Juridische aspecten van kindermishandeling Colleges, Kennisclips en
Opdrachten
Week 0
Kennisklip Deel I – Het Nederlandse rechtssysteem
Doelen:
- Wat is recht?
- Het Nederlandse rechtssysteem
- Jeugdrecht: belangrijke rechtsbegrippen
Wat is recht?
Rechten staan op de achtergrond en komen boven wanneer iets fout gaat.
Het Nederlandse rechtssysteem
Bronnen van recht:
- Wetgeving: rechtsregels (honderden wetten die bestaan uit artikelen die bestaan uit sub-
artikelen).
- Jurisprudentie: verzameling van uitspraken van rechters.
- Gewoonterecht: recht wat zich langzaam over jaren ontwikkeld.
- Verdragen: Overeenkomsten tussen staten of internationale organisaties.
Bijvoorbeeld: verdrag voor rechten van het kind en Europees verdrag voor rechten van de
mens.
Indelingen in het recht:
1. Publiek- en privaatrecht
Publiek: rechtsverhouding overheid en burger (strafrecht)
Privaat: rechtsverhoudingen tussen burgers (familierecht)
2. Materieel en formeel recht
Materieel: inhoudelijke recht (burgerlijk wetboek, recht op omgang)
Formeel: procedureregels (hoorrecht)
, 3. Nationaal en internationaal recht
- Nationaal recht
- Internationaal recht
Europees verdrag voor de rechten van de mens (EVRM)
Internationale verdrag van de rechten van het kind (IVRK)
Toezicht op de handhaving van verdragsregels gaat via het Europees hof voor rechten van de mens in
Straatsburg (na hoge raad heen) en het Comité voor de rechten van het kind in Geneve (Nederland
rapporteert over de rechten aan het comité en krijgt advies op basis hiervan).
4. Rechtsgebieden
Jeugdrecht onder anderen. Deze bestrijkt verschillende rechtsgebieden die betrekking hebben op de
rechtspositie van de minderjarige:
- Burgerlijk recht (wetbundel en reader)
- Strafrecht (reader)
- Bestuursrecht (wetbundel)
- Internationaal recht
Jeugdrecht: belangrijke rechtsbegrippen
Belangrijkste rechtsbegrippen in het jeugdrecht:
1. Ouderschap: de juridische ouders, hoe wordt je vader of moeder.
2. Minderjarigheid: personen t/m 18 jaar.
3. Gezag: ouderlijk gezag of voogdij: feitelijke zeggenschap over het kind.
4. Beperking van het ouderlijk gezag
5. Kindermishandeling: te vinden in de jeugdwet.
Kennisclip deel II – Bespreking Opdrachten
Programma:
- Systematiek van de readers + wetenbundels
- Bespreking opdrachten: zoekopdrachten en correct verwijzen
- Uitspraken lezen jurisprudentie
Wetgeving: wettenbundel plus extra wetten in de reader
, - Internationaal: IVRK+EVRM
- Nationaal: BW + jeugdwet
Reader: aanvulling op BW+ strafrecht+ minderjarigheid, gezag en jeugdbescherming + specifieke
wetten kindermishandeling
Jurisprudentie uitspraken van de rechter ingedeeld in de reader per week (verplicht staat erin,
niet verplicht staat op brightspace).
Artikelen verwijzen: art. nummer lid nummer sub nummer afkorting
- Voorbeeld: art. 77h lid 2 sub a Sr
Jurisprudentie verwijzen:
Instantie – jaartal – (titel)
- Bijvoorbeeld: EHRM 2020 M.A.K. en R.K. v. UK of HR 2009 (verschoningsrecht arts)
, Week 1
Hoorcollege 1: Kinderrechten
Week 1- Internationaal kader
Jason verhaal: mishandeld en beschouwde jeugdzorg en uithuisplaatsing niet als prettig.
Definitie kindermishandeling:
‘Kindermishandeling is elke vorm van, voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie
van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de
minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen,
waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de
vorm van fysiek of psychisch letsel.’
- Jeugdwet
Prevalentie kindermishandeling: 3%, 100.000-125.000 kinderen per jaar, een kind per klas.
Emotionele verwaarlozing komt het meeste voor en seksueel misbruik het minst.
Leerdoelen week 1:
Internationale bronnen m.b.t. kindermishandeling
- Mondiaal: IVRK
- Regionaal: EVRM
Recht op bescherming tegen kindermishandeling en recht op gezinsleven: het wegen van rechten.
Bronnen van internationaal recht
Mondiaal:
- IVRK (VN- kinderrechtenverdrag): wel een compromisverdrag, dus soms vaag per land.
Kinderen staan centraal ouders moeten deze rechten realiseren. Recht van elk kind om
gehoord te worden staat hier bijvoorbeeld in.
Kinderrechtencomité in Geneve heeft general comments uitgegeven:
interpretatieverklaringen en nadere uitwerkingen van het IVRK. Elk land rapporteert aan het
comité en krijgt op basis hiervan aanbevelingen. SOFT LAW zonder sancties.
2006: UN Violence Study vroeg aandacht voor kindermishandeling.
Hierna benoemde de verenigde naties een speciale rapporteur voor geweld tegen kinderen.
- Toegenomen aandacht, wetenschappelijk onderzoek, actievere rol van het comité.
- Sustainable Development Goals (SDG’s): waaronder het beëindigen van mishandeling
opgepakt door UNICEF.
Relevante bepalingen IVRK:
- Artikel 19: de staat zal het kind beschermen tegen elke vorm van kindermishandeling door
ouders of een derde.
- Artikel 34: bescherming van de staat tegen seksuele exploitatie (commercieel misbruik).
- Artikel 39: de staat bied slachtoffers van kindermishandeling een passende behandeling.
Bij het IVRK kan men zich niet beroepen op elk artikel, er wordt eerst gekeken door de rechter hoe
concreet de bepaling is en of deze een rechtstreekse werking heeft.
- Artikelen worden vaak als bijstaande ondersteuning gebruikt.
General comments:
- Comment 8: recht tot beschermen van kinderen tegen corporal punishment.
Opdrachten
Week 0
Kennisklip Deel I – Het Nederlandse rechtssysteem
Doelen:
- Wat is recht?
- Het Nederlandse rechtssysteem
- Jeugdrecht: belangrijke rechtsbegrippen
Wat is recht?
Rechten staan op de achtergrond en komen boven wanneer iets fout gaat.
Het Nederlandse rechtssysteem
Bronnen van recht:
- Wetgeving: rechtsregels (honderden wetten die bestaan uit artikelen die bestaan uit sub-
artikelen).
- Jurisprudentie: verzameling van uitspraken van rechters.
- Gewoonterecht: recht wat zich langzaam over jaren ontwikkeld.
- Verdragen: Overeenkomsten tussen staten of internationale organisaties.
Bijvoorbeeld: verdrag voor rechten van het kind en Europees verdrag voor rechten van de
mens.
Indelingen in het recht:
1. Publiek- en privaatrecht
Publiek: rechtsverhouding overheid en burger (strafrecht)
Privaat: rechtsverhoudingen tussen burgers (familierecht)
2. Materieel en formeel recht
Materieel: inhoudelijke recht (burgerlijk wetboek, recht op omgang)
Formeel: procedureregels (hoorrecht)
, 3. Nationaal en internationaal recht
- Nationaal recht
- Internationaal recht
Europees verdrag voor de rechten van de mens (EVRM)
Internationale verdrag van de rechten van het kind (IVRK)
Toezicht op de handhaving van verdragsregels gaat via het Europees hof voor rechten van de mens in
Straatsburg (na hoge raad heen) en het Comité voor de rechten van het kind in Geneve (Nederland
rapporteert over de rechten aan het comité en krijgt advies op basis hiervan).
4. Rechtsgebieden
Jeugdrecht onder anderen. Deze bestrijkt verschillende rechtsgebieden die betrekking hebben op de
rechtspositie van de minderjarige:
- Burgerlijk recht (wetbundel en reader)
- Strafrecht (reader)
- Bestuursrecht (wetbundel)
- Internationaal recht
Jeugdrecht: belangrijke rechtsbegrippen
Belangrijkste rechtsbegrippen in het jeugdrecht:
1. Ouderschap: de juridische ouders, hoe wordt je vader of moeder.
2. Minderjarigheid: personen t/m 18 jaar.
3. Gezag: ouderlijk gezag of voogdij: feitelijke zeggenschap over het kind.
4. Beperking van het ouderlijk gezag
5. Kindermishandeling: te vinden in de jeugdwet.
Kennisclip deel II – Bespreking Opdrachten
Programma:
- Systematiek van de readers + wetenbundels
- Bespreking opdrachten: zoekopdrachten en correct verwijzen
- Uitspraken lezen jurisprudentie
Wetgeving: wettenbundel plus extra wetten in de reader
, - Internationaal: IVRK+EVRM
- Nationaal: BW + jeugdwet
Reader: aanvulling op BW+ strafrecht+ minderjarigheid, gezag en jeugdbescherming + specifieke
wetten kindermishandeling
Jurisprudentie uitspraken van de rechter ingedeeld in de reader per week (verplicht staat erin,
niet verplicht staat op brightspace).
Artikelen verwijzen: art. nummer lid nummer sub nummer afkorting
- Voorbeeld: art. 77h lid 2 sub a Sr
Jurisprudentie verwijzen:
Instantie – jaartal – (titel)
- Bijvoorbeeld: EHRM 2020 M.A.K. en R.K. v. UK of HR 2009 (verschoningsrecht arts)
, Week 1
Hoorcollege 1: Kinderrechten
Week 1- Internationaal kader
Jason verhaal: mishandeld en beschouwde jeugdzorg en uithuisplaatsing niet als prettig.
Definitie kindermishandeling:
‘Kindermishandeling is elke vorm van, voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie
van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de
minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen,
waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de
vorm van fysiek of psychisch letsel.’
- Jeugdwet
Prevalentie kindermishandeling: 3%, 100.000-125.000 kinderen per jaar, een kind per klas.
Emotionele verwaarlozing komt het meeste voor en seksueel misbruik het minst.
Leerdoelen week 1:
Internationale bronnen m.b.t. kindermishandeling
- Mondiaal: IVRK
- Regionaal: EVRM
Recht op bescherming tegen kindermishandeling en recht op gezinsleven: het wegen van rechten.
Bronnen van internationaal recht
Mondiaal:
- IVRK (VN- kinderrechtenverdrag): wel een compromisverdrag, dus soms vaag per land.
Kinderen staan centraal ouders moeten deze rechten realiseren. Recht van elk kind om
gehoord te worden staat hier bijvoorbeeld in.
Kinderrechtencomité in Geneve heeft general comments uitgegeven:
interpretatieverklaringen en nadere uitwerkingen van het IVRK. Elk land rapporteert aan het
comité en krijgt op basis hiervan aanbevelingen. SOFT LAW zonder sancties.
2006: UN Violence Study vroeg aandacht voor kindermishandeling.
Hierna benoemde de verenigde naties een speciale rapporteur voor geweld tegen kinderen.
- Toegenomen aandacht, wetenschappelijk onderzoek, actievere rol van het comité.
- Sustainable Development Goals (SDG’s): waaronder het beëindigen van mishandeling
opgepakt door UNICEF.
Relevante bepalingen IVRK:
- Artikel 19: de staat zal het kind beschermen tegen elke vorm van kindermishandeling door
ouders of een derde.
- Artikel 34: bescherming van de staat tegen seksuele exploitatie (commercieel misbruik).
- Artikel 39: de staat bied slachtoffers van kindermishandeling een passende behandeling.
Bij het IVRK kan men zich niet beroepen op elk artikel, er wordt eerst gekeken door de rechter hoe
concreet de bepaling is en of deze een rechtstreekse werking heeft.
- Artikelen worden vaak als bijstaande ondersteuning gebruikt.
General comments:
- Comment 8: recht tot beschermen van kinderen tegen corporal punishment.
