PR1 – farmacologische beïnvloeding van spierweefsel
Inleiding
Zie inleiding in PR-handleiding BB, hieronder extra over dat laatste stukje over wat we gaan gebruiken
bij PR qua stofjes (deze hieronder moet je kennen!!).
Sympathicomimetica zijn middelen die een stimulerende werking hebben op het sympathisch
zenuwstelsel. Dit deel van het zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op actie. Een
sympathicomimeticum kan lichamelijke reacties oproepen zoals
• verhoging van het hartritme
• verhoging van de bloeddruk
• vernauwing van de bloedvaten (vasoconstrictie)
• verwijding van de luchtwegen (bronchodilatatie)
De geneeskunde maakt onder andere gebruik van sympathicomimetica om aandoeningen van de
luchtwegen (astma en COPD) te behandelen. Bronchodilatatie!!
Er bestaan ook middelen die het sympathisch zenuwstelsel afremmen in plaats van stimuleren.
Dergelijke middelen worden sympathicolytica genoemd -->
Sympathicolytica zijn middelen die een remmende werking hebben op het sympathisch zenuwstelsel.
Dit deel van het zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op actie.
Over het algemeen heeft het toedienen van sympathicolytica tot gevolg dat de bloeddruk en het
hartritme van de patiënt dalen. De sympathicolytica kunnen, aan de hand van hun
werkingsmechanisme, opgedeeld worden in twee groepen:
• Alfablokkers (α-blokkers of alfa-sympathicolytica) gaan vaatvernauwing (vasoconstrictie) tegen
en worden daarom vaak als bloeddrukverlager gebruikt. Als bijwerkingen kunnen moeheid en
duizeligheid voorkomen.
• Bètablokkers (β-blokkers of bèta-sympathicolytica ook bèta-receptor-antagonisten genoemd)
verlagen het hartritme door het effect van adrenaline (epinefrine) op de bèta1-receptoren in
het hart teniet te doen en/of door stimulatie van de bèta2-receptoren in longen, bloedvaten en
nieren tegen te gaan. Middelen die enkel op de bèta1-receptoren in het hart inwerken, worden
cardioselectief genoemd. Bètablokkers worden onder andere toegediend aan patiënten die een
myocardinfarct (hartaanval) hebben doorgemaakt om de kans op een nieuw infarct te
verkleinen. Ook kunnen ze helpen bij angstklachten en nervositeit. Bètablokkers kunnen
verschillende ongewenste effecten teweegbrengen, waarvan de belangrijkste zijn: moeheid,
verminderde capaciteit tot het leveren van inspanningen, slaapstoornissen, impotentie en –
vooral bij niet-cardioselectieve bètablokkers – astma en COPD of verergering van reeds
bestaande klachten.
Parasympathicomimetica
Stimuleert het parasympatisch zenuwstelsel! Ook wel cholinergica genoemd. Bepaalde
parasympathicomimetica werken direct: als agonist van de nicotinerge of muscarinerge
,acetylcholinereceptoren. Andere werken indirect: bijvoorbeeld door blokkering van het enzym
acetylcholinesterase, waardoor de afbraak van acetylcholine wordt verhinderd.
De beïnvloeding van het parasympathisch zenuwstelsel door parasympathicomimetica kan resulteren in
het stimuleren van de spijsvertering, de speekselvloed, de productie van tranen, het urineren, de
ontlasting en de seksuele opwinding.
Parasympathicolytica
Een parasympathicoliticum (oftewel anticholinergicum of acetylcholinereceptor-antagonist) is een
geneesmiddel dat de prikkeloverdracht in het motorische (parasympatische) zenuwstelsel remt. De
prikkeloverdracht in het motorische zenuwstelsel wordt door deze antagonisten geremd doordat de stof
zich bindt aan de receptoren voor de agonist acetylcholine (een neurotransmitter) en zo de respons van
de acetylcholinereceptoren (deels) blokkeert.
Deze medicijnen worden ingezet voor:
• verminderen van spierstijfheid en bewegingsarmoede bij bijvoorbeeld parkinsonisme (o.a. het
geneesmiddel biperideen)
• urine-incontinentiemiddel (Een urine-incontinentiemiddel is een geneesmiddel dat de
overactieve spieren van de urineblaas laat ontspannen. Veelal worden parasympathicolytica
hiervoor ingezet. Hierdoor kan de blaas meer urine bevatten voordat aandrang tot plassen
ontstaat. Ook remmen ze de onwillekeurige samentrekking van de blaaswand. Urineren is
namelijk parasympatisch dus als je parasympatisch remt, rem je eigenlijk plassen).
• bronchodilatator (om de luchtpijpvertakkingen (bronchiën) wijder te maken; bronchodilatatie)
(bronchiën vernauwen meestal bij parasympatisch want je hebt in rust niet heel veel lucht
nodig)
Voorbereiding:
- Het protocol lezen (zie Bb) voordat het practicum begint.
- Via https://solisworkspace.uu.nl/ heeft u toegang tot het programma Clive (via Apps). Dit
hoofdprogramma bevat vele kleine subprogramma’s, waaronder een Cardiac Muscle tutorial en
een Smooth Muscle tutorial. Het maken van beide tutorials vormt een zeer goede voorbereiding
op het practicum en kost ongeveer 45 minuten van uw tijd. Zowel de theoretische achtergrond
als het praktische werk worden behandeld. Gedaan, zie hieronder. -> GLAD SPIERWEEFSEL
VOORBEREIDING IS GEEN TENTAMENSTOF! ALLEEN WAT IN PRACTICUM AAN BOD IS GEKOMEN
MOET JE LEREN. DUS DJAAI MN AANTEKENINGEN DAARVAN!!
- Literatuur: Bestudeer de volgende hoofdstukken/passages:
Cunningham’s Textbook of Veterinary Physiology:
, Dit heb ik nog niet
gedaan, misschein is bv H21 nog wel handig om te lezen voor tenta maar kijk maar of dat lukt.
- Bestudeer de spierposter en reader (tetanus en recruitment) op Blackboard -> scroll door, heel
handig dus leer!
- Bekijk voorafgaand aan het practicum het filmpje op Blackboard waarbij een rat euthanasie
ondergaat om vervolgens de verschillende spierweefsels te extraheren -> filmpje heet ‘fysiologie
in beweging’, je ziet hoe spieren uit rat worden gehaald en nog contraheren op schaaltje.
Vervolgens worden er stukken met een elektrisch draadje of zo aan apparaat vastgemaakt, die
de contractie kan meten door met een pen op papier de contractie te volgen. Vgm is dat omdat
de spier dan aan een draadje trekt, maar weet niet zeker. Of ze geven het stuk iets van een
stroomstoot of zo alsof je een AP krijg in lichaam, waardoor samentrekking.
- Reader op BB
Reader
Lees wel helemaal, hieronder allen wat extra dingen en definities
, Wat je hier ziet is wat
we in feite hebben nagedaan bij practicum skeletspier, maar dan werden de AP door mensen opgewekt
in hart, en de grafiek die we maakte was de twitch dus die onderste grafiek tegen de stimulus dus
eigenlijk de bovenste 2 grafieken.
Force of contraction increases with summation
De kracht van 1 twitch in 1 spiervezel hangt af van lengte van de spiervezel. Maar dit is niet de maximale
kracht die de vezel kan uitoefenen. Grotere kracht kan worden bereikt door een hogere frequentie AP
die de vezel innerveert.
Summatie = zo korte interval tussen 2 AP dat ze spier geen tijd heeft om te relaxen tussendoor en de 2
AP’s dus bij elkaar op worden geteld
Tetanus = een staat van maximale contractie door veel summatie
Motor unit = unit van contractie in spier, groep spiervezels die samenwerken en door een somatitsch
neuron worden aangestuurd. 1 spiervezel wordt maar door 1 somatisch motorneuron aangestuurd! In 1
motorunit zitten dezelfde soort spiervezels! Je hebt fast- en low-twitch motorunits. 1 motorunit
contraheert helemaal of helemaal niet, dus altijd samen.
1 motorunit door 1 motorneuron, dan is spatiele summatie dus meerdere motorunits recruiteren!!
Verschillende motorunits kunnen verschillende thresholds hebben!! De low-twitch fibers hebben lagere
threshold dan fast-
Inleiding
Zie inleiding in PR-handleiding BB, hieronder extra over dat laatste stukje over wat we gaan gebruiken
bij PR qua stofjes (deze hieronder moet je kennen!!).
Sympathicomimetica zijn middelen die een stimulerende werking hebben op het sympathisch
zenuwstelsel. Dit deel van het zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op actie. Een
sympathicomimeticum kan lichamelijke reacties oproepen zoals
• verhoging van het hartritme
• verhoging van de bloeddruk
• vernauwing van de bloedvaten (vasoconstrictie)
• verwijding van de luchtwegen (bronchodilatatie)
De geneeskunde maakt onder andere gebruik van sympathicomimetica om aandoeningen van de
luchtwegen (astma en COPD) te behandelen. Bronchodilatatie!!
Er bestaan ook middelen die het sympathisch zenuwstelsel afremmen in plaats van stimuleren.
Dergelijke middelen worden sympathicolytica genoemd -->
Sympathicolytica zijn middelen die een remmende werking hebben op het sympathisch zenuwstelsel.
Dit deel van het zenuwstelsel bereidt het lichaam voor op actie.
Over het algemeen heeft het toedienen van sympathicolytica tot gevolg dat de bloeddruk en het
hartritme van de patiënt dalen. De sympathicolytica kunnen, aan de hand van hun
werkingsmechanisme, opgedeeld worden in twee groepen:
• Alfablokkers (α-blokkers of alfa-sympathicolytica) gaan vaatvernauwing (vasoconstrictie) tegen
en worden daarom vaak als bloeddrukverlager gebruikt. Als bijwerkingen kunnen moeheid en
duizeligheid voorkomen.
• Bètablokkers (β-blokkers of bèta-sympathicolytica ook bèta-receptor-antagonisten genoemd)
verlagen het hartritme door het effect van adrenaline (epinefrine) op de bèta1-receptoren in
het hart teniet te doen en/of door stimulatie van de bèta2-receptoren in longen, bloedvaten en
nieren tegen te gaan. Middelen die enkel op de bèta1-receptoren in het hart inwerken, worden
cardioselectief genoemd. Bètablokkers worden onder andere toegediend aan patiënten die een
myocardinfarct (hartaanval) hebben doorgemaakt om de kans op een nieuw infarct te
verkleinen. Ook kunnen ze helpen bij angstklachten en nervositeit. Bètablokkers kunnen
verschillende ongewenste effecten teweegbrengen, waarvan de belangrijkste zijn: moeheid,
verminderde capaciteit tot het leveren van inspanningen, slaapstoornissen, impotentie en –
vooral bij niet-cardioselectieve bètablokkers – astma en COPD of verergering van reeds
bestaande klachten.
Parasympathicomimetica
Stimuleert het parasympatisch zenuwstelsel! Ook wel cholinergica genoemd. Bepaalde
parasympathicomimetica werken direct: als agonist van de nicotinerge of muscarinerge
,acetylcholinereceptoren. Andere werken indirect: bijvoorbeeld door blokkering van het enzym
acetylcholinesterase, waardoor de afbraak van acetylcholine wordt verhinderd.
De beïnvloeding van het parasympathisch zenuwstelsel door parasympathicomimetica kan resulteren in
het stimuleren van de spijsvertering, de speekselvloed, de productie van tranen, het urineren, de
ontlasting en de seksuele opwinding.
Parasympathicolytica
Een parasympathicoliticum (oftewel anticholinergicum of acetylcholinereceptor-antagonist) is een
geneesmiddel dat de prikkeloverdracht in het motorische (parasympatische) zenuwstelsel remt. De
prikkeloverdracht in het motorische zenuwstelsel wordt door deze antagonisten geremd doordat de stof
zich bindt aan de receptoren voor de agonist acetylcholine (een neurotransmitter) en zo de respons van
de acetylcholinereceptoren (deels) blokkeert.
Deze medicijnen worden ingezet voor:
• verminderen van spierstijfheid en bewegingsarmoede bij bijvoorbeeld parkinsonisme (o.a. het
geneesmiddel biperideen)
• urine-incontinentiemiddel (Een urine-incontinentiemiddel is een geneesmiddel dat de
overactieve spieren van de urineblaas laat ontspannen. Veelal worden parasympathicolytica
hiervoor ingezet. Hierdoor kan de blaas meer urine bevatten voordat aandrang tot plassen
ontstaat. Ook remmen ze de onwillekeurige samentrekking van de blaaswand. Urineren is
namelijk parasympatisch dus als je parasympatisch remt, rem je eigenlijk plassen).
• bronchodilatator (om de luchtpijpvertakkingen (bronchiën) wijder te maken; bronchodilatatie)
(bronchiën vernauwen meestal bij parasympatisch want je hebt in rust niet heel veel lucht
nodig)
Voorbereiding:
- Het protocol lezen (zie Bb) voordat het practicum begint.
- Via https://solisworkspace.uu.nl/ heeft u toegang tot het programma Clive (via Apps). Dit
hoofdprogramma bevat vele kleine subprogramma’s, waaronder een Cardiac Muscle tutorial en
een Smooth Muscle tutorial. Het maken van beide tutorials vormt een zeer goede voorbereiding
op het practicum en kost ongeveer 45 minuten van uw tijd. Zowel de theoretische achtergrond
als het praktische werk worden behandeld. Gedaan, zie hieronder. -> GLAD SPIERWEEFSEL
VOORBEREIDING IS GEEN TENTAMENSTOF! ALLEEN WAT IN PRACTICUM AAN BOD IS GEKOMEN
MOET JE LEREN. DUS DJAAI MN AANTEKENINGEN DAARVAN!!
- Literatuur: Bestudeer de volgende hoofdstukken/passages:
Cunningham’s Textbook of Veterinary Physiology:
, Dit heb ik nog niet
gedaan, misschein is bv H21 nog wel handig om te lezen voor tenta maar kijk maar of dat lukt.
- Bestudeer de spierposter en reader (tetanus en recruitment) op Blackboard -> scroll door, heel
handig dus leer!
- Bekijk voorafgaand aan het practicum het filmpje op Blackboard waarbij een rat euthanasie
ondergaat om vervolgens de verschillende spierweefsels te extraheren -> filmpje heet ‘fysiologie
in beweging’, je ziet hoe spieren uit rat worden gehaald en nog contraheren op schaaltje.
Vervolgens worden er stukken met een elektrisch draadje of zo aan apparaat vastgemaakt, die
de contractie kan meten door met een pen op papier de contractie te volgen. Vgm is dat omdat
de spier dan aan een draadje trekt, maar weet niet zeker. Of ze geven het stuk iets van een
stroomstoot of zo alsof je een AP krijg in lichaam, waardoor samentrekking.
- Reader op BB
Reader
Lees wel helemaal, hieronder allen wat extra dingen en definities
, Wat je hier ziet is wat
we in feite hebben nagedaan bij practicum skeletspier, maar dan werden de AP door mensen opgewekt
in hart, en de grafiek die we maakte was de twitch dus die onderste grafiek tegen de stimulus dus
eigenlijk de bovenste 2 grafieken.
Force of contraction increases with summation
De kracht van 1 twitch in 1 spiervezel hangt af van lengte van de spiervezel. Maar dit is niet de maximale
kracht die de vezel kan uitoefenen. Grotere kracht kan worden bereikt door een hogere frequentie AP
die de vezel innerveert.
Summatie = zo korte interval tussen 2 AP dat ze spier geen tijd heeft om te relaxen tussendoor en de 2
AP’s dus bij elkaar op worden geteld
Tetanus = een staat van maximale contractie door veel summatie
Motor unit = unit van contractie in spier, groep spiervezels die samenwerken en door een somatitsch
neuron worden aangestuurd. 1 spiervezel wordt maar door 1 somatisch motorneuron aangestuurd! In 1
motorunit zitten dezelfde soort spiervezels! Je hebt fast- en low-twitch motorunits. 1 motorunit
contraheert helemaal of helemaal niet, dus altijd samen.
1 motorunit door 1 motorneuron, dan is spatiele summatie dus meerdere motorunits recruiteren!!
Verschillende motorunits kunnen verschillende thresholds hebben!! De low-twitch fibers hebben lagere
threshold dan fast-
