikel 53 Handvest werd vervolgens op grond van een EAB, uitgevaardigd
Grondrechten) door Italië, in Spanje aangehouden en zijn overlevering
werd verzocht. Op grond van de Spaanse Grondwet is
veroordeling bij verstek in strijd met de grondrechten.
Spanje stelde en prejudiciële vraag: kan de
tenuitvoerlegging van een EAB worden geweigerd ex art.
53 Handvest omdat de door de nationale grondwet
gewaarborgde rechten zijn geschonden?
Rechtsregel: In beginsel is het lidstaten toegestaan om
ook toepassing te geven aan nationale grondwettelijke
bepalingen bij de toepassing van Unierecht. Deze
rechten dienen echter wel te worden geschonden indien
zij een extra vereiste bevatten dat niet in het Unierecht
is verankerd (in dit geval het recht op herziening van de
veroordeling bij veroordeling bij verstek). Er mag
namelijk geen afbreuk worden gedaan aan het
beginsel van voorrang van het Unierecht. Een
lidstaat mag de overlevering bij verstek dus niet
afhankelijk stellen van de voorwaarde dat de
veroordeling in de uitvaardigde staat kan worden
herzien om zo het recht op een eerlijk proces te
waarborgen.
Kortom, nationale rechten die in een lidstaat als
fundamenteel worden aangemerkt, kunnen opzij
worden geschoven indien zij een effectieve
doorwerking van het Unierecht in de weg staan,
tenzij het ook strijd oplevert met de rechten uit
het Handvest.
M.A.S. en M.B. - Casus: een Italiaan wordt verdacht van btw-fraude en in
Italië vervolgd. De verjaringstermijn is in Italië gelijk aan
Tarrico I: de maximumstraf die op een delict staat en bij stuiting
verjaringstermijnen wordt de verjaringstermijn met een kwart verlengd.
nationaal recht buiten Deze verjaringstermijn is te kort en doet daarom afbreuk
toepassing laten indien aan de communautaire bestrijding van fraude. In geding
deze termijnen was de vraag of dit nationale recht daarom buiten
doeltreffende sancties in de toepassing moet worden gelaten. Op de uitspraak van
weg staan en de EU- de rechter kwamen veel bezwaren gekomen. Daarom
belangen schaden (artikel werd er een nieuwe uitspraak gedaan.
325 VWEU).
Rechtsregel: Het is de primaire verantwoordelijkheid van
Taricco II: de nationale wetgever om ervoor te zorgen dat de
verjaringstermijnen wel nationale verjaringstermijnen conform het Unierecht zijn.
toepassen indien buiten Op het moment dat dit arrest werd gewezen, was het EU
toepassing laten strijdigheid recht nog niet geharmoniseerd op het gebied van
met het legaliteitsbeginsel verjaring. Italië mocht dus bepalen dat verjaring tot het
oplevert (artikel 49 materiële recht behoorde en dat het legaliteitsbeginsel
Handvest). hierop van toepassing is. In geval dat het buiten
toepassing laten van nationale grondrechten
wegens het schaden van de financiële belangen
van de EU leidt tot schending van het
legaliteitsbeginsel, hoeft de nationale rechter die
nationale bepaling niet buiten toepassing te laten.
