Samenvatting Bestuursrecht en bestuursprocesrecht

Samenvatting bestuur(proces)recht hoofdstuk 10

10.1 Relatie overheid – burger

Verticale verhouding  Het bestuursrecht regelt de verhouding tussen overheidsorganen
en de burger die daaronder vallen.

10.2 Overheidshandelingen

Feitelijke handeling  Het zijn handelingen die zonder een bepaald rechtsgevolg beoogd
zijn. (Mensen werkzaam bij een bestuursorgaan verrichten deze handeling).

Rechtshandelingen  Het zijn handelingen waarbij het rechtsgevolg door een partij gewild
is. (Deze wordt tevens ook verricht door mensen werkzaam bij een bestuursorgaan).

Rechtshandelingen worden verdeeld in twee groepen:
 Privaatrechtelijke rechtshandelingen
 Publiekrechtelijke rechtshandelingen

Privaatrechtelijke rechtshandelingen  Zijn handelingen waar de overheid zich als een
burger moet opstellen. Bijvoorbeeld wanneer zijn een glazenwassers in huren om de ramen
van het gemeentehuis schoon te maken.

Publiekrechtelijke rechtshandeling  Dit zijn rechtshandelingen die door een
bestuursorgaan worden verricht om een publieke taak uit te voeren.

Het bestuursorgaan kan dit alleen maar omdat er in een wet is die deze bevoegdheid aan dat
bestuursorgaan toekent. In de Awb (algemene wet bestuursrecht) wordt de term besluit
gebruikt als het om publiekrechtelijke rechtshandelingen gaat.

Publiekrechtelijke rechtshandelingen worden onderverdeeld in twee mogelijkheden:
 Eenzijdige
 Meerzijdige

Eenzijdige:
 Besluiten van algemene strekking
- Algemeen verbindende voorschriften
- Beleidsregels
- Plannen
 Beschikkingen

Meerzijdig  Is een vereist dat twee bestuursorganen een rechtsgevolg in het leven willen
roepen.

, 10.3 Besluit

Art. 1:3 lid 1 Awb geeft de definitie van een besluit, hieruit blijkt dat het om een schriftelijke
beslissing gaat van een bestuursorgaan, waarbij die beslissing een publiekrechtelijke
rechtshandeling moet inhouden.

 Het gaat om een schriftelijke beslissing.
 De beslissing is afgegeven door een bestuursorgaan.
 Het betreft een publiekrechtelijke rechtshandeling.
 Het besluit is tot iemand of iets gericht (Belanghebbende).

10.4 Beschikking

Bestuursorganen zoals ministers, Gedeputeerde Staten en colleges van burgermeester en
wethouders moeten iedere dag vele beslissingen nemen.

10.4.1 Wat is een beschikking

Een beschikking is:
 Een besluit afkomstig van een bestuursorgaan;
 Op grond van een publiekrechtelijk voorschrift;
 Dat gericht is tot één bepaalde persoon of een bepaald aantal met name genoemde
personen;
 Gericht op enig rechtsgevolg.

10.4.2 Soorten beschikkingen

Er zijn verschillende soorten beschikkingen:
 Constitutieve en declaratoire beschikkingen;
 Begunstigende en belastende beschikkingen;
 Vrije en gebonden beschikkingen.

Constitutieve en declaratoire beschikkingen

Constitutieve beschikking  Is een rechtscheppende beschikking. Bij deze beschikking
worden er rechten en verplichtingen in het leven geroepen die eerder nog niet bestonden.
Bijvoorbeeld staat in de APV dat het verboden is om op of aan de openbare weg te
verkopen, tenzij toestemming wordt gegeven door het college van burgermeester en
wethouders. Marktkoopmannen vragen een vergunning aan voor deze toestemming, indien
zij deze vergunning krijgen ontstaat en voor hun een nieuw recht.

Declaratoire beschikking  Is een recht vaststellende beschikking. Met het geven van zo’n
beschikking wordt nog een uitdrukkelijk vastgesteld hoe de situatie juridisch is. Bijvoorbeeld
het vaststellen van een verkiezingsuitslag door het centraal stembureau. Met een
declaratoire beschikking wordt dus helderheid geschapen.